De bovengenoemde uitgangspunten verbinden verantwoordelijkheden aan de verschillende betrokken partijen. In het kort:
De organisator is verantwoordelijk voor de veiligheid en het ordelijk verloop van het evenement. Daaronder vallen onder meer het tegengaan van bezit, openlijk gebruik van en handel in drugs, en het indammen van de gevolgen van drugsgebruik.
De gemeente verleent de vergunning en controleert (in samenwerking met andere partijen als de GGD/GHOR en politie) de vergunningvoorwaarden, en of de organisator voldoende inspanningen verricht om de risico’s te beperken, zoals omschreven in de vergunningvoorwaarden.
De politie is verantwoordelijk voor de handhaving van de rechtsorde en voor de openbare orde buiten het evenemententerrein.
De inzet van de organisator heeft betrekking op zowel de getroffen maatregelen voorafgaand aan het dance event (o.a. communicatie over huisregels, consequenties van constatering van handel, openlijk gebruik en bezit van drugs) als tijdens het evenement (optreden van de beveiliging tegen handel, openlijk gebruik en bezit van drugs). Deze inzet wordt door de verschillende betrokken partijen na afloop geëvalueerd (zie ook paragraaf 4.2.3).
De verantwoordelijkheden zijn per betrokken partij nader omschreven.
4.2.1 Organisator dance event
Het reguliere evenementenbeleid is ook van toepassing op dance events; de organisator is daarmee primair verantwoordelijk voor de veiligheid op en in de directe omgeving van het evenemententerrein.
De organisator draagt zorg voor een goede regulering van de in- en uitstroom van bezoekers.
De organisator zorgt voor het visiteren, bij voorkeur (en in elk geval indien gewenst door de bezoeker) gebeurt dit door beveiligers van het zelfde geslacht. De toegangscontrole is zowel gericht op wapens als op aanwezigheid van drugs, en wordt bij álle bezoekers (inclusief de zogenaamde VIP’s en personeel) op een zelfde wijze uitgevoerd.
De organisator is verantwoordelijk voor het tegengaan van bezit, openlijk gebruik van en handel in drugs op het evenement/evenemententerrein. Hiertoe dient de organisator (naast de visitatie) in elk geval de volgende maatregelen te nemen:
Duidelijke communicatie aan de bezoekers over de huisregels. De organisator dient op de website, bij de toegang en bij de dropboxen duidelijk aan te geven dat bij het aantreffen van drugs (of wapens) de toegang wordt ontzegd of verwijdering van het evenemententerrein plaatsvindt zonder terugkeermogelijkheid en dat bij het aantreffen van een bepaalde hoeveelheid drugs betrokkene wordt overgedragen aan de politie (conform het vervolgingsbeleid van het OM)9 Bij het aantreffen van een wapen dat onder de Wet Wapens en Munitie valt, wordt betrokkene eveneens overgedragen aan de politie. .
Ook zorgt de organisator ervoor dat er op een professionele manier voorlichting wordt gegeven over de mogelijke gezondheidsrisico’s van uitgaansdrugs, minimaal via een link op haar website naar voorlichtingswebsites van bv. Jellinek, Unity of Celebrate Safe en/of via informatieverstrekking door voornoemde partijen tijdens het evenement. (zie ook paragraaf 2.2.3)
De bezoekers krijgen nog voor de toegangscontrole de gelegenheid vrijwillig afstand te doen van drugs en/of wapens (dropboxen).
De organisator handelt consequent ten opzichte van personen die zich niet houden aan de huisregels.
Het beveiligingspersoneel wordt door de organisator geïnstrueerd over hoe te handelen tijdens het dance event. Zie ook paragraaf 4.2.2.
De organisator draagt zorg voor de inzet van professionele medische hulpverlening en gekwalificeerde beveiligers 10 Beveiligers zijn van een erkend beveiligingsbedrijf. Zie over professionele hulpverlening ook paragraaf 2.3.2 . Drugs- en alcoholgebruik hebben invloed op de zelfredzaamheid (reactievermogen, snelheid waarmee mensen zich kunnen verplaatsen in een noodsituatie) van bezoekers. Organisatoren dienen hier rekening mee te houden bij onder andere de opstelling/inrichting van het evenemententerrein en het aantal en opleidingsniveau van het E.H.B.O personeel.
De organisator is verantwoordelijk voor de aanwezigheid van voldoende gratis drinkwater en een goede plek om uit te rusten en af te koelen. Zie paragrafen 2.3.1. en 2.3.2. De GHOR adviseert hierover en in de aanloop naar het evenement kunnen hierover, gelet op bv. weersomstandigheden, nadere afspraken worden gemaakt.
De gemaakte afspraken over de te nemen maatregelen dienen te zijn vastgelegd in het veiligheidsplan van de organisator. De organisator draagt er zorg voor dat het personeel en de beveiliging op de hoogte zijn van de afspraken.
De organisator volgt tijdens of voorafgaand aan het evenement ten allen tijde aanwijzingen van vergunningverlener of hulpdiensten op.
4.2.2 Beveiligingspersoneel (namens de organisator)
Voor beveiligingspersoneel moet duidelijk zijn hoe te handelen, op instructie van de organisator. Met name op de volgende punten is een toelichting gewenst:
Drugs aantreffen bij visitatie of op het evenemententerrein (/in gebouw)
Indien de beveiliging, hetzij bij visitatie hetzij op het evenemententerrein bij een bezoeker een hoeveelheid drugs aantreft:
onder de vervolgingsgrens van het OM, neemt zij de drugs af, deponeert deze in de drugskluis en verwijdert de betrokken persoon van het evenemententerrein (NB een hoeveelheid softdrugs van minder dan 5 gram, wordt niet ingenomen en hiermee mag de betrokken persoon het evenement bezoeken);
waarvan het parket Amsterdam van het OM heeft aangegeven over te gaan tot vervolging, wordt:
de bezoeker aangehouden en meegenomen naar de daartoe bestemde ruimte,
geregistreerd bij welke persoon de (soft- of hard)drugs is aangetroffen en de hoeveelheid;
de opgegeven naam vastgelegd (of de weigering deze te verstrekken);
de politie gewaarschuwd en overgedragen aan de politie.
Aantreffen (vuur)wapens
Als bij de visitatie of op het evenemententerrein wapens worden aangetroffen bij bezoekers, dan worden deze wapens afgenomen en in de drugskluis gedeponeerd. Bij het aantreffen van een vuurwapen (of ander wapen dat onder de Wet Wapens en Munitie valt) bij een persoon wordt direct de politie gewaarschuwd en wordt de persoon conform de huisregels aangehouden en overgedragen aan de politie.
Overdracht aan de politie
De door de beveiliging aangehouden persoon wordt in afwachting van de komst van de politie in een daarvoor ingerichte ruimte opgehouden. De politie haalt de aangehouden persoon binnen een uur na melding op en krijgt de genoteerde gegevens en in beslag genomen goederen van de beveiliging mee. De bewaarruimte is ingericht conform advies van de hulpdiensten en staat onder permanent toezicht.
Omgaan met personen die onder invloed zijn
Bij personen die kennelijk overmatig drugs en/of alcohol hebben gebruikt, vindt overleg plaats met de EHBO/GGD over hoe met de situatie om te gaan 11 Er is een richtlijn Excited Delerium Syndrome (EDS) en er is er voor GHB een in de maak. Deze richtlijnen richten zich op agressief gedrag en zijn via de GGD opvraagbaar. Bij onwelwordingen, angstige personen of ‘out gaan’ moet de EHBO/GGD worden ingeschakeld. en om zorg te dragen dat er sprake is van een goede overdracht aan de zorg.
Toezicht op het terrein
In het veiligheidsplan geeft de organisator aan hoe de inzet van de beveiliging is verdeeld over het evenemententerrein en hoe toezicht wordt gehouden op o.a. toiletten, garderobes, lockerruimten en ophoudruimten. Daarbij wordt ook rekening gehouden met piekbelasting.
De garderobe en lockerruimten dienen voor het visiteren te worden geplaatst. Als daartoe op de locatie geen mogelijkheden zijn, dient de organisator een adequate vervangende oplossing voor te dragen.
4.2.3 De vergunningverlener (stadsdeel/gemeente)
De vergunningverlener is verantwoordelijk voor een heldere en eenduidige voorlichting aan organisatoren. Dance event organisatoren moeten indien gewenst zowel van betreffend stadsdeel als het stedelijk Evenementenbureau het Amsterdamse evenementenbeleid toegelicht krijgen, inclusief het beleid voor dance events (zoals omschreven in deze notitie).
De vergunningverlener werkt volgens de vergunningverleningprocedure zoals is vastgesteld voor evenementen (zie de ‘Procesbeschrijving evenementenvergunningen, gemeente Amsterdam’, 31 augustus 2009. In afwijking hierop wordt – indien één van de betrokken partijen dat wenst - een extra vooroverleg tussen de organisator, de adviserende diensten en de vergunningverlener gehouden, 14 dagen vóór het dance event. In dit extra vooroverleg wordt besproken of er wijzigingen zijn in onder andere programmering, aantal te verwachten bezoekers, inzet beveiligingspersoneel of EHBO’ers. Een dergelijke check voorkomt dat op het laatste moment nog aanpassingen worden aangebracht die niet meer integraal kunnen worden afgewogen.
De vergunningverlener is verantwoordelijk voor het toezicht op het naleven van de vergunningvoorwaarden vóór en tijdens het evenement. Dit toezicht wordt (onder meer) georganiseerd in de vorm van een ‘peilstok’ die kan worden ingezet. Zie paragraaf 4.3.
De vergunningverlener zorgt ervoor dat het evenement na afloop wordt geëvalueerd. Binnen 4 weken wordt, onder meer op basis van de peilstok (indien ingezet) een evaluatierapport van alle partijen ingeleverd bij het stadsdeel, die een evaluatiebijeenkomst houdt 12 Als de peilstok is ingezet, is het een gezamenlijk evaluatierapport van de aan de peilstok deelnemende partijen. . De uitkomsten daarvan bepalen mede de beoordeling en voorwaarden voor een volgende aanvraag.
4.2.4 Politie
In het voortraject adviseert de politie op de vergunningaanvraag.
Tijdens de dance events is de aanwezigheid van de politie gericht op:
Deelname aan de ‘peilstok’, (zie paragraaf 4.3) waarbij de politie zich primair richt op de beoordeling van het adequaat handelen van de organisator en de beveiliging (o.a. optreden tegen handel in en openlijk gebruik en bezit van drugs).
De politie komt op het evenemententerrein als er drugs en/of wapens zijn aangetroffen. De politie houdt de verdachte aan (neemt deze over van de beveiliging) en neemt de aangetroffen goederen in beslag (inclusief de inhoud van de dropboxen en drugskluizen).
Primair is de politie verantwoordelijk voor handhaving van de rechtsorde en de openbare orde buiten het evenemententerrein. Daarnaast zorgt zij dus voor bovengenoemde taken en het afhandelen van aangehouden bezoekers. Naast de peilstok, waarbij wordt getoetst en gemonitord in hoeverre de organisator zich aan de
vergunningvoorschriften houdt, hebben politie en OM ook een (strafrechtelijke) opsporingstaak. Dat betekent dat de politie in het kader van opsporing, als daartoe aanleiding is (in opdracht van het OM) ook in die hoedanigheid op het evenement aanwezig kan zijn.
4.2.5 Openbaar Ministerie
Het Openbaar Ministerie vervolgt conform het vastgestelde vervolgingsbeleid.
Vervolgingsbeleid drugs op dance events in Amsterdam
De norm is in de wet vastgelegd; het bezit van harddrugs is bij wet verboden. Ook in Amsterdam wordt het landelijke vervolgingsbeleid gehanteerd: bezoekers die meer dan één pil voorhanden hebben, lopen altijd het risico om strafrechtelijk vervolgd te worden. De hoogte van de straf die het OM voor overtreding van dit verbod vordert, is genormeerd door de Richtlijn voor strafvordering Opiumwet, harddrugs: in alle gevallen worden de in beslaggenomen drugs aan het verkeer onttrokken en bij meer dan één pil kan een straf worden geëist.
Handhaafbaarheid van de norm en toepassing alternatieve sanctionering
De beschikbare handhavingscapaciteit (alsook de capaciteit bij het OM) is beperkt. Keuzes moeten worden gemaakt in een zorgvuldige verdeling en inzet van de schaarse handhavingscapaciteit. Daarom is het huidige Amsterdams beleidskader dance events (2015) grotendeels gericht op alternatieve sanctionering waarbij, middels de route van vergunningen, private partijen zich verplichten tot een gezamenlijke handhavingslijn.
Het normbevestigend optreden is geen exclusieve verantwoordelijkheid van de overheid en Amsterdam kent daarom een brede publiek-private samenwerking waarbij, naast strafrechtelijke instrumenten, vooral gebruik wordt gemaakt van bestuurlijke instrumenten en een alternatieve (sociaal/financiële) sanctionering. Ook organisatoren dienen maatregelen te nemen om drugsbezit en -handel zo veel mogelijk tegen te gaan (en worden op de vergunningsvoorwaarden gecontroleerd).
Daarbij geldt de volgende trapsgewijze gezamenlijke handhavingslijn:
De (private) organisatoren van dance-events voeren toegangscontroles uit bij de dance-events op het voorhanden hebben van harddrugs middels het uitvoeren van een goede visitatie door gecertificeerde beveiligingsbeambten;
Harddrugs zijn verboden, wanneer deze worden aangetroffen, moeten die worden ingeleverd en worden overgedragen (gebruikmakend van verplichte horecakluis) aan de politie ter vernietiging. Degene bij wie de pillen zijn aangetroffen wordt daarnaast de toegang ontzegd. Met deze aanpak wordt voorzien in een betekenisvolle alternatieve (niet strafrechtelijke) sanctie gericht op financiële en sociale bestraffing;
Bij het bezit van meer dan vijf pillen wordt een persoon overgedragen aan de politie en volgt strafrechtelijke vervolging.
NB ook bij deze handhavingslijn, geldt nog steeds de norm (in het bezit zijn van harddrugs is bij wet verboden) en loopt iedereen die meer dan één pil voorhanden altijd het risico om strafrechtelijk vervolgd te worden.
4.2.6 Geneeskundige en Gezondheidsdienst (GGD)
Ook de GGD levert een bijdrage aan de ‘peilstok’, zie paragraaf 4.3. De focus van de GGD ligt hierbij op de beoordeling of er voldoende maatregelen en voorzieningen zijn getroffen ten behoeve van de gezondheid van bezoekers en risicobeperking van drugsgebruik.
Samen met Jellinek en Adviesburo Drugs vormt de GGD het Amsterdam Red Alert Team. Dit team geeft uitvoering aan een waarschuwingscampagne als (partijen) drugs in omloop zijn met een direct gezondheidsrisico voor gebruikers. Signalen komen binnen via het Drugs Informatie Monitoring Systeem of bijvoorbeeld via de Meldkamer Vangnet (GGD). Ook kunnen - in het geval er herkenbaar gevaarlijke middelen op de markt zijn gebracht - tijdens en/of na een dance event ingeleverde/in beslaggenomen middelen worden onderzocht 13 Het OM moet toestemming verlenen om (een deel van) de inhoud van de dropbox of in beslag genomen drugs voor verder onderzoek aan de GGD over te dragen, als daar aanleiding toe is. Het gaat immers om verboden middelen, die na afloop van het evenement door de politie in beslag zijn genomen. Hierover moeten nadere afspraken worden gemaakt tussen GGD, OM en politie. .
Voor het welslagen van een waarschuwingscampagne is het van belang dat betrokken partijen (organisator, beveiliging, EHBO-organisatie, vergunningverlener, politie etc.) samenwerken. De regie hiervoor ligt, mede vanwege de 24 uurs-bereikbaarheid, bij de GGD.
4.2.7 Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen (GHOR)
De GHOR adviseert in het vergunningentraject over de te nemen gezondheidsmaatregelen. Zie o.a. paragraaf 2.3.2. Ook kan de GHOR een bijdrage leveren aan de peilstok.
Hoofdstuk 4
Artikel 4.2
Verantwoordelijkheden voor de verschillende partijen
Onderdeel van Amsterdams beleidskader dance events