Het Rijk heeft met de provincies en een groot aantal gemeenten het Schone lucht akkoord (SLA) afgesloten. Doel van het SLA is om met schonere lucht een gezondheidswinst te boeken van 50% in 2030 ten opzichte van 2016. Dat streven is bereikt als wordt voldaan aan de oude WHO-advieswaarden. Barneveld is deelnemer aan dit SLA. Het onderwerp gevoelige bestemmingen en hoogblootgestelde locaties krijgt bijzondere aandacht in het SLA. De SLA-werkgroep gevoelige bestemmingen heeft onlangs een eerste advies over hooggevoelige groepen uitgebracht. Dit advies gaat uit van twee basisprincipes:
Geen nieuwe gevoelige functies (of >10% uitbreiding ervan) op plaatsen waar grenswaarden of omgevingswaarden (dreigen te) worden overschreden.
Voor overige situaties zoveel mogelijk aansluiting zoeken bij het motto: De meest gevoelige groep op de minst vervuilde plek.
Uitgangspunt 1 sluit aan bij het doel van het huidige Besluit gevoelige bestemmingen. Het advies aan SLA-deelnemers is om op plekken met (dreigende) normoverschrijding geen gevoelige functies te realiseren of (substantieel) uit te breiden.
Gevoelige functies zijn plaatsen waar personen met een verhoogde gevoeligheid voor luchtvervuiling (‘hooggevoeligen’) relatief lange tijd verblijven. Het gaat vooral om kinderen, ouderen en mensen met een zwakke gezondheid. Bij uitgangspunt 1 gaat het om de volgende bestemmingen:
Verpleeg-, verzorgings- en bejaardentehuizen
Basisschool
Voortgezet onderwijs
Kinderopvang: kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang en gastouderopvang
Woningen
Optioneel: overige functies waar significante blootstelling plaatsvindt
Het Besluit gevoelige bestemmingen heeft betrekking op de eerste vier categorieën en noemt woningen en overige functies niet. Toch ligt het in de rede om woningen ook als gevoelig aan te merken, omdat kinderen en ouderen daar lang verblijven.
Dit uitgangspunt betekent dus dat gemeenten geen nieuwe woonfuncties mogelijk maken op plekken waar de grenswaarden (vanaf 2023: omgevingswaarden) voor NO2 of PM10 (dreigen te) worden overschreden. Met als doel om toekomstige bewoners te beschermen tegen luchtvervuiling, maar ook om nieuwe knelpunten te voorkómen.
Uitgangspunt 2 (meest gevoelige groep op de minst vervuilde plek) is een logische als het gaat om de bescherming van de gezondheid van de meest kwetsbaren. Dit is vooral een vraagstuk van de ruimtelijke ordening: waar wil je dat bepaalde functies wel of niet komen? Dit uitgangspunt zal in het advies, dat in het najaar verschijnt, verder worden uitgewerkt.
Een belangrijk onderdeel van het gevoelige bestemmingenbeleid betreft de blootstelling aan emissies van wegverkeer. In het kader van het SLA is een onderzoek gestart waarin de vraag zal worden beantwoord of de minimale afstanden tot snelwegen en drukke wegen nog actueel zijn. En zo nee, of er een beter alternatief is. Ook zullen daarin de definities van gevoelige groepen en gevoelige functies/bestemmingen worden geactualiseerd. Het doel van dit onderzoek is om te komen tot wetenschappelijk onderbouwde aanbevelingen voor het gevoelige bestemmingenbeleid. De resultaten worden in het derde kwartaal van 2022 verwacht. Daarna zal de SLA-werkgroep een advies formuleren.
Artikel 5.
Het Schone lucht akkoord
Onderdeel van Beleid kinderopvang en luchtkwaliteit kinderopvang gemeente Barneveld