4.3.1 Kwaliteitseisen voor Jeugdhulp door professionals
Bij jeugdhulp gelden voor professionele hulpverleners die met een Pgb worden ingehuurd de volgende (wettelijke) eisen:
De norm van verantwoorde werktoedeling (dit houdt o.a. in dat zorgprofessionals beschikken over specifieke kennis en vaardigheden, geregistreerd zijn en werken volgens de professionele standaarden), inclusief de verplichting om SKJ-geregistreerde professionals in te zetten als SKJ van toepassing is.
Diploma’s en methoden die passen bij de te leveren zorg en ondersteuning met een toelichting waarom deze methoden passend zijn (zie de lijst die hiervoor gebruikt is bij de regionale inkoop in 2021).
Kopie van een geldig kwaliteitskeurmerk/certificaat of een bewijs dat het traject hiervoor gestart is (zie de lijst die hiervoor gebruikt is bij de regionale inkoop in 2021).
Toepassing meldcode huiselijk geweld of kindermishandeling. Calamiteiten worden gemeld volgens de meldplicht.
Bezit van een AGB-code.
Systematische kwaliteitsbewaking door de zorgverlener.
Verklaring omtrent actuele verklaring omtrent gedrag (VOG) voor de zorgverlener.
Verklaring dat de zorgverlener bekend is met de verplichting om een vertrouwenspersoon in de gelegenheid te stellen zijn taak uit de oefenen.
Hoever reikt de verantwoordelijkheid van de gemeente om de kwaliteit te toetsen?
Vanuit de Jeugdwet hoeft de gemeente de aanbieder, waarmee de Pgb-houder een contract afsluit, niet individueel te beoordelen. Dat is de verantwoordelijkheid van de Pgb-houder. De gemeente moet wel vaststellen dat de Pgb-houder bekwaam is en deze moet een plan indienen waarin is opgenomen hoe de kwaliteit gewaarborgd is.
Toezicht op kwaliteit: de inspectie van de Gezondheidszorg (IGZ) voert de toetsing en handhaving uit op de kwaliteit van Zin en Pgb onder formele aanbieders die onder de Jeugdwet vallen. Dus niet onder informele aanbieders.
4.3.2 Kwaliteitseisen vanuit de Wmo door professionals
Bij de Wmo gelden de volgende wettelijke eisen voor professionele hulpverleners die met een Pgb worden ingehuurd:
Inzet van hulp is veilig, doeltreffend, doelmatig en cliëntgericht.
Hulp is afgestemd op de reële behoefte van de cliënt en op andere vormen van ondersteuning of hulp die de cliënt ontvangt.
De hulp wordt ingezet in overeenstemming met de op de beroepskracht rustende verantwoordelijkheid, voortvloeiend uit de professionele standaard.
De uitwerking hiervan voor de Wmo leidt tot de volgende vereisten van documenten die de budgethouder moet opvragen en controleren. Bij twijfel kan de gemeente hierop ook een controle uitvoeren:
Verklaring dat de hulp wordt ingezet met respect voor- en met inachtneming van de (wettelijke) rechten van de cliënt zoals o.a. het recht op privacy, het recht op vrijheid van meningsuiting etc.
Diploma’s die passen bij de te leveren zorg en ondersteuning (zie de lijst die hiervoor gebruikt is bij de regionale inkoop in 2021). De zorgverlener zorgt ervoor dat hij c.q. de medewerkers zich houden aan de voor hen geldende beroepscode.
Beschrijving van methodieken die bij de begeleiding ingezet worden waaruit blijlkt dat deze geschikt zijn om het beoogde resultaat te behalen (zie de lijst die hiervoor gebruikt is bij de regionale inkoop in 2021).
Bewijs van certificering waarbij het certificaat aansluit op de beoogde ondersteuning (zie de lijst die hiervoor gebruikt is bij de regionale inkoop in 2021).
Indien er geen certificering is: bewijs dat de zorgverlener het traject voor certificering gestart is tezamen met bewijs dat men wel beschikt over een kwaliteitshandboek dat voldoende inzicht biedt in de borging van de kwaliteit.
Geldende Vog’s. Bij indiensttreding/aanvang van de werkzaamheden mogen de VOG ‘s niet ouder zijn dan drie maanden. Deze dienen elke drie jaar te worden vernieuwd.
Afdoende klachtenregeling die onafhankelijke afhandeling van klachten garandeert.
Afdoende privacyregeling waaruit blijkt dat de privacy van de client gegarandeerd is volgens de geldende regelgeving.
Beschrijving van een veiligheidssysteem en procedures voor veiligheid, calamiteiten en incidenten van zowel client als zorgverlener zelf.
Bewijs van inschrijving bij de Kamer van Koophandel waarbij de activiteiten bestaan uit het verlenen van ondersteuning die past binnen de kaders van de te verlenen ondersteuning.
Bewijs dat de zorgverlener bereid is mee te werken aan een cliënt ervaringsonderzoek.
Verklaring dat de zorgverlener geen deel uitmaakt van een lopend onderzoek door een gemeente of Inspectie Jeugdzorg vanwege bij voorbeeld fraude. Tevens mag er geen sprake zijn van een justitiële maatregel. Indien het onderzoek uitwijst dat er geen sprake is van fraude of andere misstappen, kan de zorg alsnog ingezet worden, indien aan alle voorwaarden voldaan wordt.
NB: indien de budgethouder een zorgverlener inhuurt die is toegelaten tot de regionale contracten op jeugdhulp en Wmo-begeleiding, is de kwaliteit al uitgebreid getoetst. Dat betekent dat de budgethouder met minder controle toekan.
Voor Wmo-huishoudelijke ondersteuning geldt hetzelfde als het een toegelaten zorgaanbieder betreft. Dat gaat dan alleen om instellingen omdat we voor de HO niet werken met zzp-ers die een eigen contract hebben met de gemeente.
Toezicht op kwaliteit: bij de Wmo heeft de gemeente wel een toezichthoudende rol. De GGD regio Utrecht is aangesteld om te toetsen en te handhaven op de kwaliteit van de professionele zorg (Zin) en het Pgb-gebruik vanuit de Wmo. Zie hiervoor Hoofdstuk 7.
4.3.3 Basisvereiste voor informele zorg vanuit de Jeugdwet en de Wmo
Voor het verstrekken van een Pgb jeugd dat voorziet in de inzet van een informele zorgverlener, geldt het volgende6 Bron: modelovereenkomst van de VNG voor jeugdhulp. :
In het onderzoek naar de noodzakelijke hulp, ondersteuning en zorg wordt bekeken of- en in hoeverre de eigen mogelijkheden en het probleemoplossend vermogen van de ouders en de personen die tot hun sociale omgeving behoren, toereikend zijn om zelf de nodige ondersteuning, hulp of zorg te kunnen bieden. Waar dat niet mogelijk is en er een individuele voorziening noodzakelijk is, kan (onder voorwaarden) het sociaal netwerk worden ingezet middels een Pgb.
Dit vereist dus een goed onderzoek waarbij geldt (zoals hiervoor al aangegeven) dat inzet van het eigen netwerk voorliggend is.
Voor het verstrekken van een Pgb Wmo dat voorziet in de inzet van een informele zorgverlener, geldt het volgende:
In het onderzoek naar de noodzakelijke ondersteuning wordt eerst gekeken of daarin kan worden voorzien met mantelzorg of met hulp van andere personen uit het sociaal netwerk. Waar dat niet mogelijk is, en een maatwerkvoorziening noodzakelijk is, kan er (onder voorwaarden) iemand uit het sociaal netwerk worden ingezet met een Pgb.
De wettelijke kwaliteitseisen gelden niet voor informele hulpverleners. Om de kwaliteit van informele zorg te waarborgen, stellen we de volgende voorwaarden:
Een Pgb wordt alleen verstrekt indien de cliënt dit gemotiveerd, aan de hand van een Pgb-plan, vraagt. In het gemotiveerde Pgb-plan van de cliënt kan de wens worden uitgesproken om het sociale netwerk in te zetten als maatwerkvoorziening (Wmo) of individuele voorziening (jeugdwet). Eerst wordt dus gekeken of in de noodzakelijke ondersteuning voorzien kan worden met mantelzorg of andere personen uit het sociale netwerk.
Een Pgb voor de inzet van familie kan alleen verstrekt worden indien dit leidt tot betere en efficiëntere ondersteuning en indien deze doelmatiger is dan wanneer wordt gekozen voor een zorgverlener buiten het sociale netwerk. De beoordeling hiervan is maatwerk.
Het moet duidelijk zijn dat de persoon uit het sociaal netwerk heeft aangegeven dat de zorg aan de belanghebbende niet tot overbelasting leidt.
Het Pgb mag niet vrijblijvend zijn, er ontstaat een zakelijke relatie (contract en Pgb-plan).
Hoofdstuk 4.
Artikel 4.3
Kwaliteitseisen formele en informele zorg
Onderdeel van Pgb-beleidsregels Jeugdhulp en Wmo 2022