Dwangsommen en termijnen
De colleges van de aangesloten gemeenten zijn op grond van artikel 125 Gemeentewet juncto artikel 5:21 e.v. Awb bevoegd met bestuurs- rechtelijke handhavingsinstrumenten op te treden tegen overtreding van regels.
Een van de instrumenten om een geconstateerde overtreding te doen beëindigen is het opleggen van een last onder dwangsom. Dit is een bestuursrechtelijke herstelsanctie en houdt in een last tot het geheel of gedeeltelijk herstel van de overtreding en de betaling van een geldsom indien de last niet of niet tijdig wordt uitgevoerd (artikel 5:31d Awb).
Een herstelsanctie is bedoeld voor het geheel of gedeeltelijk ongedaan maken of beëindigen van een overtreding, het voorkomen van herhaling van een overtreding, dan wel het wegnemen of beperken van de gevolgen van de overtreding.
Het college heeft bij het bepalen van de hoogte van de dwangsom een ruime mate van beleidsvrijheid. De dwangsom moet zodanig hoog zijn dat er voor de overtreder een prikkel vanuit gaat om de overtreding te beëindigen of te voorkomen. Het moet aantrekkelijker zijn om een einde aan de overtreding te maken dan om de dwangsom te betalen. De hoogte van de dwangsom is afhankelijk van de ernst van de overtreding en het gedrag van de overtreder. De dwangsom dient in redelijke verhouding te staan tot de zwaarte van het geschonden belang en tot de beoogde werking van de dwangsom. Een dwangsom kan worden vastgesteld in de vorm van een bedrag ineens, een bedrag per tijdseenheid waarin de last niet is uitgevoerd of een bedrag per overtreding van de last (artikel 5:32b, eerste lid Awb).
De tabellen vermelden de meest voorkomende overtredingen, de indicatieve dwangsomhoogten en de daaraan verbonden begunstigings- termijnen. Hierna wordt beschreven hoe de tabellen moeten worden geïnterpreteerd en gehanteerd.
- - De tabellen zijn niet volledig uitputtend. Als een overtreding niet voorkomt in het schema, dan zal voor de bepaling van de hoogte van de dwangsom en duur van de begunstigingstermijn aansluiting worden gezocht bij een in de tabel genoemde overtreding die het meest overeenkomt met de overtreding in de desbetreffende casus.
- - De tabel met bedragen en termijnen moet worden gezien als richtlijn.
- - Er kan altijd worden afgeweken als de omstandigheden hierom vragen.
- - De uiteindelijke bepaling van de hoogte van de dwangsom en duur van de begunstigingstermijn dient op grond van artikel 3:46 Awb te berusten op een deugdelijke motivering.
- - Wat betreft de hoogte van de dwangsom kan er aanleiding zijn om af te wijken van het bedrag zoals genoemd in de tabel. Mogelijk is het standaardbedrag zoals vermeld in de tabel evident niet passend in relatie tot de volgende factoren:
- - De dwangsom moet worden verhoogd, om te voorkomen dat de overtreder een voordeel heeft bij het laten voortduren van de overtreding;
- - De dwangsom moet worden verhoogd, om te voorkomen dat het maximaal te verbeuren bedrag lager is dan het door de overtreder behaalde economische voordeel;
- - De dwangsom moet worden verhoogd, om te voorkomen dat het maximaal te verbeuren bedrag lager is dan de geschatte kosten om de overtreding te beëindigen.
- - De dwangsom als vermeld in de tabel is niet passend (te laag) gelet op het onrechtmatig verkregen voordeel dat de overtreder heeft.
- - De financiële omstandigheden van de overtreder spelen in beginsel geen rol bij het bepalen van de hoogte van de dwangsom.
- - In de gemeente Ede en Wageningen is de dwangsom voor de over- treding ‘Permanente bewoning’ €20.000,- ineens. In Barneveld is dit €25.000,- ineens.
- - Cumulatie: Als er een opstapeling is van dezelfde soort overtredingen, dan is de overtreding groter. Dit heeft als gevolg dat de dwangsom- hoogte proportioneel groter dient te zijn. In het geval van cumulatie, dan worden de dwangsombedragen cumulatief berekend.
- - Herhaalde overtreding: Indien sprake is van een overtreding waarvoor al een last onder dwangsom is opgelegd en deze is uitgewerkt, worden in de nieuwe last onder dwangsom niet meer de bedragen uit de tabellen gehanteerd. Immers er is kennelijk onvoldoende prikkeling geweest om de overtreding te beëindigen. De dwangsom wordt dan minimaal tweemaal zo hoog als genoemd in de tabellen. Hierbij wordt ook de landelijke handhavingsstrategie toegepast. Als omstandigheden daartoe aanleiding geven, wordt geen last onder dwangsom opgelegd maar een last onder bestuursdwang.
- - Wat betreft de duur van de begunstigingstermijn geldt dat deze termijn in principe niet langer mag duren dan nodig is om de last uit te voeren. De termijn kan afhankelijk van de feiten en omstandigheden worden aangepast ten opzichte van de termijnen zoals vermeld in de tabellen. Dit kan bijvoorbeeld in het geval van afhankelijkheid van derden (beschikbaarheid of levertijd van leveranciers, aannemers etc.).
- - Bij gevaarlijke situaties of situaties van ernstige hinder zoals brand- veiligheid kan of moet de termijn juist korter zijn.
- - Het kan voorkomen dat na het verstrijken van de begunstigingstermijn de overtreding nog steeds voortduurt. We maken dan opnieuw een afweging over de in te zetten sanctie. We kunnen bijvoorbeeld ervoor kiezen om na het bereiken van het maximale dwangsombedrag een nieuwe (hogere) last onder dwangsom op te leggen. Er kan ook bijvoorbeeld een kortere begunstigingstermijn worden opgelegd.
- - Bij de overtreding ‘Kamergewijze verhuur’ wordt een termijn van zes maanden gegeven. Alleen in de gemeente Wageningen kan worden afgeweken van deze termijn. De termijn in Wageningen is minimaal één jaar.
Tabel milieu
Tabel bouw RO
