Het provinciaal ruimtelijke beleid is wellicht het meest gedetailleerde beleid voor het landelijk gebied. Ontwikkelingen in het landelijk gebied worden beschouwd als een provinciaal belang. Daarmee valt het grootste deel van het grondgebied van Lopik automatisch onder de werking van het provinciaal ruimtelijk beleid. Het ruimtelijk beleid van de provincie Utrecht is uitgewerkt in de Provinciale Ruimtelijke Structuurvisie 2013-2028 en de Provinciale Ruimtelijke Verordening 2013. In 2016 is dit beleid herijkt en opnieuw vastgesteld. De structuurvisie bevat het ruimtelijk beleid van de provincie voor het komende decennium. Ook in het ruimtelijk beleid van de provincie Utrecht heeft ruimtelijke kwaliteit een centrale plek. Volgens de provincie Utrecht heeft ruimtelijke kwaliteit betrekking op zowel het behoud van de bestaande kwaliteit als het creëren van nieuwe kwaliteit. De afweging of een ruimtelijke ontwikkeling een bijdrage levert aan de verbetering van ruimtelijke kwaliteit legt de provincie Utrecht bij de gemeenten.
De provincie Utrecht heeft in zijn beleid wel aangegeven welke aspecten vanuit provinciaal perspectief van belang worden geacht:
behouden van bestaande kwaliteiten en het versterken ervan;
samenhang en continuïteit herstellen, ontbrekende schakels toevoegen, versnipperde onderdelen samenvoegen;
diversiteit vergroten;
robuustheid vergroten;
beleefbaar en toegankelijk maken.
Het Groene Hart ontleent zijn waarden en bestaansrecht mede aan het contrast met en het belang voor de grote stedelijke agglomeraties er omheen. Economische dynamiek, infrastructuur, de interactie met het stedelijk gebied en de voor de bewoners van de grote steden zo belangrijke
recreatiegebieden zorgen er voor dat niet alleen rust maar ook reuring, van nature, bij delen van het Groene Hart horen. Het Utrechtse deel van het Groene Hart kent vaak eeuwenoude overgangen tussen landschappen. Bij ontwikkelingen in het landschap van het Groene Hart staat het versterken van de diversiteit op het schaalniveau van de verschillende typen landschap centraal. In de kwaliteitsgids “Utrechtse Landschappen – Groene Hart” worden de kwaliteiten van het Utrechtse landschap concreet gemaakt. Voor ons is van belang dat in de Kwaliteitsgids wordt benadrukt dat:
“een landschap een levend geheel is, dat door de jaren heen geleidelijk verandert. Zonder die veranderingen wordt het landschap een museumstuk. Het is absoluut niet de bedoeling dat de Nationale en andere landschappen “op slot” gaan. Sterker nog om het landschap vitaal te houden zijn nieuwe ontwikkelingen juist vaak nodig en ze geven kansen om de kernkwaliteiten te verstevigen.”
Op basis van de Provinciale Ruimtelijke Verordening kunnen Provinciale Staten regels stellen omtrent de inhoud, toelichting of onderbouwing van bestemmingsplannen, omgevingsvergunningen en beheersverordeningen. Doel van de Provinciale Ruimtelijke Verordening is om provinciale ruimtelijke belangen te laten doorwerken in gemeentelijk ruimtelijk beleid.