De laatste jaren wordt de keerzijde van toerisme steeds vaker belicht. Het toeristisch potentieel van een aantal bestemmingen wordt soms overbenut waardoor de toeristische druk te groot wordt. Toerisme heeft hierdoor een negatieve impact op de omgeving van de bestemming en de leefbaarheid voor de inwoners. Anderzijds zijn er ook plekken in het land waar er nog ruimte is voor de vrijetijdssector om op een verantwoorde manier te groeien.

Om de balans tussen de lusten en lasten van de vrijetijdssector te waarborgen, wordt er zowel op landelijk als provinciaal en regionaal niveau ingezet op kwaliteitsverbetering met diverse beleidsstukken. Deze stukken worden hieronder nader toegelicht.

Landelijk: perspectief 2030

‘Perspectief 2030’ (NBTC, 2019) beschrijft de toeristische visie van Nederland. Uitgangspunten van de visie zijn dat toerisme dient te worden gezien als middel in plaats van een doel op zichzelf, er een gedeeld belang samenhangt met toerisme en dat we van het vermarkten van een bestemming over moeten gaan naar het managen ervan.

De ambitie is dat in 2030 iedere Nederlander gaat profiteren van de vrijetijdseconomie. Het Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen (NBTC) wil hiervoor inzetten op het in balans brengen van lusten en lasten als gevolg van toerisme (door onder andere te spreiden over ruimte en tijd), ervoor zorgen dat Nederland overal aantrekkelijk is, de toegankelijkheid en bereikbaarheid verbeteren, inzetten op verduurzaming van de sector en tot slot de gastvrijheid van de sector een impuls geven.

Provinciaal: Beleef het in Gelderland

Provinciale Staten heeft maart 2025 het Beleidskader Recreatie en Toerisme & Gelders Programma Recreatie en Toerisme vastgesteld. Waardevol toerisme was leidend principe in de afgelopen periode: het optimaal benutten van economische kansen met behoud van natuur en leefbaarheid. De rol van de provincie was hierin vooral stimulerend en faciliterend. Omdat recreatieve voorzieningen en de kwaliteit en toegankelijkheid ervan bijdragen aan brede welvaart én ruim 84% van alle vrijetijdsactiviteiten door inwoners worden gedaan, richten ze zich nu naast toerisme ook op voldoende ruimte voor recreatie. Daarbij streven ze naar een betere balans tussen economische, ecologische, culturele en sociale waarden. Basis voor de strategie is het Gelders twee-pijlers model vrijetijdsbeleving. De recreatiepijler richt zich op inwoners, door recreatieve activiteiten te integreren in het dagelijks leven. De toerismepijler focust zich op het aantrekken en verwelkomen van bezoekers.

De strategische doelen zijn:

  • - Streven naar voldoende ruimte voor recreatiemogelijkheden voor inwoners en bezoekers. Hierbij beschermen we onze natuurlijke en culturele rijkdommen.
  • - Gelderland positioneren als een toonaangevende provincie met een vitaal en divers aanbod dat duurzame groei stimuleert. Hierbij bewaren we een evenwicht tussen economische voordelen en het behoud van onze regionale identiteit.

Regionaal: Vrijetijdsagenda 2025-2035

Eind 2024 is de ‘Vrijetijdsagenda Achterhoek 2025-2035’ vastgesteld door de gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Lochem, Oost Gelre, Oude IJsselstreek en Winterswijk. Montferland en Zutphen beslissen dit jaar over deelname. Het streeft het volgende doel na: Een fijne leefomgeving in de Achterhoek, waar alle bewoners en bezoekers het hele jaar kunnen genieten van aantrekkelijke voorzieningen die tegemoetkomen in de uiteenlopende interesses en behoeften. Hiermee draagt de vrijetijdssector bij aan inwonersprofijt en economische vitaliteit die samen de brede welvaart stimuleren. In de Vrijetijdsagenda is de koers voor toerisme en recreatie voor de komende jaren uitgestippeld. De komende jaren zet de regio in op drie speerpunten: het fundament waarborgen, het verhogen van de vitaliteit en duurzaamheid van de sector en het versterken van onderscheidend vermogen (Vrijetijdsagenda Achterhoek 2025-2035).