Beschrijving
De Koninginnelaan is een relatief rustige oude uitvalsweg van Soest, zonder de hectiek van de drie andere entrees van Soest. Van oorsprong is het een ontginningsweg voor het noordelijk gelegen veengebied. Het wegprofiel kent wegversmallingen om de snelheid van het autoverkeer te reduceren en om parkeerruimte te kunnen aanbieden. De inrichting van de route is verder anoniem en sober van aard, waarbij noch de ligging aan het agrarische gebied ten noorden noch die aan ’t Hart in het zuiden terugkomen in het wegprofiel.
De Koninginnelaan wordt gekenmerkt door overwegend kleinschalige, vrijstaande panden, in één bouwlaag met een kap haaks op de weg. Het betreft ook panden met twee bouwlagen en/of met de kap evenwijdig aan de straat.
De bebouwing bevindt zich op relatief bescheiden percelen. Dat geldt vooral voor de zuidzijde van de straat. Die bebouwing vormt de rand van de tuindorpverkaveling van ’t Hart, maar vertoont daarmee slechts weinig verwantschap. Aan de noordzijde is de agrarische herkomst nog voelbaar. Dat betreft de bebouwing, in de vorm van grote dakvlakken met een lage dakvoet en letterlijk in de vorm van een boerderij (foto 4). De agrarische herkomst komt ook naar voren in de erfbeplanting, die vanaf het achterliggende agrarische gebied tot de Koninginnelaan doordringt (foto’s 5 en 6). Verder vertoont de ruimtelijke opzet hier een geraffineerde differentiatie met steeds terugkerende verspringingen in de rooilijn.
Afbeelding 9: Morfologie Koninginnelaan (uitsnede)
De woonfunctie overheerst hier, aangevuld met enkele bedrijfsfuncties, een winkel en buurthoreca (foto 7). Opvallend is dat de bedrijfsfunctie meestal achter de woonhuizen staan. De voortuinen zijn bescheiden van maat en veelal met hagen en lage beplanting. Bij een enkel bedrijf en winkel is het voorterrein verhard en in gebruik als parkeerruimte (zie bijvoorbeeld foto 3).
Ontwikkelingen
De vraag is of de bestaande bedrijven en de winkel zich hier kunnen handhaven. Zo niet, dan ligt vervanging door een woonfunctie voor de hand, zonder dat er sprake is van verdichting van de bebouwing.
Het (voorontwerp) bestemmingsplannen ‘Soestdijk 2005’, voor het deel ten zuiden van de Koninginnelaan en het geldende bestemmingsplan ‘Soestdijk-Noord’ voor het deel ten noorden hiervan regelen in belangrijke mate de bestaande situatie. Daarbij worden de bestaande open ruimten gerespecteerd, maar worden elders, op de achtererven, ruime mogelijkheden geboden voor aan- en bijgebouwen.
1. Het profiel van de Koninginnelaan.2 In bijlage III staan per deelgebied de plaatsen aangegeven waar de foto’s zijn genomen.
2. Het bebouwingsbeeld nabij het busstation.
3. Vrijstaande bebouwing aan de Koninginnelaan.
4. Karakteristieke boerderij is een gemeentelijk monument.
Ruimtelijke opgave
De verkeersfunctie van de Koninginnelaan is relatief beperkt. Dat houdt in dat er ruime mogelijkheden zijn om het karakter van de weg, als onderdeel van een oude uitvalsweg, te versterken. Tevens houdt dat in, dat de druk van niet-woonfuncties hier nauwelijks aan de orde is, wellicht met uitzondering van kleinschalige, buurtgebonden activiteiten. Het verder versterken van de woonfunctie ligt hier in de rede. De voelbare aanwezigheid van het landelijke gebied enerzijds en het kleinschalige milieu van ’t Hart leveren voldoende aanknopingspunten (afbeelding 10).
de ruimtelijke opzet met een subtiel verspringende rooilijn aan de noordkant en een strakke rooilijn aan de zuidkant, zoals ook vastgelegd in de hierop betrekking hebbende bestemmingsplannen, wordt gehandhaafd;
handhaven van de kleinschaligheid en de individuele herkenbaarheid, met het benadrukken van de agrarische herkomst en met een zorgvuldige detaillering. Daarbij wordt voortgeborduurd op het gevarieerde patroon van kaprichtingen en kleuren;
splitsing of samenvoeging van percelen ten behoeve van nieuwbouw van woningen is vanwege het karakter van de lintbebouwing en de relatie met het achterliggende gebied niet gewenst;
nieuwbouwinitiatieven en uitbreidingen dienen vooral in de diepte van het terrein te geschieden (dat wil zeggen geen toename van de breedte van hoofdgebouwen en bijgebouwen). De relatie met de achterliggende gebieden (agrarisch en ’t Hart) dienen zichtbaar en voelbaar te blijven. De bestaande doorzichten en open ruimten dienen te worden behouden;
er dient tevens een versterking van de landschappelijke structuur van het aangrenzende agrarische gebied plaats te hebben, waarbij deze letterlijk tot op de straat zichtbaar is;
in het geval van herinrichting zal het karakter van de weg worden versterkt, met een hoogwaardige, dorpse opzet, waarbij rabatstroken en molgoten worden toegepast (in plaats van trottoirs). Daarnaast zijn er op dat moment mogelijkheden om de beplanting aan te vullen.
5. Doorzicht naar het open gebied richting de bossen van paleis Soestdijk.
6. Waardevolle open weide aan de noordkant van de Koninginnelaan.
7. Horecagelegenheid ter hoogte van de Meent.
8. Recent gebouwde woning voegt zich door maatvoering en kapvorm tussen de bestaande bebouwing.
Afbeelding 10: Visie Koninginnelaan