In 2020 zijn twee ervaren natuurvrijwilligers gestart met de monitoring van amfibieën in Natuurgebied De Scheeken. De monitoring vindt plaats door de poelen en de plasdras rondom het natuurspeeleiland in het gebied systematisch te bezoeken volgens de richtlijnen van de landelijke soortenorganisatie RAVON en het CBS. Elke poel wordt elk kalenderjaar op 4 avonden bezocht in de periode maart tot en met juni. Van de waargenomen amfibieën worden soortnaam, geslacht (indien mogelijk) en levensstadium genoteerd.
De resultaten van het kalenderjaar 2020 en het nog lopende kalenderjaar 2021 of een amfibieënsoort present is in een poel en plasdras of niet, zijn in deze bijlage verbeeld. Cirkeldiagrammen op een topografische kaart van het gebied verbeelden de ‘presentielijst’ per poel. Als een soort is gevonden, krijgt hij in het cirkeldiagram van de betreffende poel een kleur. Elke soort heeft daarbij zijn eigen kleur en zijn eigen positie in het cirkeldiagram gekregen. Het figuur hieronder geeft aan welke amfibieënsoort welke kleur en positie in het cirkeldiagram heeft. Is een soort niet waargenomen dan blijft zijn plek in het cirkeldiagram wit gekleurd. Zo is één oogopslag te zien welke amfibieënsoorten in een bepaalde poel is waargenomen of niet. Ook is hiermee snel een vergelijking te maken tussen de poelen onderling en tussen de verschillende kalenderjaren. Zeker in de eerste jaren van de amfibieënmonitoring is dan eenvoudig te zien hoe snel amfibieën de verschillende de poelen bezetten en wat hun verspreiding in het gebied is.
Staat er een rode vraagteken in het cirkeldiagram? Dan geeft dit aan dat de soort in de betreffende poel wel in 2020 is waargenomen, in het nog lopende jaar 2021 nog niet, maar dat deze soort in 2021 op basis van ‘expert judgement’ wel wordt verwacht. Er is ook één poel in 2020 op de kaart uit gegrijsd, omdat deze poel pas in 2021 is opgenomen in de amfibieënmonitoring. Deze poel ligt strikt genomen niet in het Natuurgebied De Scheeken, maar is wel gemeentelijk eigendom en ligt tussen de natuurgebieden De Scheeken van gemeente Best en Brabants Landschap in. De twee natuurvrijwilligers willen deze poel ook in de gaten houden om met name de ontwikkelingen van de amfibieëndoelsoorten van het beheerplan in de omgeving te volgen. Dit betreffen de soorten boomkikker, gewone pad en kamsalamander.
Deze presentatievorm geeft echter niet aan welke aantallen de soorten voorkomen, of ze (succesvol) voortplanten en wat de trend per soort is. Daarvoor bestaan andere vormen van in dataverwerking. Deze data worden verwerkt in het landelijke amfibieën meetnet invoerportaal van Stichting RAVON.
Bovendien zal eerst een langdurige monitoring nodig zijn om eventuele trends te kunnen constateren, iets wat met amfibieën op zichzelf al lastig is, omdat aantallen van jaar tot jaar sterk kunnen fluctueren. Zo waren de poelen in 2020 op poel 8 na, allemaal voortijdig droog gevallen door het lang aanhoudende droge en warme voorjaar. Hierdoor hebben alleen de vroeg in het seizoen actieve bruine kikker en gewone pad zich succesvol kunnen voortplanten en mislukte de voortplanting van groene kikker en kleine watersalamander grotendeels in het Natuurgebied De Scheeken. Het kalenderjaar 2021 verloopt daarentegen veel gunstiger tot dusver, doordat dit voorjaar juist nat en koel verliep. Beide kalenderjaren onderstrepen de fluctuaties in amfibieënpopulaties als gevolg van grillige weersomstandigheden. De weersomstandigheden worden met de huidige klimaatverandering alleen maar grilliger. Dit kan negatief uitpakken voor amfibieënpopulaties.
