De gebiedseigen kosten kunnen onderverdeeld worden in de ambtelijke begeleidingskosten, inclusief de kosten voor de ruimtelijke procedure en kosten die nodig zijn voor de realisatie en aanpassingen in het openbaar gebied (bouw- en woonrijp maken, bodemsanering, onderzoeken e.d.). Tot slot valt ook planschade en eventueel andere schades onder de gebiedseigen kosten. Deze mogelijke kosten kunnen anterieur worden doorgelegd naar de initiatiefnemers van het plan.
Onder de gebiedseigen kosten wordt onder andere de kosten bedoeld welke het ambtelijk apparaat moet maken ten behoeve van een ruimtelijke ontwikkeling. Deze kosten kunnen berekend worden door middel van de landelijke Plankostenscan. Dit is een instrument bedoeld om de kosten voor de ambtelijke inzet te bepalen, uitgaande van een exploitatieplan. De wettelijke Plankostenscan schrijft voor hoeveel plankosten de gemeente maximaal kan verhalen voor welke gemeentelijke disciplines. De plankostenscan is een rekenmodel waarbij uitgegaan wordt van landelijke gemiddelden van plankosten. De plankostenscan geeft dan ook een goed beeld van de daadwerkelijke kosten. Het is in die zin de ondergrens van de plankosten die een gemeente bij de initiatiefnemer in rekening kan brengen. Door gebruik te maken van de plankostenscan wordt op een objectieve manier de ambtelijke kosten in beeld gebracht en verrekend.
Naast ambtelijke kosten kunnen anterieur ook kosten voor aanpassing van de openbare ruimte worden verhaald. Bij veel projecten zijn aanpassingen in de openbare ruimte noodzakelijk om het plan te realiseren. De mate waarin dat gebeurt verschilt echter. Soms zijn er maar een paar aanpassingen nodig en soms wordt er helemaal geen nieuwe openbare ruimte gecreëerd. De gemeente brengt de totale kosten in beeld binnen en buiten het projectgebied. Deze kosten worden vervolgens in rekening gebracht bij de initiatiefnemer als de gemeente de openbare ruimte zelf aanlegt of er wordt in de overeenkomst opgenomen dat de initiatiefnemer dit doet op eigen kosten. Uitgangspunt is dat alle kosten binnen en buiten het projectgebied die alleen worden gemaakt als gevolg van het project voor 100% in rekening worden gebracht. Voor werkzaamheden waar niet alleen het project voordeel voor heeft maar ook de rest van de gemeente geldt dat deze kosten in redelijkheid verdeeld worden tussen het project en de rest. Voorbeeld hiervan is een bestaande straat die door het project aangepast moet worden, maar waar ook de overige woningen in deze straat van profiteren. In dergelijke situaties kan door de gemeente een verdeelsleutel van deze kosten worden bepaald.
Hoofdstuk 2.
Artikel 2.4.
Wat zijn gebiedseigen kosten?
Onderdeel van Beleidsnotitie Kostenverhaal bij ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente Druten