Korte termijndoelstellingen legt de gemeente Almere vast in jaarplannen. In de afgelopen beleidsperiode is er ieder jaar een voortgangsrapportage/jaarplan van het beleid gemaakt, vastgesteld door het college en bekendgemaakt aan de gemeenteraad. De betreffende plannen bevatten telkens een terugblik op het voorgaande jaar en van daaruit een vooruitblik in de vorm van een nieuw jaarplan. Je kunt de voortgangsrapportages hier vinden:
2020: Voortgangsrapportage uitvoering en handhaving Wabo-taken Almere 2020, d.d. 28 april 2020
2021: Voortgangsrapportage uitvoering en handhaving Wabo-taken Almere 2020-2021, d.d. 23 maart 2021
2022: Voortgangsrapportage uitvoering en handhaving Wabo-taken Almere 2021-2022, d.d. 15 maart 2022
2023: Voortgangsrapportage uitvoering en handhaving Wabo-taken Almere 2022-2023, d.d. 13 maart 2023
Relevante geachte informatie is hierna onder elkaar gezet. Deze informatie is telkens terug te vinden in de bovenstaande voortgangsrapportages. De reden om het onder elkaar te zetten is dat dit de schrijvers en lezers van deze rapportage snel toegang geeft tot het geheel aan informatie dat is betrokken in de evaluatie.
B3.1 Ontwikkelingen die zijn benoemd per jaar
Allereerst is gekeken welke onderwerpen benoemd werden in de raadsbrief en samenvattingen van ontwikkelingen die relevant zijn. Deze zijn per rapportage samengevat in onderstaande tabel:
| **Rapportage | Samenvatting bijzonderheden die zijn benoemd in raadsbrief en/of jaarrapportage** |
|---|---|
| 2019-2020 | Stikstofproblematiek: Als gevolg van een uitspraak van de Raad van State brak in 2019 de ‘stikstofcrisis’ uit. Dit had ook gevolgen voor Almere. Zo hebben wij een tijd lang minder vergunningen verleend, omdat er minder aanvragen binnenkwamen. |
| PFAS: PFAS is een verzamelnaam voor verschillende chemische stoffen, die in de bodem voorkomen. Sommige van deze stoffen zijn giftig. In 2019 zijn er strenge tijdelijke normen ingesteld voor PFAS in de bodem. Als gevolg hiervan zijn veel werkzaamheden waarbij grondverzet (zoals graafwerkzaamheden en transport van partijen grond) moest plaatsvinden, tijdelijk stil komen te liggen. Dit had ook gevolgen voor de bouw van woningen. Daarvoor is in 2019 de provinciebrede bodemkwaliteitskaart op de PFAS geactualiseerd. | |
| Brandveiligheid van gevels: Naar aanleiding van de brand in de Grenfell Tower in Londen moesten Nederlandse gemeenten op last van de Minister van Binnenlandse Zaken onderzoek doen naar de brandveiligheid van gevels. In samenspraak met de Vereniging Bouwen Woningtoezicht en Brandweer Nederland heeft de minister daarvoor een protocol opgesteld. Aan de hand van dit protocol hebben wij ook in Almere in 2019 een onderzoek uitgevoerd naar de brandveiligheid van gevels. Op basis van dit landelijke controleprotocol werd in Almere geen problematiek waargenomen die nader onderzocht moet worden door gebouweigenaren volgens de landelijke regels. | |
| Asbestdakenverbod: In 2019 en in 2021 is een asbestdakenmonitor door het college vastgesteld en aan de Raad aangeboden. De Asbestdakenmonitor 2021 gaf het resultaat van onderzoek naar de omvang van de in Almere aanwezige daken per 31-12-2021. De uitvoering aan deze niet wettelijke werkzaamheden zijn inmiddels beëindigd en de resultaten van de monitoring zijn inmiddels overgedragen aan het Asbestdaken afbouwproject. | |
| Omgevingswet en Wkb: Begin april 2020 werd duidelijk dat de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) niet meer op 1 januari 2021 in werking zullen treden. Een nieuwe datum voor de inwerkingtreding van deze wetten was nog niet bekend. De gemeente hield vast aan het implementatieplan, omdat er geen sprake was van afstel van de Omgevingswet. | |
| Gebiedsontwikkeling Oosterwold: Omdat bewoners in het gebied Oosterwold met elkaar veel dingen zelf moeten regelen, die normaal gesproken door de gemeente geregeld worden (denk aan het aanleggen van kavelwegen en andere nutsvoorzieningen), spelen er bijzondere handhavingskwesties. Daarom is in 2019 een start gemaakt met het ontwikkelen van een handhavingsstrategie voor het gebied Oosterwold. Deze strategie is in 2020 afgerond. Ook is in 2020 slagschaduwbeleid vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders voor fase 1 van Oosterwold, zodat het bouwen voor woningen nabij windturbines mogelijk is met behoudt van een goede leefomgevingskwaliteit. Almere is daarmee de eerste gemeente in Nederland die van de huidige wettelijke regeling voor slagschaduw van windturbines afwijkt. Met dit slagschaduwbeleid is maximale woningbouw mogelijk zonder dat de windturbines extra stil hoeven te worden gezet, maar wel met waarborgen voor een veilige, gezonde fysieke leefomgeving. De beleidsregel voorziet in extra maatregelen om te kunnen bouwen en daarbij slagschaduwhinder en lichtschittering voor bewoners en gebruikers van gebouwen zoveel mogelijk te beperken en te voorkomen. De beleidsregel is in het ter plaatse geldende bestemmingsplan geborgd. | |
| Aandacht voor leefbaarheid/VTH in relatie tot omvang van de stad: | |
| Overdracht wettelijke taken aan de Omgevingsdienst: De provincie verwacht van gemeente Almere dat er in 2020 het laatste restant van de wettelijk verplichte taken wordt overgedragen aan de omgevingsdienst. Dit betreft het toezicht op en de handhaving van milieuregelgeving van de zogeheten meldingsplichtige bedrijven. De voorbereidingen hiervoor zijn in 2019 al gestart en in 2020 gerealiseerd. | |
| Coronacrisis nog niet voorzien: In de rapportage is geen rekening gehouden met corona. Ten tijde van vaststelling was de eerste lock-down net gaande. Het college van B&W vermeldde daarom in de raadsbrief bij de rapportage dat het jaar 2020 er waarschijnlijk anders uit zou zien dan verwacht. | |
| 2020-2021 | Effecten COVID-19: In 2020 brak de COVID-19 pandemie uit. Dit heeft effect gehad op de uitvoering van de Wabo-taken. De effecten op de vergunningverlening en het toezicht tijdens de bouwfase zijn beperkt gebleven. We hebben in 2020 niet minder vergunningaanvragen ontvangen dan in voorgaande jaren. Ook het toezicht tijdens de bouwfase kon op een veilige manier doorgaan. Wel nemen we waar dat bouwprojecten in sommige gevallen vertraging opliepen, omdat de benodigde bouwmaterialen door coronamaatregelen in het buitenland niet tijdig geleverd konden worden. De invloed van COVID-19 op de handhaving in de bebouwde omgeving was groot. Handhavers voor het omgevingsrecht hebben onze boa’s ondersteund in het toezien op de coronamaatregelen, bijvoorbeeld door te controleren op de naleving van maatregelen in bedrijven en instellingen of te helpen bij de handhaving van de 1,5-metermaatregel op weekmarkten. In sommige gevallen was het door de geldende coronamaatregelen niet mogelijk om op een veilige manier geplande controles uit te voeren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan controles op de brandveiligheid in zorginstellingen waar coronapatiënten verblijven. Omdat we de brandveiligheid in deze instellingen belangrijk vinden, zijn we voor deze instellingen tijdelijk overgestapt op zogeheten systeemcontroles. |
| Omgevingswet en Wkb: De inwerkingtreding van de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) is uitgesteld tot 1 januari 2022. Het voortdurende uitstel zorgde voor een situatie waarin voorbereiding nodig blijft maar onzeker bleef wat de koersdatum is voor nieuwe manieren van werken en nieuw beleid. | |
| Vernieuwen uitvoerings- en handhavingsbeleid: Het uitstel van de Omgevingswet heeft tot gevolg dat ook de planning van nieuw uitvoerings- en handhavingsbeleid is bijgesteld. | |
| Probleemanalyse vergunningverlening: De Provincie Flevoland is verantwoordelijk voor het interbestuurlijk toezicht op de VTH-taken uit de Wabo. In 2020 deed de provincie ons in dat kader de aanbeveling om een onderdeel van ons Uitvoerings- en handhavingsbeleid nog verder uit te werken, namelijk de zogenaamde probleemanalyse voor vergunningverlening. Wij hebben hieraan gehoor gegeven en hebben de probleemanalyse als bijlage bij de voortgangsrapportage bekendgemaakt. | |
| Voorbereidingen Floriade: Bij de voorbereiding op de Floriade probeerden we al zoveel mogelijk te oefenen met het werken in de geest van de Omgevingswet en Wkb, door het beoordelen van zogeheten gecertificeerde vergunningaanvragen. Het aantal gecertificeerde vergunningaanvragen voor de Floriade dat we in 2020 ontvangen hebben was helaas laag. Het merendeel van de aanvragen waren reguliere aanvragen. In 2020 is er voor de beoordeling van de aanvragen een uitvoeringsteam opgericht dat werkte via de VTH taskforce Floriade | |
| Gebiedsontwikkeling Oosterwold: Uit evaluatie van het werk de Taskforce Oosterwold is gebleken dat de taskforce nog altijd druk is met de gebiedsontwikkeling, bestemmingsplannen en vergunningaanvragen. Daarom is besloten om de taskforce Oosterwold ook in 2021 voort te zetten. | |
| VTH in relatie tot omvang van de stad: Sinds 2017 is in de voortgangsrapportages over de handhaving duidelijk gemaakt dat toezicht en handhaving niet aansluit op de ambities over nalevingsgedrag. De omvang van de handhavingsorganisatie groeit bijvoorbeeld niet mee met de omvang van de stad (geen correctie op inflatie, aantal inwoners, nieuwe gebieden, et cetera). Ondertussen neemt de vraag naar handhaving toe. Net als de complexiteit van vraagstukken. Nieuwe fenomenen (ondermijning, duurzaamheid, asbest, enzovoorts) leggen aanvullend druk op de toezicht- en handhavingscapaciteit. Eind 2019 zijn wij gestart met onderzoek naar noodzakelijke keuzes voor de toekomst. Wij noemden dit “toekomstbestendigheid van toezicht en handhaving”. In tijden van corona bleek het niet mogelijk om het onderzoek af te ronden. De actualiteit slokte veel tijd op en onderzoek in digitale omstandigheden vergt meer tijd dan voorzien. Uiteindelijk werd het onderzoek afgerond aan het einde van 2021. | |
| Stikstof problematiek: De provincie werkte samen met maatschappelijke partners aan oplossingen voor problemen die ontstaan door de stikstofcrisis. Dit gebeurde via zogeheten gebiedstafels. Almere nam deel aan de Gebiedstafel Flevoland-Zuid. In deze gebiedstafel overleggen allerlei betrokken partijen (provincies, gemeenten, het waterschap, natuurorganisaties, agrarische organisaties en het bedrijfsleven) over de aanpak van de stikstofcrisis. | |
| Breedplaatvloeren: Naar aanleiding van het instorten van de parkeergarage van Eindhoven Airport is in 2020 een onderzoeksplicht naar de veiligheid van breedplaatvloeren in bepaalde gebouwen opgenomen in de bouwregelgeving. Naar aanleiding van de invoering van de onderzoeksplicht hebben we onderzocht welke gebouwen in Almere onder deze plicht vallen. De eigenaren van deze gebouwen hebben we gewezen op de onderzoeksplicht. Binnengekomen rapportages zijn beoordeeld. Waar nodig lieten we de betreffende gebouweigenaren vervolgens weten of er aanpassingen in hun gebouwen nodig zijn vanwege de veiligheid. | |
| Gelijkwaardige oplossingen: In 2020 zijn we gestart met het controleren van de gelijkwaardige oplossingen op het gebied van brandveiligheid in Almere. Als initiatiefnemers vanuit regelgeving bijvoorbeeld bepaalde installaties moeten aanleggen in een gebouw (zoals een sprinklerinstallatie), dan mogen zij ook kiezen voor een installatie die een zelfde niveau van veiligheid kan garanderen. Dat is een zogeheten gelijkwaardige oplossing. Tijdens de lockdowns waren fysieke controles niet mogelijk. Hierdoor hebben we meer schriftelijke controles gedaan. In de praktijk betekent dat, dat we van verschillende gecontroleerde installaties de inspectie- en onderhoudscertificaten hebben opgevraagd en beoordeeld. De gelijkwaardige oplossingen op het gebied van sprinklerinstallaties zijn in 2020 allemaal gecontroleerd. De eigenaren van zogeheten rookwarmteafvoerinstallaties zijn ook aangeschreven. We verwachten deze controles in 2021 af te ronden. | |
| Kinderdagverblijven: Voor 2020 en 2021 hadden we onszelf als doel gesteld om alle kinderdagverblijven in Almere te controleren op aspecten van brandveiligheid. Als gevolg van de COVID-19 maatregelen was het vanaf maart 2020 vrijwel niet mogelijk om binnen de geldende beperkingen en op een voor onze medewerkers veilige manier controles uit te voeren op de brandveiligheid van de kinderdagverblijven in Almere. Het project is daarom uitgesteld tot het moment waarop controles beter mogelijk zijn. | |
| 2021-2022 | Effecten COVID-19: De COVID-19 pandemie heeft in 2021 minder effect gehad op de handhaving in de bebouwde omgeving dan in 2020. Een verklaring hiervoor is dat wij dit jaar beter voorbereid waren op de coronamaatregelen, omdat wij het voorgaande jaar hier al ervaring mee hebben kunnen opdoen. Daarnaast zijn er in juni van dit jaar versoepelende coronamaatregelen doorgevoerd. Wel was de COVID-19 pandemie ook dit jaar merkbaar in de handhaving. In de laatste maanden van 2021 steeg het aantal coronabesmettingen namelijk weer. Daarom werd een lockdown afgekondigd, net als begin dit jaar. De strengere coronamaatregelen zorgde ervoor dat we extra handhavers moesten inzetten om ook die aanvullende maatregelen te handhaven. Een voordeel ten opzichte van het voorgaande jaar was dat wij dit al eens hebben meegemaakt en dus beter voorbereid waren. De protocollen die in 2020 waren opgesteld voor de toezichthouders om veilig toezicht te houden op bouwplaatsen konden weer opnieuw worden gebruikt. Ook konden de in 2020 ingevoerde systeemcontroles en systeemtoezicht weer opnieuw gebruikt worden. Hierbij vragen we van ondernemers en instellingen dat zij de controles op bijvoorbeeld de brandveiligheid gedeeltelijk zelf uitvoeren en hierover aan ons rapporteren door middel van daarvoor vastgestelde formats. Ook vragen we bijvoorbeeld keurings- en onderhoudsbewijzen digitaal aan te leveren. Als de aangeleverde gegevens en rapporten daartoe aanleiding geven, kunnen we handhavend optreden. Hoewel dit niet de meest optimale manier is om controle uit te voeren op bedrijven, is dit wel de beste optie om tijdens de COVID-19 pandemie veilig toezicht te blijven houden op bijvoorbeeld zorginstellingen. Daarnaast heeft het college in 2021 besloten dat bedrijven en instellingen die door de coronamaatregelen tijdelijk niet aan bepaalde regelgeving uit het omgevingsdomein zoals milieu, bouwen en bestemmingsplannen kunnen voldoen, een gedoogverzoek kunnen indienen bij de gemeente. Deze mogelijkheid is in april 2020 ontstaan en zou tot oktober 2020 gelden. Om de economische en maatschappelijke gevolgen voor bedrijven enigszins te beperken, heeft het college besloten om deze mogelijkheid voor een tweede keer te verlengen. Gedoogverzoeken kunnen nu tot 1 april 2022 worden ingediend. |
| Omgevingswet en Wkb: Wederom was er sprake van uitstel van de Omgevingswet. Dit maal was de invoeringsdatum gesteld op 1 januari 2023. In 2021 is o.a. gewerkt aan nieuwe werkprocessen, implementatie van een administratiesysteem en omgevingstafels. Ook werden aanpassingen van de legesverordening voorbereid. | |
| Floriade: De taskforce Floriade is in 2021 bezig geweest met het zo goed als mogelijk voor te bereiden op de Floriade en om daarbij mogelijke knelpunten op te lossen. Daarbij is regelmatig de voortgang van vergunningverlening doorgenomen. Veel vergunningaanvragen van de initiatiefnemers van de Floriade worden niet tijdig ingediend. Om de doorlooptijd van de vergunning te verkorten is besloten om kleine tijdelijke bouwwerken op het Floriadeterrein vooraf minder streng te toetsen aan de voorschriften. Tijdens de bouw van die tijdelijke bouwwerken wordt wel gecontroleerd op de veiligheid van die bouwwerken. Hiermee is de veiligheid van de tijdelijke bouwwerken gewaarborgd en is tegelijkertijd de doorlooptijd van de vergunningaanvragen verkort. Ook is in 2021 een handhavingsplan opgesteld. Het welzijn van inwoners en bedrijven in de omgeving van de Floriade is namelijk belangrijk voor Almere. In dat handhavingsplan is een schatting gemaakt van de kosten en de gemeentelijke werkzaamheden tijdens de Floriade. Het gaat hierbij om de werkzaamheden op het gebied van veiligheid, toezicht en handhaving in de fysieke leefomgeving. | |
| Oosterwold: De taskforce Oosterwold heeft haar werkzaamheden afgerond en is eind 2021 opgeheven. Daarnaast is besloten om handhavers in te zetten die zich tot eind 2022 specifiek bezig zullen houden met de handhaving in Oosterwold. | |
| VTH in relatie tot omvang van de stad: In de voortgangsrapportage is benoemd dat het bestuur heeft verzocht om de resultaten van onderzoek door AEF (Andersson Elffers Felix) nader te concretiseren. De nadere uitwerking konden we in 2022 afronden en de resultaten daarvan delen met de gemeenteraad. In die uitwerking is onder meer ingegaan op de keuzeafwegingen over de toekomst van de handhaving. Die resultaten geven de gemeente richting bij het onder meer opstellen van het nieuwe Uitvoerings- en Handhavingsbeleid. | |
| Stikstof problematiek: Almere is ook in 2021 actief bezig geweest met de stikstofproblematiek. Net als het voorgaande jaar werkte Almere ook dit jaar samen met de provincie Flevoland. De provincie Flevoland heeft een regierol in de aanpak van de stikstofcrisis en is het bevoegd gezag voor het afgeven van de natuurvergunning. Via ambtelijke overleggen en andere relevante overleggen heeft gemeente Almere het contact gehad met provincie Flevoland voor de aanpak van de stikstofproblematiek. De ontwikkelingen van de stikstofproblematiek werden actief gemonitord. Een voorbeeld is de tussenuitspraak van de Raad van State in de zaak ViA15. In deze uitspraak heeft de rechter twijfels geuit over het gebruik van het verplichte AERIUS-rekenmodel voor de beoordeling van de stikstofuitstoot van projecten waarin wegverkeer een rol speelt. Naar aanleiding hiervan is in januari 2022 een nieuwe versie van de AERIUS Calculator beschikbaar gesteld. De relevante afdelingen van de gemeente Almere werden waar nodig geïnformeerd over de gevolgen van de stikstofproblematiek. Burgers werden via de website van de gemeente geïnformeerd over de stikstofproblematiek. | |
| Veiligheid breedplaatvloeren: De resultaten van de in de voortgangsrapportage 2020-2021 benoemde onderzoeken moesten de eigenaren van het gebouw ter beoordeling bij ons aanleveren vóór 1 april 2021. Na 1 april zijn wij begonnen met de beoordeling van de binnengekomen rapporten, het betreft 8 panden. Bij geen van de panden is sprake van een direct veiligheidsrisico. Bij het pand van de Nieuwe Bibliotheek werd wel vervolgonderzoek gedaan. | |
| Gelijkwaardige oplossingen: In navolging van het project uit het voorgaande jaar (sprinklerinstallaties) zijn in 2022 ook alle Rook en Warmte Afvoersystemen geccontroleerd. Bij 69 van de 82 gecontroleerde bedrijven bleek dat het benodigde periodieke onderhoud en de vereiste certificering van de betreffende brandbeveiligingsinstallatie enige tijd niet zijn uitgevoerd. Hierdoor voldoen die bedrijven niet aan de eis van een gelijkwaardige oplossing. Deze bedrijven moeten verbeteringen doorvoeren. Om die verbeteringen door te voeren is vaak veel onderzoek, tijd en geld nodig. Er zijn namelijk veel verschillende (externe) partijen betrokken bij dit proces. Daarom worden er afspraken gemaakt met deze bedrijven om die verbeteringen door te voeren in een bepaalde tijdsperiode. Dit zijn de termijntrajecten. Bij die termijntrajecten zijn wij als gemeente afhankelijk van externe partijen voor onder meer rapportages. Vanwege COVID-19 konden die externe partijen niet altijd de benodigde fysieke bezoeken afleggen bij de bedrijven en was door ziekte van het personeel ook minder capaciteit. Daarnaast is het ook zeer specialistisch werk voor onze handhavers. Daarom heeft dit project een grotere impact gehad op onze capaciteit dan aanvankelijk werd verwacht. | |
| Brandveiligheid kinderdagverblijven: In de voortgangsrapportage is het volgende benoemd: Dit project is in 2021 niet uitgevoerd, omdat wij niet voldoende capaciteit hadden om de controles op een adequate manier uit te voeren. Een deel van onze capaciteit is ingezet voor het uitvoeren van het project gelijkwaardige oplossingen. Daarnaast hebben wij dit jaar een grote stijging gehad van het aantal meldingen en handhavingsverzoeken ten opzichte van 2020. Ook hebben wij veel informatievragen behandeld van burgers. Bovendien is het fysiek controleren van kinderdagverblijven bemoeilijkt door de coronamaatregelen. Daarom wordt het project brandveiligheid kinderdagverblijven in 2022 uitgevoerd. | |
| Rookmelderplicht: In 2021 hebben wij alle woningcorporaties actief geïnformeerd over de verplichting om rookmelders te hebben per 1 juli 2022. Ook hebben wij aan deze woningcorporaties gevraagd om aan te geven in hoeverre hun gebouwen al voldoen aan de die verplichting. Ook zijn wij gestart met het informeren van particuliere huizenbezitters over die verplichting. Wij hebben ons in 2021 gefocust op het voorlichten van voornamelijk ouderen. De ervaring leert namelijk dat ouderen niet altijd bekend zijn met de wettelijke verplichtingen en ook niet altijd weten hoe ze hieraan moeten voldoen. Hiervoor hebben we ons aangesloten bij verschillende relevante campagnes. Zo hebben we gebruik gemaakt van de campagne Goud in Almere. Dat is een werkgroep die ouderen in Almere informeren over verschillende onderwerpen op het gebied van veiligheid. Bij de bewustwordingscampagne Goud in Almere wordt regelmatig informatie verspreid onder ouderen over de rookmeldersverplichting. Ook wordt samengewerkt met de preventieadviseur van de Politiekeurmerk veilig wonen. Dat is een keurmerk dat wordt afgegeven voor woningen die voldoen aan de eisen op het gebied van inbraakpreventie en sociale veiligheid. De preventieadviseur voert huisbezoeken uit om die eisen te controleren. Een onderdeel van die huisbezoeken is het geven van informatie en advies over de verplichting van de rookmelders en het controleren van de plaatsing en onderhoud daarvan. | |
| 2022-2023 | Uitstel Omgevingswet en Verlengen beleidskader: In oktober 2022 werd duidelijk dat de invoering van de Omgevingswet en Wkb opnieuw wordt uitgesteld, in ieder geval tot 1 januari 2024. De belangrijkste oorzaak van dit uitstel zijn de aanhoudende problemen met het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Dat is het digitale systeem waarin na invoering alle aanvragen moeten worden ingediend, maar ook het omgevingsplan, met alle toepasbare regels gevonden moet kunnen worden. In 2022 hebben we onder meer de belangrijkste gevolgen van de Omgevingswet en Wkb voor het uitvoering en handhaving in kaart gebracht. In 2023 werken we aan een nieuw Uitvoerings- en handhavingsbeleid, waarin we deze gevolgen verwerken. Het nieuwe beleidskader moet ingaan op 1 januari 2024. We kiezen er daarom voor om ons huidige beleidskader met 1 jaar te verlengen. |
| Floriade EXPO: In de eerste maanden van 2022 zijn de laatste omgevingsvergunningen voor de bouw van de tijdelijke paviljoens verleend. Daarna vond de Floriade plaats van april t/m oktober van 2022. In deze periode is toegezien op de naleving van voorschriften uit de evenementenvergunning. | |
| Oosterwold: In 2022 heeft er net als in 2021 actieve handhaving plaatsgevonden op de meest voorkomende overtredingen in Oosterwold. Naar aanleiding van gesprekken in het gebied (tussen toezichthouders/handhavers en gebouweigenaren) zijn er op diverse plekken aanpassingen doorgevoerd, omdat niet voldaan werd aan bijvoorbeeld de Oosterwold specifieke regels. In 2023 stopte deze actieve handhaving, omdat er geen structurele financiering van het project mogelijk is gebleken. Er waren tijdelijke middelen beschikbaar gesteld in 2021 en 2022 en in het nieuwe coalitieakkoord is er niet voor gekozen actieve handhaving hier voort te zetten. | |
| Inhaalslag VTH: Het onderzoek naar de toekomstbestendigheid van de gemeentelijke handhavingsorganisatie is in 2022 afgerond. Het bereiken van een coalitieakkoord was een belangrijke mijlpaal, mede voor gemeentelijke medewerkers op het gebied van toezicht en handhaving. In het coalitieakkoord 2022-2026 is circa € 700.000,- per jaar extra vrijgemaakt voor toezicht en handhaving in de bebouwde omgeving. Deze middelen zijn bedoeld om achterstanden weg te werken en vaker actief te kunnen handhaven op verschillende onderwerpen, zoals handhaving op bedrijventerreinen en op het gebied van brandveiligheid. Ook is monitoring en preventief toezicht op de ouder wordende gebouwen in de stad nodig, nu de eerste gebouwen in Almere meer dan 50 jaar oud raken. De extra middelen zijn grotendeels beschikbaar vanaf 1 januari 2023. Ze worden in dit jaar vooral ingezet op het werven van personeel en het inlopen van de werkvoorraad. Vervolgens is ook een uitgewerkt plan aangekondigd over de meerjaren-inzet van deze middelen. | |
| Stikstof: Per 1 juli 2021 is de Wet Stikstofreductie en natuurverbetering in werking getreden. Daarmee werd onder meer geregeld dat stikstofdepositie door bouw-, sloop- of aanlegwerkzaamheden niet meer meegenomen hoefden te worden bij aanvragen voor een omgevingsvergunning. Dit was de zogenoemde ‘bouwvrijstelling’. Dat had voor de vergunningverlening door VTH tot gevolg, dat we vanaf dat moment alleen nog maar stikstofberekeningen vroegen als het project in strijd was met het bestemmingsplan. In beginsel ging het dan alleen om berekeningen over de gebruiksfase en niet over de bouwfase. Op 2 november 2022 heeft de Raad van State in de zaak ‘Porthos transport en opslag van CO2’ een streep gehaald door de bouwvrijstelling: de Raad van State oordeelde dat de stikstof die bij de bouw van projecten vrijkomt niet buiten beschouwing mag worden gelaten. Met het onverbindend verklaren van de bouwvrijstelling zullen initiatiefnemers bij alle aanvragen voor een omgevingsvergunning weer stikstofberekeningen moeten indienen. Op grond van Almeers beleid is daar de bouw van maximaal 5 woningen en kleine bouwwerken uitgezonderd. De bouw- /aanlegfase en de gebruiksfase moeten in afzonderlijke berekeningen worden aangeleverd. Het gaat daarbij in elk geval om: aanvragen om omgevingsvergunningen voor woningbouwprojecten vanaf 6 woningen, evenementen, de vestiging van nieuwe bedrijven en (maatschappelijke) voorzieningen en de aanleg van infrastructuur. Kleine verbouwingen zoals het plaatsen van dakkapellen vallen hier niet onder. Vooralsnog lijkt de impact voor de vergunningverlening in Almere in vergelijking met veel andere bouwlocaties in Nederland gering te zijn. Het lukt de meeste aanvragers om aanvullende stikstofberekeningen aan te leveren. Bij de beoordeling daarvan komen geen overschrijdingen van de norm naar voren. Voor (toekomstige) gebiedsontwikkelingen en bestemmingsplanprocedures zijn de gevolgen meer onzeker. VTH heeft periodiek overleg met de afdelingen SBL (Stedelijk Beleid) en GO (Gebiedsontwikkeling) om de ontwikkelingen op het stikstofdossier te bespreken en de gevolgen voor de organisatie en initiatiefnemers in beeld te brengen. In maart 2023 zal de Raad van State naar verwachting einduitspraak doen in een zaak over het tracébesluit ViA15. Daarin ligt de vraag voor of het rekenprogramma AERIUS Calculator terecht alleen de stikstofdepositie berekent als de bron daarvan zich op minder dan 25 kilometer van een stikstofgevoelig natuurgebied ligt. Als de Raad van State oordeelt dat die rekenmethode onjuist is, dan zal dat gevolgen kunnen hebben voor het uitvoeren van projecten en de verlening van de vergunningen voor die projecten. | |
| Opvang Oekraïense vluchtelingen: Door het uitbreken van de oorlog in Oekraïne kwam er een grote vluchtelingenstroom richting Europa en dus ook richting Nederland op gang. Ook in Almere zijn opvanglocaties gezocht en uiteindelijk ingericht. Een projectteam van VTH heeft hier een belangrijke bijdrage aan geleverd. Verschillende opvanglocaties pasten niet binnen het bestemmingsplan en voldeden niet aan de bouwkundige eisen voor het (langdurig) verblijf van mensen. Voor deze locaties zijn de nodige maatregelen genomen om opvang toch veilig mogelijk te maken. Waar nodig hebben we daarbij locaties tijdelijk gedoogd, en waar mogelijk tijdelijk vergund. | |
| Nasleep Corona: De Corona pandemie laat nog steeds sporen achter in de stad en in het dagelijks werk van VTH. Met de (al voor corona) krappe bezetting binnen de VTH-teams is gedaan wat mogelijk is. De toenemende vragen waren niet bij te benen en er zijn oplopende achterstanden zichtbaar, zoals ook is benoemd in het coalitieakkoord. De achterstanden zijn met name zichtbaar bij meldingen openbare ruimte (Team Stadstoezicht, blijft verder buiten beschouwing in deze rapportage) en bij de controles die we uit eigen beweging doen op het gebied van brandveiligheid. Ook is de werkvoorraad (openstaande dossiers in het zaaksysteem) opgelopen bij de onderdelen brandveiligheid (Team Handhaving, cluster brandveiligheid) en bouwen en ruimtelijke ordening (Team Handhaving, cluster Handhaving omgevingsrecht). | |
| Breedplaatvloeren: Het project over de onderzoeksplicht naar de veiligheid van breedplaatvloeren is in 2022 afgerond. Voor één locatie moest aanvullend onderzoek gedaan worden: de Nieuwe Bibliotheek. Dit onderzoek wees uit dat kleine aanpassingen nodig waren aan de breedplaatvloeren om de veiligheid te garanderen. Deze aanpassingen worden uitgevoerd. | |
B3.2 VTH werkzaamheden in beschikbare cijfers
Voor een volledig overzicht van cijfers die zijn opgenomen over de uitvoering van werkzaamheden verwijzen we naar bijlage 2 van de voortgangsrapportage 2021-2022. Daarin zijn cijfers gepresenteerd over de jaren 2019-2022. Enkele kerncijfers over vergunningen en toezicht zijn hierna overgenomen en voorzien van een duiding.
Vergunningen
Vooroverleg
De aantallen verzoeken om vooroverleg die in het systeem LEEF zijn geregistreerd is stabiel te noemen. Het lijkt er dus op dat corona geen invloed heeft gehad op het aantal initiatieven dat door relatiebeheerders in behandeling is genomen. Hierbij moet enige marge in acht worden genomen: Niet ieder gesprek dat relatiebeheerders met potentiële initiatiefnemers voeren wordt als Vooroverleg geregistreerd.
Vergunningen
Ook het aantal ingekomen Wabo verzoeken is redelijk stabiel te noemen. In 2019 was het aantal aanvragen met 1.223 stuks lager dan in de jaren daarna. Ook hier zijn geen effecten corona of de stikstof crisis zichtbaar. Daarentegen heeft de gemeente ambities tot het bouwen van meer woningen (versnellingsopgave) en is uit de cijfers ook niet te halen dat er sprake is van een versnelling. Ook bij deze duiding zijn allerlei kanttekeningen te plaatsen. Het aantal vergunningen zegt namelijk niets over het aantal gebouwen dat gebouwd wordt, omdat een vergunning meerdere gebouwen kan beslaan.
Cijfers over afhandeling van Wabo verzoeken zijn te vinden in bijlage 2 van de voortgangsrapportage 2021-2022. Deze cijfers laten een vergelijkbaar beeld zien.
Tot slot is het relevant dat de cijfers op hoofdlijnen overeenkomen met de prognoses die zijn opgenomen in de voortgangsrapportages van de afgelopen beleidsperiode.
Tijdige besluitvorming
Op basis van de cijfers die zijn opgenomen in bijlage 2 van de voortgangsrapportage 2021-2022 ligt het aantal tijdig genomen WABO-besluiten stabiel tussen de 99% en 100%.
Toezicht
Het proces Toezicht Wabo wordt automatisch opgevoerd vanuit het Wabo vergunningen proces. Het aantal geregistreerde zaken in 2022 is ongeveer gelijk aan de voorgaande jaren. Het proces start zodra met de bouw van het bouwwerk waarvoor een vergunning is verleend wordt begonnen. Hier kan de nodige tijd overheen gaan. Zo kan het zijn dat er in 2021 nog zaken in behandeling zijn die jaren eerder zijn geregistreerd.
B3.3 Conclusies die per jaar zijn getrokken
In de genoemde voortgangsrapportages is telkens een jaarprogramma opgenomen voor het komende jaar. In dit hoofdstuk zijn ook conclusies opgenomen over onderwerpen die extra aandacht vragen, gebaseerd op de ervaringen en terugblik op het voorgaande jaar.
In iedere rapportage in de bijlage wordt geconcludeerd dat de VTH organisatie invulling geeft aan de Kwaliteitscriteria VTH.