Risico-indicatoren zijn een hulpmiddel om de alertheid op mogelijke onregelmatigheden te vergroten. Het zijn voorbeelden van situaties die kunnen duiden op misstanden of fraude. Bij organisaties die op één of meer risico-indicatoren positief scoren, bestaat een hoger risico op oneigenlijk gebruik/misbruik.
Pgb’s zijn in het algemeen fraudegevoeliger dan naturaverstrekkingen. Daarnaast zijn bepaalde vormen van maatschappelijke ondersteuning fraudegevoeliger dan andere. Hoge pgb-bedragen bij bijvoorbeeld beschermd wonen en begeleiding zijn risicogevoelig. Als de gemeente misbruik of oneigenlijk gebruik constateert kan de verstrekking van de maatwerkvoorziening stoppen (afhankelijk van de situatie). Daarnaast bestaat de mogelijkheid om bij pgb-misbruik verdere keuzevrijheid te weigeren en louter ondersteuning in natura te bieden.
Een belangrijke factor is de vraag of er sprake is van verwijtbaarheid of schuld bij het begaan van een overtreding. Als blijkt dat een voorziening (Wmo of Jeugd) ten onrechte is verstrekt, kan het recht daarop worden stopgezet. Ten onrechte verstrekte bedragen of de kosten van naturavoorzieningen kunnen worden teruggevorderd. De mogelijkheden voor de gemeente om tot terugvordering (invordering) van een geldbedrag over te gaan, zijn beperkt tot die gevallen waarin een voorziening onterecht is verstrekt omdat de inwoner onvolledige of onjuiste gegevens heeft verstrekt. De Jw en de Wmo bieden geen grondslag voor het opleggen van bestuursrechtelijke boetes. De reden/oorzaak van de overtreding is dus medebepalend voor de mogelijkheden om (handhavend) op te treden.
Het college heeft op grond van artikel 125 Gemeentewet de bevoegdheid om bestuursdwang toe te passen. Op grond van artikel 5:32 Awb kan in plaats daarvan ook een last onder dwangsom worden opgelegd. Met deze sancties kan dus worden afgedwongen dat zorgaanbieders (alsnog) voldoen aan kwaliteitscriteria die zijn opgenomen in wettelijke voorschriften. Bestuursdwang en de last onder dwangsom zijn herstelsancties. Dit betekent dat de sanctie erop gericht is een overtreding geheel of gedeeltelijk ongedaan te maken of te beëindigen, herhaling te voorkomen, of de gevolgen van een overtreding weg te nemen of te beperken (artikel 5:2 Awb). Met deze sancties kan dus worden afgedwongen dat zorgaanbieders (alsnog) voldoen aan kwaliteitscriteria die zijn opgenomen in wettelijke voorschriften. Een bestuurlijke boete kan slechts worden opgelegd aan Veilig Thuis op grond van artikel 4.3.4 Wmo.
Hoofdstuk 3
Artikel 3.5.
Risico-indicatoren
Onderdeel van Integraal Beleidsplan Handhaving Sociaal Domein Gemeente Ooststellingwerf 2022 - 2025