Art. 4.2 Visie op de linten — Het landelijk gebied als multifunctionele leef- en werkomgeving

Eerder is al terloops gerefereerd aan het feit dat de agrarische sector niet langer de belangrijkste sociaaleconomische drager van het landelijk gebied is. Het aantal agrarische bedrijven en de werkgelegenheid in de agrarische sector is verder afgenomen. Vrijkomende agrarische percelen worden gebruikt voor niet-agrarische functies. Het oorspronkelijke agrarische karakter heeft plaats gemaakt voor een grote verscheidenheid aan functies en belevenissen. Een trend die zich in de toekomst alleen maar verder zal versterken. Multifunctioneel Lopik Het multifunctionele karakter blijkt wel uit het feit dat er in ons landelijk gebied bijna 1.200 bedrijven staan ingeschreven variërend van transportbedrijven tot beroepen aan huis. Daar tegenover staat een duidelijke afname van het aantal (volwaardige) agrarische bedrijven. 4.2.1 Specifiek voor Lopik Ondanks dat het landschap al honderden jaren dezelfde kenmerken heeft, zijn de linten voortdurend in beweging. Het landelijk gebied van Lopik is momenteel aan grote verandering onderhevig. Een verandering die vooral verband houdt met veranderingen in de agrarische sector. Agrarische bedrijven die stoppen, vragen om een passende herbestemming van het perceel en de aanwezige bebouwing. Agrariërs die verder kunnen ontwikkelen zoeken oplossingen voor schaalvergroting en voor nieuwe functiecombinaties op het perceel. Dit heeft ook in Lopik consequenties voor het landschap, voor het behoud van waardevolle bebouwing maar heeft ook gevolgen voor de onderlinge verstandhouding tussen onze inwoners. Ook wij hebben ervaren dat nieuwe ontwikkelingen kunnen leiden tot onvrede en botsende belangen. Belangenconflicten De niet-agrarische bewoners en gebruikers van het landelijk gebied hebben regelmatig tegenstrijdige wensen ten aanzien van gebruik en inrichting van de ruimte, waardoor de complexiteit sterk is toegenomen (Nieuwenhuizen et al, 2015). 4.2.2 Uitdagingen voor de toekomst De toename en herbestemming van vrijkomende agrarische bedrijfsbebouwing is de grootste ruimtelijke opgave in ons landelijk gebied. Veranderingen op agrarische percelen hebben een grote impact op de belevingswaarde van de directe omgeving en het landschap. Als gemeente willen wij de waardevolle cultuurhistorische elementen zo goed mogelijk behouden maar ook voldoende kansen voor nieuwe ontwikkelingen bieden om zo erftransformaties ook daadwerkelijk (financieel) mogelijk te maken. In sommige delen van onze linten is het aantal agrarische functies opvallend snel afgenomen. De verwachting is dat in de nabije toekomst nog zeker tientallen agrarische bedrijven zullen worden beëindigd. Activeer de stoppende agrariër? Uiteraard is het geen eenvoudige beslissing om met een bedrijf te stoppen. Een bedrijf dat vaak generaties lang in de familie is geweest. Naast de ruimtelijke gevolgen kleven hier ook enkele financiële en fiscale consequenties aan. Als ondernemer wacht je daarom misschien zo lang mogelijk met een dergelijk besluit. Toch moet een gemeente inzetten op het vroegtijdig activeren van stoppende agrariërs. Dit heeft een preventieve werking opdat mogelijke overlast als gevolg van oneigenlijk gebruik van vrijkomende bebouwing wordt voorkomen. Daarnaast blijft de toekomstwaarde van een perceel gewaarborgd als tijdig omgeschakeld wordt naar een passende vervolgfunctie. Dit heeft niet alleen te maken met het op te stellen ruimtelijk beleid. Dit vraagt van een gemeente een andere benadering en werkwijze. Op dit punt komt de behoefte aan uitnodigingsplanologie sterk tot uiting. Behoud een goed vestigings- en ondernemersklimaat De toename van het oppervlakte vrijkomend agrarisch vastgoed heeft gevolgen voor de concurrentiepositie van bestaande niet-agrarische bedrijfsactiviteiten. Voor de hand liggende vervolgfuncties zijn de opslag van goederen en kleinschalige bedrijfsactiviteiten. Het toevoegen van een groot aantal soortgelijke functies kan negatieve gevolgen hebben voor het vestigings- en ondernemersklimaat in onze gemeente. Het is van belang dat we in Lopik beschikken over een divers aanbod van bedrijfsmatige activiteiten die elkaar aanvullen en ondersteunen. Veranker een goede fysiek leefomgeving Met de komst van de Omgevingswet komt de nadruk nog sterker te liggen op het realiseren van een goede fysieke leefomgeving. Onderwerpen als veiligheid, gezondheid en leefklimaat treden meer op de voorgrond. Omgevingsaspecten welke ook steeds vaker een onderdeel vormen bij de eerder genoemde belangconflicten in een multifunctioneel landelijk gebied. Het goed verankeren van deze omgevingsaspecten in ons ruimtelijk beleid vraagt om een innovatieve planvorm met de daarbij horende regelgeving.

Rechtspraak bij dit artikel