De onrust van de laatste jaren in de islamitische wereld heeft geleid tot een een sterkere rol voor jihadistische groepen. Dagelijks komen hierover de berichten via de media tot ons. Ook voor Nederland heeft dit gevolgen, sinds anderhalf jaar is het dreigingsniveau ‘substantieel’ 1Zie opeenvolgende Dreigingsbeelden Terrorisme Nederland NCTV via http://www.nctv.nl/ In verschillende grotere en kleinere plaatsen speelt het probleem van (potentiële) jihadgangers, wat ook veel in de aandacht staat.
Met betrekking tot Gouda is het zo dat het COT (Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement ) in 2011 in opdracht van de gemeente Gouda een onderzoek gedaan naar de mate van polarisatie en radicalisering in Gouda. In dit onderzoek werd het volgende over mogelijke radicalisering in Gouda geconstateerd: “Hoewel er Gouwenaren en religieuze gemeenschappen zijn die meer orthodoxe geloofsovertuigingen voorstaan, is van radicalisering geen sprake. De interesse in een zuivere, orthodoxe islambeleving leidt in het sociale verkeer met andere geloofsgenoten tot enige mate van geloofsijver. Deze ‘orthodoxe groep’ is uiterst klein en heeft weinig invloed op het maatschappelijk leven.” 2Onderzoek naar polarisatie. Dynamiek tussen burger, media en politiek in Gouda. COT Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement en Lokale Zaken. 2011
De huidige situatie in Gouda is dat er momenteel sprake is van een vijftal bevestigde vrouwelijke uitreizigers. Van deze vrouwen kan met enige zekerheid worden gezegd dat zij op dit moment niet deelnemen aan de gewapende strijd. Zij zijn getrouwd met Jihadstrijders en steunen de strijd daarmee indirect. Recent zijn tevens berichten ontvangen over een 15 jarige jongen die naar Syrië zou zijn afgereisd. Daarmee komt het aantal Goudse mensen in Syrië waarschijnlijk op zes.
Voorts is er in Gouda sprake van een aantal jongeren waarover de politie zorgen heeft en is inmiddels ook duidelijk dat er banden zijn tussen (potentiële) Syriëgangers binnen Nederland.. Ook zijn er vanuit Nederland contacten met het buitenland. Gezien de gevoeligheid van deze dossier, gaan wij niet verder in op de persoonlijke situaties.
Redenen radicalisering
Wat zijn de redenen voor jongeren om te radicaliseren en waarom willen ze naar Syrië?. Het NCTV heeft hier een en ander over geschreven.
‘De reden dat Nederlandse jongeren die naar Syrië en andere jihadistische strijdgebieden vertrekken en zich bij jihadistische strijdgroepen willen aansluiten, en niet bij de door de internationale gemeenschap gesteunde Syrische oppositie, is dat zij zichzelf als onderdeel zien van de mondiale jihadistische beweging (waarvan Al Qaida de meest bekende uiting is). Sommige jonge mannen (en soms ook jonge vrouwen) begeven zich al jaren in deze ideologische kringen, anderen slechts enkele weken voor vertrek. Personen in deze beweging beschouwen zichzelf als de enige ware gelovigen, die een individuele verplichting hebben de islam te verdedigen tegen een wereldwijd front van islamvijandige afvallige leiders, verraders, sjiieten, Amerikanen, Joden en al hun bondgenoten. De verplichting kan volgens hen ingevuld worden door prediking, vorming en opvoeding, maar zich voegen bij (en sneuvelen in) de gewapende strijd in oorlogsgebieden is voor hen het meest nastrevenswaardige. Het is intussen duidelijk dat er geen uniek sociaal, etnisch, of psychologisch profiel bestaat van personen die radicaliseren. Er is geen directe link te leggen met socio-economische, pedagogische of onderwijskundige achterstelling. Het gaat overigens over hele kleine aantallen die niet veel andere kenmerken hebben dan hun leeftijdsgenoten. Wanneer het gaat om politiek-religieuze identificatieprocessen zie je onder geëngageerde moslims diverse ‘oriëntaties’. Ze kunnen zich richten op de verbetering van de positie van de eigen lokale of nationale gemeenschap en deze belangen (passief of actief) dienen binnen het bestaande politieke systeem. Ze kunnen zich ook veel breder identificeren met moslims in andere delen van de wereld . Dit wordt vergemakkelijkt door verbrede informatiestromen via o.a. het internet.
Wanneer moslimjongeren zich gaan identificeren met de wereldwijde gemeenschap van gelovigen, in het bijzonder met de slachtoffers van gepercipieerde onderdrukking, kan ontvankelijkheid ontstaan voor radicale boodschappen. Een zekere mate van wantrouwen tegenover bestaande politieke systemen, vervreemding, discriminatie, gevoelens van achterstelling etc. kunnen hierbij een motiverende rol spelen.’ (uit Lokale Aanpak jihadgangers. NCTV 2014)
Artikel 4.
Omvang en aard van de problematiek
Onderdeel van Notitie lokale (bestuurlijke) aanpak radicalisering en jihadisme Gouda