Archeologie wordt beschouwd als gemeenschappelijk belang. Het draagt bij aan de kennis van een gemeenschappelijk verleden van een dorp of stad en van Nederland. Informatie over archeologie moet dan ook voor iedereen beschikbaar en toegankelijk zijn. Wanneer de publieksfunctie van archeologie goed wordt ingericht kan dit een belangrijke bijdrage leveren aan de belangstelling voor oudheden en zo ook aan het draagvlak voor archeologie: bekend maakt bemind.
2.4.1 Publieksbereik
Er zijn talloze andere manieren om de inwoners van de Hoeksche Waard bij archeologie te betrekken, zoals open dagen, cultuurhistorische routes en educatieve projecten in basis- en voortgezet onderwijs. Publieksbereik vormt een onderdeel van de bedrijfsvoering van veel archeologische bureaus, maar ook het Erfgoedhuis Zuid-Holland of een bureau voor toerisme en recreatie kan een bijdrage leveren aan de ontsluiting van archeologie voor een breed publiek.
Door het bijeenbrengen van de beschikbare kennis en het bijhouden van deze informatie, is de gemeente in staat initiatiefnemers de meest adequate informatie te verschaffen over het archeologisch bodemarchief in de gemeente. De gemeenten in de Hoeksche Waard onderzoeken de mogelijkheid voor het bijeenbrengen van deze kennis en het verschaffen van informatie via een regionaal Monumentenloket waarvan ook archeologie een onderdeel uitmaakt. Daarnaast bieden gemeenten via hun eigen website informatie over archeologische beleid.
2.4.2 Belangenbehartigers archeologie
In Nederland houden duizenden mensen zich vrijwillig bezig met archeologie. Zij zetten zich vaak actief in voor kennisvermeerdering over de bewoningsgeschiedenis van hun gemeente of regio. De meeste vrijwilligers zijn als lid aangesloten bij een vereniging. Zo kunnen zij onder toezicht van een senior archeoloog meewerken in het veld en assisteren bij het conserveren en documenteren van vondsten. Daarnaast organiseren zij veel activiteiten zoals lezingen en excursies en worden er landelijke en regionale publicaties verwezenlijkt.
De grootste vereniging voor zulke belangenbehartigers van archeologie is de Archeologische Werkgemeenschap Nederland (AWN). In de regio Hoeksche Waard is vooral de Stichting Archeologie Hoeksche Waard actief.
Professionele archeologen maken veel gebruik van de kennis van regionale of lokale vrijwilligers. Zij beschikken immers vaak over zeer specialistische kennis met betrekking tot de bewoningsgeschiedenis. In overleg met gemeenten kunnen vrijwilligers ook een bijdrage leveren. Door de bijdrage van vrijwilligers wordt zelfs veel werk gedaan waar professionele archeologen niet altijd aan toe kunnen komen. Vrijwilligers worden verder ook vaak ingezet bij voorlichting en educatie op het gebied van archeologie. De gemeenten in de Hoeksche Waard onderhouden contacten met lokale vrijwilligers.
In samenwerking met vrijwilligers van lokale historische verenigingen en van de Archeologische Werkgemeenschap Nederland (AWN), kunnen gemeenten de betrokkenheid van burgers bij de historie en archeologie van de leefomgeving sterk bevorderen.
2.4.3. Archeologie als inspiratiebron
Gemeenten hebben ieder hun eigen historie en ontstaansgeschiedenis. Voor veel mensen heeft de kwaliteit van de leefomgeving iets te maken met historische wortels, vaak in de vorm van ankerpunten (oude gebouwen, een boom, een watertje) waar een verhaal over valt te vertellen. Dat kan een historische gebeurtenis zijn of een plaatselijke mythe die verbonden is aan een vaste plek of voorwerp. Het ontbreken van dit soort zaken wordt in nieuwe wijken en woon- en werkgebieden vaak bewust of onbewust als een gemis ervaren. Met het voortschrijden van de tijd zal ongetwijfeld ook een nieuwe geschiedenis ontstaan. Het kan echter ook sneller door de lokale geschiedenis op aantrekkelijke wijze te vertalen, bijvoorbeeld via de visualisatie van een stukje geschiedenis in het straatbeeld.
Om de historische belevingswaarde van een gemeente te versterken en tevens de publieke betrokkenheid bij archeologisch onderzoek te vergroten, kan gekozen worden voor specifieke opgaven in het ruimtelijk ontwerp. Denk daarbij bijvoorbeeld aan stedenbouwkundige ontwerpen en straatnaamgeving waarbij het verleden als inspiratiebron dient. Een dergelijke aanpak ligt in de lijn de rijksvisie over de relatie cultuurhistorie en ruimtelijke inrichting. Om archeologie als inspiratiebron te laten meewegen is het ook met betrekking tot dit punt noodzakelijk om de gemeentelijke organisatie zo in te richten dat archeologie in een vroeg stadium bij de planvorming wordt betrokken.
Hoofdstuk 2
Artikel 2.4
Communicatie, presentatie en voorlichting
Onderdeel van Beleidsnota Archeologie Hoeksche Waard