Artikel 4.1 Beleidsplan gladheidbestrijding 2022

4.1.1 Afwegingen materieel, materiaal en personeel

Het bestaande materiaal, materieel en personeel is afgestemd op de huidige werkwijze van gladheidsbestrijding. Met het toenemen van het wegenareaal zijn de laatste jaren al enkele aanpassingen aan de routes gedaan, om de in het huidige plan gestelde prioriteiten en strooitijden te halen. Daarbij worden de uitgangspunten in de volgende paragraaf gehanteerd. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen binnen en buiten de bebouwde kom en verschillende wegtypen.

4.1.2 Prioritering strooiroutes en route-indeling

De volgende prioritering/indeling is uitgangspunt voor het uitvoeringsplan Gladheidsbestrijding en de bijbehorende strooiroutes. De kaart met strooiroutes is aan dit plan toegevoegd als bijlage 3: strooiroutes.

• Alle gebiedsontsluitingswegen/doorgaande wegen hebben prioriteit hoog en worden preventief gestrooid (dus binnen 2 uur). Deze wegen worden intensief gebruikt en zijn van belang voor de bereikbaarheid van de stad en sluiten aan op de omliggende regionale en nationale stroomwegen.

• Vrij liggende fietspaden hebben prioriteit hoog: deze worden in ieder geval binnen 3,5 uur gestrooid. Binnen 3 uur is mogelijk. Binnen 2 uur is ook mogelijk maar alleen als de routes korter worden ondanks de grotere fietspadstrooiers. Of met meer inzet van materieel en personeel.

• Busbaan/busstrook: de busstroken maken deel uit van doorgaande wegen en vallen zodoende in prioriteit hoog: preventief strooien binnen 2 uur.

• Locatie voor de weekmarkten: de locatie die op donderdag en zaterdag in de binnenstad ter beschikking staat voor het organiseren van de weekmarkt heeft op deze dagen prioriteit hoog.

• Wegen op bedrijventerreinen hebben prioriteit middel en worden bij aanhoudende gladheid binnen maximaal 48 uur gestrooid. In de praktijk wordt een deel van deze wegen eerder gestrooid, tijdens de eerstvolgende dagdienst, vanwege hun logische aansluiting op de strooiroutes van gebiedsontsluitingswegen/doorgaande wegen.

• Buurtontsluitingswegen buiten de bebouwde kom hebben de prioriteit middel: deze worden bij aanhoudende gladheid binnen maximaal 48 uur gestrooid om zo het buitengebied bij aanhoudende gladheid bereikbaar te houden.

• Buurtontsluitingswegen binnen de bebouwde kom hebben prioriteit middel en worden bij aanhoudende gladheid binnen 48 uur gestrooid

• Erftoegangswegen buiten de bebouwde kom hebben prioriteit laag en worden in beginsel niet gestrooid.

• Erftoegangswegen binnen bebouwde kom hebben prioriteit laag: hier wordt in beginsel niet gestrooid.

• Voor de wegen die prioriteit laag hebben is een calamiteitenoplossing: op verzoek kan hier gestrooid worden wanneer dit zeer noodzakelijk is, bijvoorbeeld ten behoeve van de niet uit te stellen bereikbaarheid van een bedrijf (zie bijlage 1).

• Bij aanhoudende gladheid kunnen extra strooiroutes worden gereden, wanneer de gladheid op wegen met prioriteit hoog en middel afdoende is bestreden. In de meeste gevallen zal dit na sneeuwval zijn (gladheid door neerslag).

• Het winkelgebied in het centrum heeft prioriteit hoog en wordt gestrooid binnen 3 uur.

De laatste jaren is er een verandering in de weersituatie merkbaar, ook in de winter. Dit leidt er toe dat er steeds vaker kortdurende vorstperiodes zijn in combinatie met neerslag, soms van slechts 1 à 2 dagen. Tijdens deze korte periodes worden wel de preventieve routes gestrooid, maar niet de zogenaamde 48-uurs routes. De 48 uurs route wordt gestrooid bij aanhoudende gladheid binnen 48 uur.

Bij een vorstperiode van enkele uren in de ochtend wordt deze route dus ook niet gestrooid. Dit betekent dat vooral in de ochtendspits van 07.00 tot 09.00 uur de wegen en fietspaden die in de 48 uurs prioriteit zitten, glad kunnen blijven/worden.

Er zijn duidelijke afspraken gemaakt met Twente Milieu over het uitvoeren van de curatieve 48-uurs route. Dit is de route die als curatieve route gestrooid wordt. Hiervoor komt geen signalering van de provincie, maar wordt naar inzicht van de gladheidscoördinator van Twente Milieu uitgevoerd om problemen in de ochtendspits te voorkomen. Daarom is met Twente Milieu afgesproken dat als het nodig is, er eerder gestrooid gaat worden.

Er zijn mondelinge afspraken gemaakt om te voorkomen dat als het overdag niet glad is (temperaturen boven nul) en het dan natte wegdek in de nacht weer opvriest, deze in de ochtend weer glad wordt. Dit is in afwijking van het advies van het CROW, dat luidt om binnen 48 uur erftoegangswegen te strooien (curatief).

Met de voorgestelde aanpak wordt de richtlijn van het CROW niet volledig overgenomen, maar is deze afgestemd om de lokale situatie in de gemeente Almelo. In de tabellen hieronder worden de overeenkomsten en afwijkingen aangegeven. Per soort weg is aangegeven wat de prioriteit is en op welke wijze (preventief is binnen 2 uur, curatief is na 2 uur) bij de verschillende soorten gladheid wordt gestrooid.

Dit geeft het onderstaande beeld:

Wegen buiten de bebouwde kom

prioriteit

gladheid door bevriezing

gladheid door condensatie

gladheid door neerslag

CROW

Gemeente Almelo

CROW

Gemeente Almelo

CROW

Gemeente Almelo

CROW

Gemeente Almelo

nationale stroomweg

120/100/80 km/u 1)

hoog

n.v.t.

preventief

n.v.t.

preventief

n.v.t.

preventief en curatief (2 uur)

n.v.t.

regionale stroomweg

100 km/u 1)

hoog

n.v.t.

preventief

n.v.t.

preventief

n.v.t.

preventief en curatief (2 uur)

n.v.t.

gebiedsontsluitingsweg

80 km/u

hoog

preventief

preventief en curatief (3,5 uur)

curatief

buurtontsluitingsweg

60/80 km/u 2)

middel

curatief

(48 uur)

curatief

(48 uur)

n.v.t.

curatief

(48 uur)

erftoegangsweg

60 km/u

middel

laag

preventief

niet

preventief

niet

preventief en curatief (4 uur)

niet

vrij liggend fietspad

40 km/u

hoog

preventief

preventief en curatief (3,5 uur)

preventief

preventief en curatief (3,5 uur)

curatief (3,5 uur)

1) Nationale en regionale stroomwegen zijn niet in beheer bij de gemeente Almelo

2) De richtlijn van CROW onderscheidt geen buurtontsluitingswegen buiten de bebouwde kom

Wegen binnen de bebouwde kom

prioriteit

gladheid door bevriezing

gladheid door condensatie

gladheid door neerslag

CROW

Gemeente Almelo

CROW

Gemeente Almelo

CROW

Gemeente Almelo

CROW

Gemeente Almelo

gebiedsontsluitingsweg

70/50 km/u

hoog

preventief

preventief en curatief (3,5 uur)

curatief (3,5 uur)

bedrijventerrein

50 km/u 3)

middel

curatief

(48 uur)

curatief

(48 uur)

curatief (48 uur)

buurtontsluitingsweg

(50/30 km/u) 4)

middel

curatief

(48 uur)

curatief

(48 uur)

curatief

(48 uur)

erftoegangsweg

30 km/u

laag

curatief (48 uur)

niet

curatief (48 uur)

niet

curatief (48 uur)

niet

vrijliggend fietspad

30 km/u

hoog

preventief

preventief en curatief (3,5 uur)

preventief

preventief en curatief (3,5 uur)

curatief (3,5 uur)

busbaan/busstrook

50 km/u

hoog

preventief

preventief en curatief (3,5 uur)

curatief (3,5 uur)

3) De richtlijn van CROW onderscheidt geen wegen op bedrijventerreinen

4) De richtlijn van CROW onderscheidt geen buurtontsluitingswegen

Daarnaast worden er in de Leidraad adviezen gegeven voor overige wegen binnen de bebouwde kom:

prioriteit

gladheid door bevriezing

gladheid door condensatie

gladheid door neerslag

winkelgebied

5 km/u

hoog/ middel

curatief (3 uur)

woonerf

5 km/u

laag

curatief (48 uur)

parkeervoorzieningen

5 km/u

laag

curatief (48 uur)

speciale bestemmingen

50/30 km/u

middel

wegen preventief, voetpaden curatief (3 uur)

Het winkelgebied in het centrum wordt machinaal gestrooid, binnen 3 uur. De wijkwinkelcentra waar de openbare ruimte in gemeentelijk beheer is, worden handmatig gestrooid. Bij speciale bestemmingen wordt handmatig gestrooid als hiervan meldingen komen (zie verder in paragraaf 3.8 over de handmatige gladheidsbestrijding).

4.1.3 Handmatig strooien

Naast de machinale gladheidsbestrijding wordt ook handmatig gestrooid. Dit gebeurt op bijzondere plekken, die niet met een machine te bereiken zijn of niet in een machinale route zitten. De handmatige gladheidsbestrijding wordt uitgevoerd door personeel van de gemeente Almelo (team Dagelijks Beheer). Handmatige gladheidsbestrijding wordt alleen uitgevoerd tijdens de dagdienst (op weekdagen van 8.00 tot 16.30 uur). In ieder geval worden de volgende plekken gestrooid:

• Omgeving Stadhuis: de brug voor het stadhuis, het maken van een pad naar de straat vanaf de ingang Stadhuis.

• Voetpaden, bruggen (in volgorde van belangrijkheid) inclusief de rijbanen waar Twente Milieu. niet komt: Sligtestraat (Veenstra), Nieuwe Sligtestraat, fietsbrug Sportpark, linkerbruggetje Tukkersdijk (Lateraal-kanaal), Vriezebrug, Schuttenstraat, Schokland en De Grenzen.

• De voetpaden over en trappen bij bruggen, (fiets)tunnels, viaducten. O.a. de trappentunnel in de Wierdensestraat.

• Bushaltes algemeen: alle trottoirs (tot 5 meter aan weerskanten) bij bushaltes/perrons gelegen aan openbaar groen en de bushaltes en perrons zelf.

• Bushaltes specifiek: busstation Wierdensestraat en bij NS station de perrons en trottoirs bij het busstation en de wegen tussen de perrons.

• Trottoirs van winkelcentra en bejaardencentra naar dichtstbijzijnde bushalte.

• Marktplein en Koornmarkt (alleen de grijze basaltstenen).

• Daarnaast kan vanuit de stadsdelen maatwerk worden geleverd in de handmatige gladheidsbestrijding. Hiermee kan gladheid worden bestreden op plekken waar op dat moment behoefte is, bijvoorbeeld aan de hand van meldingen of op eigen inzicht van de medewerkers.

• Op enkele locaties in de stad worden zoutbakken geplaatst en onderhouden.

De specifieke locaties zijn, inclusief prioriteringslegenda, opgenomen op de kaart handmatige gladheidsbestrijding. Deze kaart maakt onderdeel uit van het beleidsplan en de jaarlijkse evaluatie.

Strooien trottoir in de APV

In het verleden stond in vele gemeentelijke APV’s, afgeleid van de landelijke model-APV, dat burgers de plicht hebben bij gladheid het openbare trottoir voor hun woning vrij van ijs en sneeuw te houden. Om diverse redenen was dit artikel echter niet handhaafbaar. Vandaar dat het is geschrapt uit de model-APV en uit vele gemeentelijke APV’s, zo ook in de gemeente Almelo. Er is geen intentie om dit weer op te nemen in de APV.

Dit neemt niet weg dat het goed is wanneer bewoners zelf een deel van hun trottoir sneeuw- en ijsvrij houden. Tijdens de winterperiode wordt hier in de communicatie op een positieve manier aandacht voor gevraagd. Ook het gratis uitdelen van zout bij het afvalbrengpunt aan de Turfkade draagt hieraan bij. Inwoners van de gemeente Almelo kunnen hier op vertoon van hun afvalpas 10 kilo zout ophalen.

4.1.4 Noodscenario

De hierboven beschreven wijze van gladheidsbestrijding vindt plaats bij reguliere gladheid. Er kunnen zich echter situaties voordoen, dat bovenstaande prioriteiten niet kunnen worden gehaald. In dit geval spreken we van een noodscenario (zie hierover ook de uitleg op pagina 5 inzake extreme weersomstandigheden). Het noodscenario wordt ingesteld wanneer er een zouttekort ontstaat. Er is sprake van een zouttekort bij een voorraad van 100 ton zout of minder en de verwachting dat deze niet op korte termijn wordt aangevuld.

Ook treedt het noodscenario in werking wanneer er meerdere keren kort achter elkaar een flinke hoeveelheid neerslag (sneeuw) valt. In dit geval is het niet mogelijk binnen de gestelde tijden de gladheid te bestrijden. Prioriteit ligt dan bij het begaanbaar houden van de belangrijkste wegen. Zie bijlage 2 voor het noodscenario.

De gemeentelijke coördinator gladheidsbestrijding (contactambtenaar Dagelijks Beheer) bepaalt of en wanneer het noodscenario in werking treedt. Deze ambtenaar is daarvoor aangewezen binnen het team Dagelijks Beheer. Wanneer het noodscenario in werking wordt gesteld, wordt dit met een persbericht bekend gemaakt en komt een mededeling hiervan op de gemeentelijke website. Deze actie maakt onderdeel uit van de communicatieafspraken.

Bij het optreden van een noodsituatie is er zorgvuldig overleg tussen de contactambtenaren van de gemeente en de uitvoerende partij om situationele maatregelen te treffen.

Houd art. 4.1 bij de hand