Aan elke planbeoordeling liggen algemene welstandscriteria ten grondslag. Ze vormen een vangnet voor die gevallen waarin de gebiedsgerichte welstandscriteria uit deze nota niet toereikend of toepasbaar zijn, bijvoorbeeld wanneer een bouwinitiatief vergunningvrij is. Deze criteria vormen een
samenhangend geheel en zijn kenmerkend voor de manier waarop de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit tot een oordeel komt. Deze algemene welstandscriteria zijn uitgebreider opgenomen in bijlage 2.
Van een bouwwerk dat voldoet aan redelijke eisen van welstand mag worden verwacht dat:
- - de verschijningsvorm een relatie heeft met het gebruik ervan en de wijze waarop het gemaakt is, terwijl de vormgeving daarnaast ook zijn eigen samenhang en logica heeft;
- - het een positieve bijdrage levert aan de kwaliteit van de openbare (stedelijke of landschappelijke) ruimte. Daarbij worden hogere eisen gesteld naarmate de zichtbaarheid van het bouwwerk of van de omgeving groter is;
- - verwijzingen en associaties zorgvuldig worden gebruikt en uitgewerkt, zodat er concepten en vormen ontstaan die bruikbaar zijn in de bestaande maatschappelijke realiteit, er structuur is aangebracht in het beeld, zonder dat de aantrekkingskracht door simpelheid verloren gaat;
- - het een samenhangend stelsel van maatverhoudingen heeft dat beheerst wordt toegepast in ruimtes, volumes en vlakverdelingen;
- - materiaal, textuur, kleur en licht het karakter van het bouwwerk zelf ondersteunen en de ruimtelijke samenhang met de omgeving of de te verwachten ontwikkeling daarvan duidelijk maken.