Wettelijk kader
Basisscholen hebben recht om binnen een straal van 1 kilometer gebruik te maken van een gymzaal.
De minimale standaardmaat van een gymzaal is 252 m2. Bij nieuwbouw wordt rekening gehouden met een netto-vloeroppervlakte van minimaal 308 m², een hoogte van minimaal 5 meter en het gymnastiekgebouw bevat tenminste 2 kleedruimten (minimaal 20 m² per kleedruimte) en een was- en douchegelegenheid.
De verhuurder is verantwoordelijk voor een deugdelijke bouw en een deugdelijk onderhoud van de sportaccommodatie en zorgt ervoor dat deze accommodatie, voor zover van toepassing, voldoet aan de wettelijke voorschriften die gelden voor sporthallen, sportzalen en gymnastieklokalen.
Beleid gemeente Achtkarspelen
Het beleid is gericht op het behoud van minimaal één sportplek per dorp. Daar waar voorzieningen onder druk komen te staan, wordt gezocht naar combinaties binnen en tussen dorpen.
Scholen zorgen voor het bestaan van een gymzaal in een dorp. Scholen en verenigingen bepalen het gebruik van de drie sporthallen en acht gymzalen die Achtkarspelen rijk is.
Wat zien we?
De binnensportaccommodaties bestaan uit gymzalen en sporthallen. Onderstaand overzicht geeft de kosten en opbrengsten apart van elkaar weer:
Sporthal
Gymzaal
Aantal
3
8
Totale kosten
€ 720.854
€ 373.988
Huurinkomsten
€ 183.350
€ 32.599
De bezettingsgraad van een aantal gymzalen, voornamelijk in de kleinere dorpen, is vrij laag.
Zolang de dorpen een school behouden, heeft de gymzaal echter een belangrijke functie. De afmetingen, die voldoende zijn voor het doel waarvoor de gymzalen gebouwd zijn, zorgen er wel voor dat een aantal sportverenigingen gebruik maakt van de sporthallen in naastgelegen dorpen. Immers, de gymlokalen zijn ingericht op onderwijsgebruik en voldoen niet altijd aan alle verenigingscriteria.
De beheerkosten vormen een vrij hoge kostenpost. De gemeente heeft, zolang zij de verhuurder is, een belangrijke verantwoordelijkheid voor het onderhoud en beheer. De gymzaalbeheerders hebben gemiddeld een contract voor 10 uur per week en zijn verantwoordelijk voor de schoonmaak en (het signaleren van) klein onderhoud. Een sporthal heeft continu bezetting van een beheerder nodig door de vele wisselende gebruikers. De gymzaal in Kootstertille is geprivatiseerd waardoor de gemeente hier geen rol in het beheer en onderhoud meer heeft. Wel is de gemeente in Kootstertille nog verantwoordelijk voor de inrichting ten aanzien van de sporttoestellen en de jaarlijkse keuringen en legionellapreventie.
Aanbevelingen
Jaarlijks kennisuitwisseling sportverenigingen
Een jaarlijks gesprek met de alle (binnen)sportverenigingen in de gemeente Achtkarspelen biedt de kans om onderlinge kennis en tips uit te wisselen. Ook kunnen slimme combinaties naar voren komen. Vanuit de gemeente is het een manier om de verenigingen ook op de hoogte brengen over financieringsmogelijkheden en regelingen vanuit bijvoorbeeld het jeugdsportfonds.
Bij mutatie inzet op bezuiniging beheer of privatiseren
Op het moment van mutatie van de huidige beheerder van sporthal of gymzaal zijn twee mogelijkheden denkbaar:
Privatiseren van de gymzaal
Beheertaken onderbrengen bij bijvoorbeeld de uitbater van het dorpshuis of vrijwilligers uit het dorp. Dit vraagt om goede afspraken omdat de veiligheid en aansprakelijkheid gewaarborgd moet zijn. De ervaring in andere gemeenten leert dat het ten koste kan gaan van de kwaliteit en veiligheid van de accommodatie door bijvoorbeeld gladde vloeren en rommel in de zaal. De gemeente is in gesprek met twee dorpen over dit onderwerp. Hierbij moet wel rekening worden gehouden met het sportbesluit t.a.v. BTW compensatie en de druk op vrijwilligers.
Onderscheid in huuropbrengsten overdag en avond
Door onderscheid te maken in huuropbrengsten voor overdag en in de avond is een optimaler bezettingsschema te creëren, met meer opbrengsten. Dit zorgt voor meer inkomsten op de vaak gewilde avonduren. Daarnaast is het hierdoor financieel aantrekkelijk om overdag gebruik te maken van de accommodaties. Dit kan zorgen voor een betere bezetting en meer (nieuwe) gebruikers. Kanttekening hierbij is de gymzalen en sporthallen al volle bezettingsschema’s kennen, hierdoor is de kans groot dat er niet heel veel schuifmogelijkheden zijn. Voor de jeugd moet rekening worden gehouden dat zij niet laat op de avond kunnen sporten.
Verhogen huren binnensportaccommodaties
Voor 2017 is een huurverhoging van 15% op gymzalen en sporthallen ingeboekt, die deels gecompenseerd is door alternatieve besparingen. Voorstel is om de al ingeboekte huurverhoging te verhogen naar marktconformere huurprijzen. Hierbij is wel aangegeven dat de kans aanwezig is dat verenigingen dan minder uren de accommodaties gaat huren. Er zal op zoek moeten worden gegaan naar een goede balans, zodat de gymzalen en sporthallen wel toegankelijk en goed gebruikt blijven.