Evaluatie VTH Beleid 2019 – 2022
1.Inleiding
In het VTH Beleidsplan 20219 – 2022 (hierna VTH Beleidsplan) staat beschreven hoe wij voor die periode omgaan met onze taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH-taken) binnen de omgeving waar mensen wonen, werken en recreëren. Dit gebeurde op basis van een missie en visie, een omgevingsanalyse inclusief risicoanalyse, prioriteiten en hieruit voortvloeiende beleidsdoelstellingen. Daarnaast zijn ook alle strategieën beschreven met daarin de wijze waarop wij ons werk uitvoeren.
Het VTH Beleidsplan omvatte al onze taken voor vergunningverlening, toezicht en handhaving op het gebied van het omgevingsrecht, de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), de Drank- en Horecawet (DHW), overige bijzondere wetten. Daarmee hebben wij in dit beleidsplan meer vastgelegd dan alleen op grond van het omgevingsrecht vereist is.
In deze evaluatie blikken we terug op de voorgaande beleidsperiode. Deze periode liep vanaf 2019 tot en met 2023 omdat het beleid met een jaar verlengd is.
1.1 Doel evaluatie
Het doel van deze evaluatie is het benoemen van de aanbevelingen voor de volgende beleidsperiode op de diverse onderdelen van de nieuwe U&H Strategie. In deze evaluatie zullen we aangeven hoe we de aanbevelingen willen verwerken.
2.Missie en visie
De missie en de visie zoals beschreven in het VTH Beleidsplan vormden de basis voor de wijze waarop binnen VTH de werkzaamheden zijn uitgevoerd. Ondanks dat de missie en de visie niet bij elke collega even bekend zal zijn vormden met name visie en de leidende principes wel het uitgangspunt bij het uitvoeren van de taken. Bij het opstellen van missie en visie was al voorgesorteerd op het werken onder de Omgevingswet, welke uiteindelijk pas is ingevoerd in 2024. De missie en de visie voldoen dus ook nog voor de U&H Strategie in de volgende beleidsperiode.
Aanbeveling 1: Gebruik de missie, visie en leidende principes ongewijzigd voor de U&H Strategie. Aanbeveling 2: Betrek de missie, visie en leidende principes bij het opstellen van het nieuwe O&O plan voor de afdeling VTH.
3.Ontwikkelingen
De geschetste ontwikkelingen hebben grotendeels plaatsgevonden, zij het in een gematigder tempo dan verwacht.
De Omgevingswet is, samen met de Wet kwaliteitsborging (Wkb), pas 1 januari 2024 ingevoerd. In het VTH Beleidsplan werd hier qua werkwijze al op voorgesorteerd (meedenken vooraf, vooraf betrokken worden bij initiatieven etc.). Deze werkwijzen zullen in de U&H strategie verder worden uitgewerkt in aangepaste strategieën.
De energietransitie is nog in volle gang. We zien met name dat de regelgeving die samenhangt met de energietransitie een grotere rol krijgen in het toetsen van vergunningaanvragen en het toezien op het naleven van aangescherpte normen. Dit zal de komende jaren doorgaan en zich verbreden tot circulaire economie.
Toezicht op basis van data is met name bij de milieuactiviteiten doorgevoerd. Voor bouwen en RO en het publieke domein kan dit nog verder ontwikkeld worden.
Toezicht op bestaande bouw richt zich nog voornamelijk op het brandveilig gebruiken van bouwwerken. De verschuiving van toezicht op nieuwbouw naar bestaande bouw heef zich nog niet voltrokken door de latere inwerkingtreding van de Omgevingswet.
Het verbod op asbestdaken is er niet gekomen en is ook geen speerpunt geworden.
Aanbeveling 3: Onderzoek welke nieuwe ontwikkelingen van invloed zijn op het VTH-werkveld en gebruik deze voor de U&H Strategie.
4.Omgevingsanalyse
De Omgevingsanalyse blijft grotendeels onveranderd aangezien het de Omgeving grotendeels onveranderd is. Het zijn met name de ontwikkelingen in de fysieke ruimte en de beleidsontwikkelingen vanuit het Rijk en de gemeente zelf die invloed hebben op het werk van VTH. Deze ontwikkelingen zullen in de nieuwe omgevingsanalyse worden opgenomen en betrokken worden bij de prioriteitstelling.
Aanbeveling 4: Pas de omgevingsanalyse aan de meest recente ontwikkelingen aan, zowel fysiek als beleidsmatig.
5.Risicoanalyse
De risicoanalyse heeft, tezamen met de probleemanalyse, als basis gefungeerd voor de prioriteitstelling en de geformuleerde doelstellingen. Hiermee heeft de risicoanalyse zijn doel gediend. Ook de gekozen systematiek van ‘risico = kans x effect’ is effectief gebleken. Voor een hernieuwde risicoanalyse kan wel beter gekozen worden voor een aangepaste indeling van de risicocategorieën. `De categorieën ‘bestuurlijk imago’ en ‘financieel economisch’ voegden te weinig toe.
De risicoanalyse moe opnieuw gescoord worden en aangepast worden aan de laatste inzichten zowel qua kans als effect. Met name vanuit de circa 10.000 meldingen die we jaarlijks krijgen, gecombineerd met de ervaringen van de toezichthouders, kan de kans op een overtreding accurater worden vastgesteld.
Gezien het toegenomen bestuurlijke belang van natuur, ecologie en duurzaamheid kan er gekozen worden om deze risico’s apart te clusteren. Dit vergroot in inzichtelijkheid voor zowel raad als college bij het stellen van prioriteiten.
Tenslotte is gebleken dat bij het beoordelen of er aan de hand van een handhavingsverzoek handhavend zal worden opgetreden, de omschrijving van de overtredingen bij ‘bouwen en RO’ niet specifiek genoeg waren. Dit moet worden aangepast.
Uiteraard zullen wijzigingen in wetgeving en beleid tot aanpassingen van de risicoanalyse moeten leiden.
Aanbeveling 5: Scoor de risicoanalyse opnieuw qua ‘risico = kans x effect’ Aanbeveling 6: Pas de categorieën van de risicoanalyse aan, aan het toegenomen belang van natuur, ecologie en duurzaamheid en hecht minder waarde een bestuurlijk imago en financieel economisch. Aanbeveling 7: Omschrijf de activiteiten dusdanig specifiek dat ze gebruikt kunnen worden bij het besluiten op een handhavingsverzoek.
6.Doelstellingen
In het Beleidsplan VTH heeft de probleemanalyse geleid tot een prioriteitstelling welke werd vertaald in de doelstellingen. In het uitvoeringsprogramma leidt dit vervolgens tot activiteiten.
In het Beleidsplan VTH stonden 3 soorten doelstellingen opgenomen: Algemene doelstellingen, Kwaliteitsdoelstellingen en Prioriteitsdoelstellingen.
In de Uitvoeringsprogramma’s vanaf 2019 is de voortgang op de doelstellingen gemeten en is aangegeven of een doelstelling (al) bereikt was en of deze aanpassing behoefde.
In de praktijk is gebleken dat er te veel doelstellingen waren opgenomen in het Beleidsplan VTH om goed op te kunnen sturen. Door minder en gerichter doelstellingen op te nemen is betere sturing mogelijk waarin focus wordt aangebracht. Prioriteitsdoelstellingen horen niet in de U&H Strategie maar in het Uitvoeringsprogramma, voorzien van activiteiten. Voor de algemene en de kwaliteitsdoelstellingen geldt dat er minder opgenomen moeten worden en van activiteiten moeten worden voorzien in het O&O plan. Daarnaast moeten de doelen aansluiten bij de doelstellingen zoals die zijn benoemd in de P&C cyclus van de gemeente Amersfoort.
Aanbeveling 8: Neem de prioriteitsdoelstellingen op in het Uitvoeringsprogramma en verantwoord hier jaarlijks op. Aanbeveling 9: Neem minder algemene en kwaliteitsdoelstellingen op en voorzie deze van activiteiten in het O&O plan. Aanbeveling 10: Zorg er voor dat de doelstellingen aansluiten op de doelstellingen uit de P&C cyclus van de gemeente Amersfoort.
Doelbereiking
De prioriteitsdoelstellingen worden in het gecombineerde VTH Uitvoeringsprogramma en Jaarverslag geëvalueerd en aangepast op basis van de nieuwe prioriteitsstelling.
Onderstaand het overzicht van algemene en prioriteitsdoelstellingen uit het Beleidsplan VTH:
| Onderwerp | Doelstelling | Voortgang 2024 | Advies 2024 |
 VTH algemeen | In de tweejaarlijkse monitor veiligheid en leefbaarheid daalt de score van ervaren overlast (1.8) en stijgt het rapportcijfer over de leefbaarheid van de buurt (7.4). | 2021: 7.4 (leefbaarheid, overlast: 2.0) | Behouden |
 Het aantal grote bouwincidenten is 0. Een groot bouwincident is een incident met een (gedeeltelijke) instorting van een pand met slachtoffers. | Behouden | ||
 VTH stelt jaarlijks een intern jaarplan op waarin acties worden geformuleerd om de kwaliteit van de uitvoering van de VTH-taken te verhogen en om in te spelen op landelijke en lokale ontwikkelingen. | Vervalt omdat deze acties zijn geborgd in een intern verbeterteam | Vervallen | |
| Onderwerp | Doelstelling | Voortgang 2024 | Advies 2024 |
| Vergunning verlening | |||
 VV bouw | 100% van de aanvragen voor de activiteit bouwen worden getoetst volgens toetsprotocol. | Wordt ingevoerd bij nieuwe applicatie 2024 | Behouden |
  VV RO | Alle bestemmingsplannen zijn actueel (verantwoordelijkheid bij afdeling Stadsontwikkeling). Alle aanvragen worden getoetst aan het bestemmingsplan. | Aanpassen aan omgevingswet | |
  VV milieu | Alle vergunningen worden bij wetswijzigingen binnen een jaar geactualiseerd; Omgevingsvergunningen activiteit milieu worden binnen de wettelijke termijn afgehandeld; | Vervallen. Staat in regionale U&H Strategie | |
 VV APV, D&H, Evenementen | Alle aangevraagde vergunningen worden 100% getoetst aan geldende beleidskaders (zie p. 8 voor overzicht) | Behouden | |
| Toezicht en handhaving | |||
| T&HH bouw | Nalevingspercentage voor de activiteit bouwen verbetert. Toezicht gehouden volgens het iTP. 100% van de handhaving volgens de LHS**. | Nog niet meetbaar. Door uitstel Wkb en OW. | Behouden |
| T&HH RO | Nalevingspercentage aan het bestemmingsplan van vergunde activiteiten is 100%. 100% van de handhaving volgens de LHS**. | Nog niet meetbaar door uitstel Wkb en OW Nog niet meetbaar | Behouden |
   T&HH milieu | 100% van de milieuhandhaving volgens de LHS Signalen van inwoners over bedrijven zonder vergunning of melding voor de activiteit milieu worden altijd opgepakt; Halfjaarlijks toetsen op actualiteit van het Uitvoeringsprogramma van de RUD en bijsturen indien wenselijk/noodzakelijk. | Vervallen. Milieu is geregeld in regionale U&H strategie | |
   T&HH APV, D&H, Evenementen | Nalevingspercentage D&H (para) commerciële instellingen is 90%. Nalevingspercentage D&H instellingen (horeca, slijterijen, supermarkten) is 95%. Nalevingspercentage B en C evenementen tijdens de schouw 90%. Nalevingspercentage B en C evenementen tijdens het evenement is 90%. 100% van de handhaving D&H volgens sanctiebeleid D&H (Horeca (APV), D&H-wet, Wet op de Kansspelen en Coffeeshops). | Deze zaken zijn te moeilijk te meten. De doelstellingen vervallen. | Vervallen Vervallen Vervallen Vervallen Behouden |
| Onderwerp | Doelstelling | Voortgang 2024 | Advies 2024 |
 Kwaliteit van de dienstverlening | De kwaliteit van de dienstverlening (vergunningverlening Wabo) wordt beoordeeld met ten minste een 7 (aansluitend bij het dienstverleningsconcept). | Nog niet gemeten. Volgt bij aanpassing van het beleid. | Behouden |
 Kwaliteit van de producten | Het percentage gehonoreerde bezwaren en beroepen is niet meer dan 10% (wabo bouwen). | Gedaald van 28,2 % à 19,6 % Verbetering t.o.v. vorig jaar. | Behouden |
 Tijdigheid van de geleverde producten | Maximaal 0.3 % van de vergunningaanvragen met een fatale termijn wordt van rechtswege verleend. | Het is 0.43%. 8 vergunningen op 1444 aanvragen. Allen kleine verbouwingen. | Vervallen. Geeb fatale termijn meer onder de OW |
 De gronden op basis waarvan een afwijkingsbesluit is genomen | Bij 100% van de afwijkingsbesluiten is duidelijk op welke grond deze is genomen. | Behouden | |
 Leesbaarheid | Brieven worden op taalni2eau b1 geschreven | Doel afgerond | Vervallen |
 Direct zaken afhandelen | Meldingen openbare ruimte worden binnen 2 dagen opgepakt en binnen 14 dagen ‘afgehandeld tenzij’. Indien afhandeling binnen 14 dagen niet mogelijk is wordt er een tussenmelding gestuurd. | Behouden | |
 Preventie | Er worden een aantal protocollen ontwikkeld om preventie te bevorderen. | Voorbeeld: houtrook, dakkapellen, rookmelders | Behouden |
 Financiële gezondheid | De benodigde financiële middelen worden in de begroting geborgd. | Behouden | |
 Excellent werkgeverschap | Medewerkers worden opgeleid volgens de kwaliteitscriteria dmv het opleidingsplan. | Veel geïnvesteerd in Ow en Wkb | Behouden |
 Vooraf betrokken worden bij initiatieven | VTH wordt beter betrokken bij de vooroverleggen (serviceformules) | Werken met de Omgevingstafel, nieuw formulier op de website | Behouden |
 Slimmer digitaal werken | Het Intergraal Toetsingsprotocol (iTP) met bijbehorende hardware wordt ingevoerd | We ontwikkelen zelf een protocol door de invoering van Centric voor de Leefomgeving (CLO). | Aanpassen aan eigen protocol |
 Excellent in kernprocessen | Er vindt een jaarlijkse procesevaluatie plaats op ten minste 1 werkproces | Vrijwel alle CLO processen zijn herontworpen. | Behouden |
| Aanbeveling 11: Behoud de doelstellingen die bij de evaluatie nog als waardevol zijn beoordeeld en laat de overige doelstellingen vervallen. Aanbeveling 12: Voeg voor zowel de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen als de Omgevingswet in de U&H Strategie tenminste 1 doelstelling toe. | |||
7.Monitoring
Jaarlijks zijn de doelstelling uit het VTH Beleidsplan gemonitord op de voortgang op basis van indicatoren. De doelstellingen zijn zo smart mogelijk geformuleerd. Toch bleek het niet voor elke doelstelling haalbaar om de voortgang te monitoren. Voor zover deze monitoring niet mogelijk kan worden gemaakt is bij de doelstellingen ook aangeven om deze te laten vervallen in de U&H strategie. In een U&H Strategie is de mate van naleving, zowel spontaan als na een controle, de belangrijkste indicator voor de effectiviteit van de VTH-keten. Uit de applicatie waar nu mee gewerkt onder de Omgevingswet en de Wkb moet de mate van naleving dan ook beter naar voren komen.
Aanbeveling 13: Neem voor elke doelstelling 1 meetbare indicator op die iets zegt over doelbereiking. Aanbeveling 14: Richt de backoffice applicatie zo in dat er binnen elke domein meer gezegd kan worden over spontaan naleefgedrag en naleefgedrag na controle.
8.Strategieën
In het VTH Beleidsplan staan zowel de vergunningenstrategie als de naleefstrategie beschreven. De strategieën geven richting aan de wijze waarop de werkzaamheden worden uitgevoerd. De strategieën waren accuraat en de werkzaamheden zijn de afgelopen jaren conform de strategieën uitgevoerd. De strategieën waren vrijwel volledig en misten slechts enkele onderdelen: een leidraad voor dwangsommen en begunstigingstermijnen en aanscherpingen op handhaving van de eigen organisatie en andere bevoegde gezagen. Dit moet worden toegevoegd in de nieuwe strategieën.
De inwerkingtreding van de Wkb en de Ow vereisen daarnaast dat de strategieën volledig worden herzien.
Aanbeveling 15: Stel de leidraad voor dwangsombedragen en begunstigingstermijnen vast. Aanbeveling 16: Beschrijf uitvoeriger hoe er gehandeld wordt overtreding van de eigen organisatie of door andere bevoegde gezagen. Aanbeveling 17: Herschrijf de strategieën als gevolg van de Wkb en de Ow.
9.Samenwerking
De samenwerkingsafspraken zoals die in het VTH Beleid staan omschreven zijn nagekomen en geïntensiveerd. Als gevolg van de aanloop naar de invoering van de Omgevingswet en de Wkb zijn de banden met de RUD Utrecht, Waterschap Vallei en Veluwe en de Provincie Utrecht verder aangehaald wat geleid tot concreet uitgewerkte samenwerkingsafspraken.
Los van de Omgevingswet en Wkb is er een handhavingsarrangement getekend met Openbaar Ministerie en Politie. Ook zijn er samenwerkingsafspraken gemaakt over boa-inzet met de gemeenten Utrecht, Leusden en Soest.