Zorggebruik heeft kosten én baten
In 2012 gaven we 83 miljard euro uit aan de gezondheidszorg volgens de definitie die het Centraal Planbureau hanteert in haar analyses van de zorguitgaven. Dit is bijna 5.000 euro per hoofd van de bevolking en 14% van het bruto binnenlands product. Het zorggebruik leidt niet alleen tot kosten, maar draagt ook fors bij aan een betere gezondheid. Een groot deel van de stijging in levensverwachting is toe te schrijven aan curatieve én de preventieve zorg. Ook in termen van patiënttevredenheid en toegankelijkheid is de kwaliteit van zorg in Nederland hoog.
Meeste geld naar zorg voor hart- en vaatziekten en psychische stoornissen
Het meeste geld gaat naar de zorg voor patiënten met hart- en vaatziekten, psychische stoornissen (zoals schizofrenie, depressie en alcoholafhankelijkheid) en verstandelijke handicaps. Relatief snel stegen de zorguitgaven voor kanker, ziekten van zenuwstelsel en zintuigen en stofwisselingsziekten. Dit zijn ziekten die vooral bij ouderen optreden waardoor het effect van vergrijzing relatief sterk is. Bovendien zijn voor ziekten in deze groepen de laatste jaren veel nieuwe, relatief dure medicijnen ter beschikking gekomen.
Zorguitgaven blijven stijgen, maar onzeker hoe hard
De zorguitgaven stegen tussen 2000 en 2012 gemiddeld met 4 tot 5% per jaar (bij gelijkblijvende prijzen), waarbij de groei de laatste jaren lager uitviel. Als percentage van het bruto binnenlands product (bbp) stegen de zorguitgaven in deze periode van ongeveer 10% naar bijna 14%. Wanneer deze trend zou doorzetten, stijgen de uitgaven aan zorg naar ongeveer 150 tot 170 miljard euro, ofwel 19% tot 21% van het bbp. Recente maatregelen in de curatieve zorg en de voorgenomen veranderingen in de organisatie en financiering van de langdurige zorg zijn mede bedoeld om deze trendmatige stijging af te buigen. Wanneer deze maatregelen het verwachte effect sorteren, dan leidt dat in 2018 tot een substantieel lagere groei dan de trendmatige projectie. Over de precieze omvang ontstaat de komende jaren meer duidelijkheid. (bron: GGDNOG)
Het verdienmodel in de zorg stimuleert nog geen preventie
De curatieve zorg is gericht op het genezen van iemand die al ziek is. Zorgaanbieders worden betaald voor de zorg; er is geen (financiële) prikkel om te investeren in preventie. Iemand als Carl Verheijen maakt landelijk promotie voor een alternatief systeem. Zijn er minder kosten nodig voor onderzoeken, behandelingen en medicijnen, dan kunnen deze besparingen worden besteed aan preventie. dat biedt ruimte om het individu anders te benaderen.