De aanleiding voor het opstellen van een gemeentelijk (overkoepelend) M&O kader hangt met name samen met het gegeven dat met ingang van het verslagjaar 2023 het college zelf in de jaarstukken verantwoording af moet leggen aan de raad over de rechtmatigheid van de verantwoorde baten, lasten en balansmutaties (zie: op 5 oktober 2023 door de raad vastgestelde stukken rechtmatigheidsverantwoording en Kadernota rechtmatigheid 2023 van de commissie BBV). Het college dient in dit kader een uitspraak te doen in hoeverre misbruik en oneigenlijk gebruik wordt voorkomen en bestreden, en of de getroffen maatregelen werken.
De basis daarvoor ligt in belangrijke mate bij de uitkomsten van de intern uitgevoerde controles en evaluaties (zie bijlage 2: toetsingskader M&O beleid en de onderkende risicogebieden). Wanneer het college concludeert dat het M&O-beleid (op onderdelen) niet actueel is en/of dat er geen M&O-beleid bestaat of het M&O-beleid feitelijk niet wordt nageleefd dan vermeldt het college dit in de paragraaf bedrijfsvoering van de jaarstukken. Daadwerkelijke afwijkingen als gevolg van misbruik worden, voor zover deze niet het getrouwheidsaspect raken, betrokken bij het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording.
Het M&O criterium dient samen met het begrotingscriterium en het voorwaardencriterium als basis voor de afgifte van de rechtmatigheidsverklaring (zie: op 5 oktober 2023 door de raad vastgestelde stukken rechtmatigheidsverantwoording, pagina’s 5 en 6). Het M&O beleid heeft tot doel het voorkomen en bestrijden van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden. Daarmee bestaat het zowel uit preventief beleid als repressief beleid. Hierbij staat het vertrouwen van de gemeente Soest in een goed gebruik door haar inwoners en instellingen/bedrijven van de diverse gemeentelijke financiële regelingen voorop. Vanuit het maatschappelijk perspectief bezien, staat het gemeentelijk optreden dan ook in een proportionele verhouding tot eventuele fouten of een onjuist gebruik.
Er kunnen zich echter ook situaties van (pogingen tot) misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsgelden voordoen. Daarvoor moet de gemeente Soest waarborgen en (preventieve) maatregelen treffen, dit M&O hoofdstuk biedt hiervoor het kader. Bij M&O beleid is met name van belang om vast te stellen dat in de bedrijfsvoering effectieve maatregelen zijn getroffen om misbruik dan wel oneigenlijk gebruik te voorkomen dan wel tijdig op te sporen, en daarnaast dat de wet- en regelgeving duidelijk en te handhaven is.
Hoofdstuk 5
Artikel 5.1
Doelstelling en uitgangspunten
Onderdeel van Uitvoeringskader risicomanagement gemeente Soest 2023