In de drie beleidsdocumenten “Toeristisch-Recreatief Marketingplan Halderberge 2008-2013”, “Gemeente Halderberge, De StructuurvisiePlus” en “Landschapsbeleidsplan Gemeente Halderberge” worden de toeristische potenties van Halderberge genoemd. In de StructuurvisiePlus wordt het ontwikkelen van een extensieve vorm van recreatie en toerisme als speerpunt benoemd. Door te investeren in recreatie en toerisme wordt ingezet op behoud en versterking van de vitaliteit van het gebied.
Uit onderzoek blijkt dat de belangstelling voor cultuurtoerisme nog steeds groeit.
Cultuurtoerisme heeft veel voordelen omdat het vooral individueel toerisme, geen massatoerisme, betreft. Het biedt kansen voor seizoensverlenging en -spreiding. De cultuurtoerist kent bovendien een relatief hoog bestedingsniveau. Het is een vorm van toerisme die voor een economische impuls van Halderberge kan zorgen. Cultuurtoerisme kan een kansrijke nieuwe economische drager voor Halderberge worden. Meer toeristen zorgen voor meer bestedingen in de regio en meer werkgelegenheid in het toeristisch bedrijfsleven. Cultuurtoerisme ondersteunt naast economische doelstellingen andere beleidsdoelstellingen zoals de versterking van de cultuurhistorische bijdrage aan de Halderbergse economie, de vergroting van het cultuurhistorisch besef en draagvlak, het duurzaam instandhouden van cultuurhistorische waarden en het in aanraking laten komen van een zo groot mogelijk publiek met cultuur.
Kwaliteit en diversiteit
De toerist en recreant van 2009 hecht veel waarde aan kwaliteit en diversiteit. De recreant heeft ook steeds meer interesse in het landschap. Deze interesse voor het platteland uit zich onder andere in de behoefte aan landschapscampings (midden in de natuur en niet te veel mensen bij elkaar) en de behoefte aan hoogwaardige, kleinschalige accommodatie, zoals een overnachting in een voormalig klooster of een oude boerderij. Zoals er een groeiende maatschappelijke belangstelling voor erfgoed waar te nemen is, zo groeit ook bij de recreant en toerist in zijn algemeenheid de interesse voor cultuurhistorie. De kleine dorpen worden aantrekkelijk in relatie tot het landschap. Er is tenslotte steeds meer interesse voor de streek, hetgeen leidt tot meer agrotoerisme en dagattracties. In het bijzonder wordt meer en meer waarde gehecht aan het belevingsaspect van het toerisme. Door de vergrijzing en de toenemende vrije tijd neemt het aantal dagtripjes en kleine vakanties toe. De groep ouderen, niet gebonden aan het hoogseizoen, gaat relatief veel in eigen land op vakantie, vraagt een goede kwaliteit van voorzieningen en heeft redelijk veel geld te besteden.
Sterke en zwakke punten
In het “Toeristisch-Recreatief Marketingplan Halderberge 2008-2013” worden de sterke en zwakke punten genoemd voor het ontwikkelen van het toeristisch- recreatieve aanbod van Halderberge:
Sterke punten
De sterke punten om toerisme en recreatie te versterken en te ontwikkelen in de gemeente Halderberge zijn volgens het Marketingplan: het toeristisch aanbod van losse producten met hun eigen aantrekkingskracht (zie hierboven), de ambiance van Hotel “De Reiskoffer”, Hotel “Tivoli”en het Conferentiecentrum Bovendonk, de gunstige ligging ten opzichte van steden in de regio en attracties in Midden-Brabant en het potentieel van de jachthaven van Oudenbosch.
Zwakke punten
Als zwakke punt van de huidige mogelijkheden van recreatie en toerisme worden genoemd het ontbreken van een toeristisch-recreatieve eenheid en daardoor geen of onbekend imago. Daarnaast is het aanbod versnipperd en onsamenhangend. Veel aanbod kenmerkt zich door kleinschaligheid en “amateurisme”. Tevens is er weinig samenwerking tussen de verschillende partijen (gemeente en bedrijfsleven en tussen bedrijfsleven onderling).
Marketingstrategie
Om Halderberge meer “op de kaart te zetten” wordt bij de marketingstrategie ingezet op bekendheid geven aan de verschillende productonderdelen van Halderberge. Hierbij wordt Halderberge niet als apart merk (branding) in de markt gezet omdat Halderberge geen toeristisch-recreatieve entiteit is en geen echt merk. De promotie van Halderberge wordt daarom opgepakt in een groter verband en op basis van haar kernkwaliteiten gericht in de markt gezet. De toeristische –recreatieve producten hierbij zijn: verblijfsrecreatie, dagrecreatieve mogelijkheden (cultuur, natuur, actief en reli-toerisme) en zakelijk toerisme.
Projecten
Met het opstellen van de website “Hartelijk Halderberge”, waarbrabantbegint.nl is invulling gegeven aan de doelstelling om meer naamsbekendheid te geven aan de verschillende productonderdelen. Via deze aantrekkelijke en eigentijdse website zijn de verschillende toeristisch-en recreatieve producten snel en eenvoudig te vinden. Naast de website zijn er ook aantrekkelijke folders en brochures van dit concept (Hartelijke Halderberge) uitgegeven. Een tweede project waarbij aangehaakt wordt bij een groter verband is het project “Brabant aan zee” wat is opgezet door de West-Brabantse gemeenten die aan open water grenzen.
Het cultureel erfgoed vormt een belangrijke pijler voor het toerisme en de recreatie van de gemeente Halderberge. Geconcludeerd dient te worden dat de afgelopen jaren goede stappen zijn gezet om Halderberge op het toeristisch-recreatieve vlak nadrukkelijker op de kaart te zetten. Hierbij is gebruik gemaakt van de cultuurhistorische potenties van Halderberge. Denk hierbij maar aan de religieuze bouwkunst (folder Hartelijke Halderberge) en de verschillende musea die Halderberge rijk is. Naar de toekomst toe zou dit bijvoorbeeld uitgebouwd kunnen worden door de cultuurhistorische beleving onderdeel te laten uitmaken van een compleet arrangement inclusief eet- en overnachtingsmogelijkheden.
Economische waarde van cultuurhistorie
Cultuurhistorie is van grote waarde voor onze maatschappij. Dit wordt algemeen erkend. Toch vertegenwoordigd die waarde nog te weinig kracht in belangenafwegingen en bij investeringsbeslissingen. Over het algemeen bestaat er een beeld over cultuurhistorie dat het alleen maar geld kost en niets oplevert. Sinds enige jaren wordt aan de hand van onderzoeken steeds duidelijker dat dit beeld niet klopt. Steeds vaker worden overheidsinvesteringen beoordeeld met behulp van een maatschappelijke kosten-batenanalyse. Met zo’n analyse worden alle huidige en toekomstige maatschappelijke voor-en nadelen van een project tegen elkaar afgewogen.
Maar wat is de economische waarde van cultuurhistorie en hoe bepaal je die? Adviesbureau Witteveen + Bos heeft hier in de Tieler- en Culemborgerwaard onderzoek naar gedaan. Uit gangspunt van het onderzoek is dat cultuurhistorie welvaart voortbrengt. Deze welvaart komt gedeeltelijk tot uiting in de markt, in financiële baten. Ook de niet-financiële en immateriële baten tellen mee. De omzet van de recreatiesector, of de waarde van onroerend goed, is bijvoorbeeld slechts deels toe te schrijven aan cultuurhistorie. In het onderzoek “Economische waardering van cultuurhistorie; een casestudy over de Tieler- en Culemborgerwaard” worden drie economische waarden van cultuurhistorie onderscheiden: de recreatieve belevingswaarde, de verervingswaarde en de woongenotswaarde. Een cultuurhistorisch landschap is interessant voor bezoekers en trekt toeristen aan. Dit noemt men de recreatieve belevingswaarde. Archeologie, landschap en historische gebouwen dragen daaraan bij. De belevingswaarde van een cultuurhistorisch interessant gebied kan worden bepaald door te kijken naar de reiskosten die mensen maken om er te komen of door hen te vragen hoeveel ze zouden willen betalen voor een bezoek. Veel mensen vinden het bovendien waardevol om zo’n bijzonder landschap te kunnen nalaten aan hun (klein)kinderen. Ze vinden het een mooi idee als er over honderd jaar nog ridderkastelen bestaan, of dat kerken, kloosters en kapelletjes laten zien hoe gelovigen met hun geloof in het verleden zijn omgegaan. Dat wordt verervingswaarde genoemd. Tenslotte blijken huizen met interessante historische bouwkenmerken meer waard te zijn dan vergelijkbare panden in een nieuwbouwwijk. Dit is de genotswaarde.
De economische waardering van cultuurhistorie zou kunnen leiden tot een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA). De MKBA is een integraal afwegingsinstrument dat alle huidige en toekomstige maatschappelijke voor-en nadelen van een project tegen elkaar afweegt door ze in geld uit te drukken. In 2000 heeft het kabinet de MKBA verplicht gesteld voor alle grote infrastructuurprojecten. Het MKBA is vooral afwegingsinstrument om ruimtelijke ingrepen beter te onderbouwen. Daarnaast geeft het instrument cultuurhistorie een duidelijke plaats in de besluitvorming.
Beleidsvoorstellen en acties
Versterken en uitbouwen van de mogelijkheden/ potenties in Halderberge op het gebied van cultuurtoerisme –en recreatie.
Hoofdstuk 5.
Artikel 5.4
ONTWIKKELEN CULTUURTOERISME
Onderdeel van Inspirerend Verleden Beleidsnota Cultureel Erfgoed Halderberge