Toename verblijfsrecreatie

De Nederlandse vrijetijdssector is volop in ontwikkeling. Het inkomend toerisme groeide de afgelopen 10 jaar met gemiddeld 5% per jaar. Forecast 2035 (de prognose van het verblijfstoerisme in Nederland tot en met 2035 opgesteld door het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) en het Centre of Expertise Leisure, Tourism and Hospitality (CELTH) verwachten in 2035 in totaal 61 miljoen verblijfsgasten in Nederland. Ten opzichte van 2023 is dit een groei van 12 miljoen gasten, ofwel 24 procent. Gemiddeld gaat het om een groei van 1 miljoen gasten per jaar. Het aantal internationale aankomsten in 2035 wordt geschat op 28 miljoen (+39% t.o.v. 2023). Het aantal verblijfsgasten uit eigen land groeit met 13 procent naar 33 miljoen.

Ook specifiek voor Gelderland is een prognose gemaakt.

Als er iets is wat we de afgelopen jaren hebben geleerd, is dat de wereld heel snel kan veranderen en waar nodig wordt er vervolgens bijgestuurd of -geschaafd. Door de herwaardering van het traditionele kamperen en de verstening op campings constateert branchevereniging Hiswa-Recron een tekort aan kampeerplaatsen in de toekomst.

Nederlanders kochten in 2024 7.192 nieuwe caravans, een stijging van ruim 6 procent. De Nederlandse verkoopstijging van nieuwe campers vorig jaar lag met 10,5 procent (tot 2.465 exemplaren) in lijn met de plus van 9,5 procent die in heel Europa werd genoteerd. Volgens brancheorganisaties Kampeer en Caravan Industrie (KCI) en BOVAG werden in de rest van Europa eveneens meer campers verkocht, maar is Nederland het enige land waar ook de afzet van nieuwe caravans significant stijgt. Ook steeds meer jonge stellen en gezinnen trekken er met de caravan of camper op uit.

Dagrecreatie in ontwikkeling

Tussen november 2022 en november 2023 ondernamen Nederlanders in totaal 2,5 miljard vrijetijdsactiviteiten buitenshuis. Bijna de gehele onderzochte bevolking (98,5%) heeft aan tenminste één activiteit deelgenomen.

De meest populaire activiteit is wandelen, goed voor 849 miljoen wandelingen. Gevolgd door het maken van fietstochten (262 miljoen) en uit eten gaan (231 miljoen). Ongeveer vier op de tien vrijetijdsactiviteiten ondernemen Nederlanders in hun eigen woongemeente (NVTO april 2024).

Achterhoek | Omvang

Bureau Ginder doet eens per twee jaar onderzoek naar de omvang en betekenis van toerisme en recreatie in de Achterhoek. De meest recente cijfers dateren van 2022. Medio 2025 worden de cijfers van 2024 verwacht.

Na een lastig jaar in 2020 door COVID-19 heeft het toerisme in de Achterhoek zich goed herpakt. Het jaar 2022 is het beste jaar ooit qua bestedingen, overnachtingen en bezoekersaantallen. De groei is in alle sectoren te merken: in het verblijfstoerisme stegen de bezettingsgraden (tot soms boven het niveau van 2019), bezoekersaantallen in het dagtoerisme deden hetzelfde en in het verblijfstoerisme waren vooral bij campings en vakantiewoningen behoorlijke prijsstijgingen te zien. Het aantal toeristische overnachtingen in de Achterhoek was in 2022 circa 4,2 miljoen, een stijging van ongeveer 42%. Aangezien het aantal overnachtingen in 2020 met 11% was gedaald, is dit een sterke prestatie en meer dan alleen een herstel in de verblijfsmarkt. Het dagtoerisme heeft zich hersteld en telt op totaalniveau zelfs meer bezoeken dan in 2019. De culturele/museale sector en de zakelijke markt voor vergaderen hebben zich nog niet helemaal hersteld.

Binnen campings en vakantiewoningen is er een verdere professionalisering, hogere bestedingen, kwaliteitsverbetering en een meer jaarrond aanbod. Dat kwam door uitbreiding van vakantieparken en door transformatie van jaarplaatsen naar verhuuraccommodaties op een aantal campings, onder andere door overnames van Capfun. Dit levert een forse bestedingsimpuls op. Voor recreatieondernemers in de Achterhoek was 2022 een goed jaar, althans qua bezetting en prijzen. De bestedingen stegen in 2022 met 78% ten opzichte van 2020 en kwamen met € 328 miljoen ook ruim uit boven de bestedingen van 2019 (€ 256 miljoen). Dit was grotendeels (65%) een volume-effect: meer overnachtingen en bezoeken. In totaal betekent dat een toename van bestedingen van bijna € 150 miljoen, na een daling van circa € 74 miljoen in 2020.

Onderzoek toekomst kleinschalige verblijfsaccommodaties Achterhoek

Bureau Ginder heeft september 2024 een onderzoek opgeleverd over de toekomst van kleinschalige verblijfsaccommodaties in de Achterhoek. De conclusie is dat het aanbod en de vraag is gestegen, met uitzondering van de kampeereenheden. Bij kampeereenheden is het aanbod gedaald en de vraag gestegen. Door bedrijfsovernames zijn er ook in Berkelland veel kampeerplaatsen verdwenen. Dit houdt in dat er voldoende ruimte is voor uitbreiding van het kampeeraanbod. Het is belangrijk om hier rekening te houden met de kansrijke leefstijlen (zie vitaliteitsonderzoek Achterhoek, 2019). Bij de trends zien ze dat het hier met name gaat om kleinschalig aanbod waar interesse in is.

De ontwikkelmogelijkheden die Bureau Ginder o.a. ziet is voor minicampings met een maximum van 40 eenheden. Bij meer dan 40 eenheden, betreft het geen kleinschalig aanbod en gaat het om een reguliere camping waarbij andere criteria gelden. Om op de kwaliteit van het product en de service in te spelen is privé sanitair een mooie aanvulling. Bij kleinschalig aanbod vindt men de contacten belangrijk, ofwel ontmoeten is belangrijk. Een gezamenlijke ruimte sluit daar goed bij aan, bijvoorbeeld een ontbijtzaal/kamer. Het doel bij zo een ruimte is ook om de regio te versterken door daar informatie en streekproducten te delen.

Onderzoek vitaliteit dagrecreatie en horeca Achterhoek

Uit de resultaten van het onderzoek naar de vitaliteit van dagrecreatie en horeca in de Achterhoek van september 2022 kwam naar voren dat het dagrecreatief aanbod in onze regio goed is. De gemiddelde dichtheid aan voorzieningen is in de meeste deelcategorieën hoog en voor de meeste inwoners ligt het aanbod ook binnen bereisbare afstand. Er is dan ook vanuit deze benadering niet direct grote aanleiding om nieuw aanbod toe te voegen. We zien in de analyse wel enige kansen voor een aantal vooral sportieve voorzieningen, waarbij de accenten per deelregio verschillen. De kans rijkheid hangt sterk samen met het onderscheidend vermogen.

De horeca is een duidelijk vitale sector in de Achterhoek. De horecabedrijven zijn over het algemeen goed onderhouden en eigentijdse bedrijven op een aantrekkelijke locatie. De sector heeft erg te lijden gehad onder de coronacrisis. Daarnaast heeft de sector te kampen met een groot personeelstekort; ruim 2 op de 3 bedrijven heeft hier in grote mate last van. Dit heeft soms grote gevolgen: minder ruime openingstijden, minder service en minder omzet. Daarnaast hebben ondernemers te maken met snel stijgende energielasten. Bovendien valt in de sector nog veel winst te behalen met betrekking tot het thema duurzaamheid.

Onderzoek verblijfsgasten Achterhoek

Uit het Onderzoek verblijfsgasten Achterhoek 2024 blijkt dat de ondervraagden het verblijf in de Achterhoek in zijn geheel beoordelen met een 8,9. De verbeterpunten die zijn genoemd zijn: onderhoud van fietspaden en bermen en de beperkte openingstijden van horeca en uitgebreidere menu opties. Een veel gehoorde klacht is ook de beperkte horecagelegenheden in het buitengebied.

De respondenten die voor de Achterhoek gekozen hebben, konden aangeven wat de redenen (max. 5 antwoorden) waren voor de keuze voor deze regio. Belangrijkste redenen zijn de goede/mooie fietsmogelijkheden en de natuur. Ook de rust, de aanwezigheid van een specifieke accommodatie en de vriendelijkheid en gastvrijheid van de bevolking.

Ondernomen activiteiten