Indien een aanvraag aan de criteria uit deze nota voldoet, dan zal deze in de regel akkoord zijn voor het aspect welstand. De criteria kunnen in specifieke gevallen echter onbedoeld een afwijkende, maar beter passende oplossing in de weg staan. Ook is het mogelijk dat bij het gebruik twijfel ontstaat over de ter plaatse geldende welstandsregels. Bijvoorbeeld omdat de stedenbouwkundige en architectonische karakteristieken door de stadsbouwmeester/Commissie Ruimtelijke Kwaliteit/subcommissie Erfgoed anders worden beoordeeld dan de gebiedsgerichte welstandscriteria aangeven.

Als een aanvraag niet (volledig) aan de criteria voldoet, maar ook niet expliciet is uitgesloten in het betreffende gebied, dan kan de stadsbouwmeester/Commissie Ruimtelijke Kwaliteit/subcommissie Erfgoed in de toetsing beargumenteerd afwijken en door middel van nadere eisen ruimte bieden aan bijzondere oplossingen.

De in deze nota afgedrukte kaarten dienen vanwege hun schaal ter indicatie. De gebiedsindeling is meer in detail te raadplegen op www.amersfoort.nl.

Hardheidsclausule

In geval van bijzondere bouwinitiatieven kan blijken dat de gebiedsgerichte of specifieke criteria niet toepasbaar zijn. Na schriftelijk en gemotiveerd advies van de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit kunnen burgemeester en wethouders afwijken van de gebiedsgerichte of specifieke welstandscriteria. Dit betekent dat het betreffende plan dan alleen op grond van de algemene welstandscriteria wordt beoordeeld. De bijzondere architectonische kwaliteit moet aan de hand van deze criteria worden beargumenteerd.

De hardheidsclausule kan niet te pas en te onpas worden gebruikt. Ze dient ervoor om onverwachte, originele of opvallende bouwwerken mogelijk te maken. Het is redelijk dat we hogere eisen stellen aan de zeggingskracht en het architectonisch vakmanschap naarmate een bouwwerk zich sterker van zijn omgeving onderscheidt.

Excessenregeling

Op grond van artikel 12a lid 1 van de Woningwet kunnen burgemeester en wethouders de eigenaar van een bouwwerk dat ‘in ernstige mate in strijd is met redelijke eisen van welstand’ aanschrijven, om de strijdige situatie ongedaan te maken. De gemeente hanteert bij het toepassen van deze excessenregeling het criterium dat sprake moet zijn van een buitensporigheid in het uiterlijk, die ook voor niet-deskundigen evident is en die afbreuk doet aan de ruimtelijke kwaliteit van een gebied. Vaak heeft dit betrekking op:

  • - het visueel of fysiek afsluiten van een bouwwerk voor zijn omgeving;
  • - het ontkennen of vernietigen van waardevolle architectonische bijzonderheden bij aanpassing van een bouwwerk;
  • - inferieur materiaalgebruik;
  • - toepassing van felle of contrasterende kleuren;
  • - te opdringerige reclames;
  • - een te grove inbreuk op wat in de omgeving gebruikelijk is (zie hiervoor de gebiedsgerichte criteria).