Naar hoofdinhoud

Hoofdstuk 3

Artikel 3.1

Wettelijke taken

Onderdeel van Beleidsnota archeologie Land van Cuijk 2024

Archeologie is een wezenlijk onderdeel van cultureel erfgoed, en de zorg voor het archeologisch erfgoed berust sinds 2007 grotendeels bij de gemeente.3Het Rijk gaat voornamelijk over beschermde archeologische rijksmonumenten, de provincies hebben een taak als eigenaar van de vondsten (provinciale archeologische depots) en als bevoegd gezag bij provinciale vergunningen, met name ontgrondingsvergunningen. Het interbestuurlijk toezicht (IBT) is ook hier van toepassing en lijkt een grotere rol te gaan spelen: beleidsreactie ‘Archeologie bij de tijd’, brief van de Minister van OC&W aan de Tweede Kamer van 8-11-2022. In 1988 kreeg Nederland de Monumentenwet, die de zorg voor monumenten en archeologie veelal op rijksniveau regelde. De Wet op de Archeologische Monumentenzorg (Wamz) uit 2007 paste de Monumentenwet 1988 aan en legde de verantwoordelijkheid voor archeologie grotendeels bij de gemeenten. Vanaf dat moment moesten gemeenten een afwegingskader hebben om het archeologisch belang een plek te geven in de ruimtelijke ordening. Dat afwegingskader is niets anders dan het bestemmingsplan. Om een afweging te kunnen maken moet de gemeente weten of er sprake is van archeologie, of die belangrijk is en wat de bedreigingen zijn. Dan kun je kijken of behoud in situ, het uitgangspunt van het Nederlandse archeologiebeleid, mogelijk is, bijv. door planaanpassing. In het uiterste geval kan een plan geen doorgang vinden. Een andere optie is dat het plan wel kan doorgaan, maar dat de archeologie opgegraven moet worden. Hierdoor wordt de informatie veiliggesteld. In 2016 heeft de Erfgoedwet de Monumentenwet 1988 grotendeels vervangen. Deze wet sorteerde ook al voor op de nieuwe Omgevingswet. De zorg voor het archeologisch erfgoed blijft dus grotendeels bij de gemeenten. De concrete regels krijgen een plek in het definitieve Omgevingsplan, de Erfgoedverordening regelt de kaders, bijv. de processen rond het aanwijzen van monumenten. Het beleid van de gemeente Land van Cuijk moet in lijn zijn met het landelijk beleid, dat gericht is op het duurzame behoud van de archeologische resten. De voorkeur heeft behoud in situ, dus door de resten duurzaam in de bodem te laten zitten.

Rechtspraak bij dit artikel