Structurele inmenging in branche
De burgemeester kan een vergunning verplichten voor het exploiteren van bedrijfsmatige activiteiten, als de activiteit naar zijn oordeel een negatieve invloed heeft op het woon- en leefklimaat in de omgeving, de openbare orde en veiligheid bedreigt of op een andere wijze de leefbaarheid aantast. Deze negatieve invloeden in de omgeving zijn vaak het gevolg van criminele inmenging in een branche, het aantrekken van een criminele klantenkring, het plegen van strafbare feiten, het faciliteren van strafbare feiten en/of het plaatsvinden van incidenten. Anders gezegd vinden er criminele activiteiten plaats en worden andere ondermijningsindicatoren geconstateerd, alleen nu niet in één pand maar in allerlei verschillende panden binnen dezelfde branche. Als er sprake is van een structurele, herhaaldelijke problematiek in een bepaalde branche, wordt als het ware het pandniveau overstegen en is er de mogelijkheid om een hele branche vergunningplichtig te stellen.
Branches kunnen om verschillende redenen kwetsbaar zijn voor criminele inmenging en een risico vormen voor de openbare orde, veiligheid en/of leefbaarheid. Vanwege de structurele aard van de problematiek kunnen deze branches zich lenen voor een vergunningplicht. Hieronder staan verschillende risicobranches en voorbeelden van criminele inmenging in deze branches. Deze lijst is niet limitatief.
Autoverhuur
In de literatuur, rapporten en de rechtspraak blijkt dat de autoverhuurbranche regelmatig een schakel is in georganiseerde criminaliteit. Daarnaast is gebleken dat huurauto’s als middel kunnen dienen om geld wit te wassen en afgeschermd/anoniem crimineel gedrag ten toon kunnen spreiden. Denk bijvoorbeeld aan het dealen van drugs, waarbij een auto wordt gebuikt van een autoverhuurbedrijf. De auto staat dan op naam van het autoverhuurbedrijf en niet op naam van de “drugsdealer”. Het product huurauto kan daarmee (on)bewust faciliteren van de georganiseerde criminaliteit in de hand werken. Autoverhuurbedrijven kunnen een aanzuigende werking hebben op gebruikers uit het criminele milieu die (in)direct een gevaar voor de openbare orde met zich mee kan brengen. Hiervan is vermoedelijk sneller sprake bij voertuigen uit bijvoorbeeld het luxere segment, een bepaald type voertuigen en als er geen uiterlijke kenmerken van verhuur op de voertuigen zijn aangebracht.
Uit landelijke criminaliteitsonderzoeken is gebleken dat er vaak gebruik wordt gemaakt van huurauto’s door criminelen. De autoverhuurbranche lijkt in belangrijke mate ‘malafide besmet’ te zijn, waarbij op grote schaal sprake is van bewuste facilitering van de georganiseerde criminaliteit. De autoverhuurbranche voldoet aan bijna alle criminogene branche kenmerken.
Autogarage
Ook autogarages spelen vaak een belangrijke rol bij georganiseerde criminaliteit. In veel malafide garages worden auto’s omgekat (van (gestolen) auto’s wordt een nieuwe auto opgebouwd). Daarnaast blijkt dat vaak schadevoertuigen uit het buitenland worden gehaald waarna deze worden getaxeerd en gekeurd door de RDW voor een laag bedrag. De auto wordt daarna weer opgebouwd waardoor de waarde stijgt. Dit levert een belastingvoordeel op.
Ook worden vaak schadeonderdelen op goede auto’s gemonteerd zodra de auto gekeurd moet worden door de verzekering. Daarna worden de goede onderdelen weer op de auto gezet. De opbrengst is de uitkering door de verzekering. Daarnaast lenen bepaalde type auto’s zich er goed voor om verborgen vakken/ruimten in te bouwen. Dit is erg lucratief.
Ook voor gestolen auto-onderdelen is een afzetmarkt. De auto-onderdelen worden dan los verkocht en gebruikt bij reparaties van andere auto’s.
Growshops
Growshops trekken juist weer criminelen aan vanwege de goederen die ze aanbieden. Growshops kunnen naast de benodigdheden voor het kweken van gewassen en planten ook materialen verkopen voor de inrichting van een hennepkwekerij.
In- en verkoop van ongeregelde- en gebruikte goederen
Opkopers en handelaren die handelen in ongeregelde en gebruikte goederen vormen een aantrekkelijke afzetmarkt voor goederen afkomstig van een misdrijf en hieraan gerelateerde strafbare feiten (heling). Voornamelijk de handel in exclusieve goederen (bijvoorbeeld goud, auto’s, fietsen, etc.) brengt risico’s met zich mee. Exclusieve goederen hebben een aanzuigende werking op gebruikers uit het criminele milieu.
Andere ondermijninggevoelige branches
Uit de literatuur en rechtspraak blijkt dat veel meer branches ondermijningsgevoelig zijn en op verschillende manieren criminele activiteiten kunnen faciliteren. Kappers, juweliers, nagelstudio's, massagesalons en belwinkels kunnen fungeren als dekmantel om illegaal verkregen inkomsten wit te wassen. Het zijn zaken waar veel contant wordt betaald, die eenvoudig zijn om te beginnen en waarmee dus gemakkelijk met de omzet kan worden gesjoemeld. Deze zaken tasten het concurrentieklimaat aan wanneer ze producten voor een onmogelijk lage prijs aanbieden (de echte inkomsten zijn immers afkomstig uit criminele activiteiten) en daarmee veel klanten trekken.
Artikel 2.3