De term “blauwe ontwikkeling” staat voor de ontwikkelingen in het werkveld van de handhavers. In Amersfoort zijn de Buitengewoon Opsporingsambtenaren (boa’s) domein 1 aangewezen als toezichthouder. Zij zijn allen in dienst van de afdeling VTH.

Het nieuwe boa-bestel

De Minister van Justitie en Veiligheid heeft in de Kamerbrief van 2 oktober 20251Kamerbrief van de Minister van Justitie en Veiligheid, “De buitengewoon opsporingsambtenaar – een professionele partner met een eigenstandige taak in de publieke ruimte”, 2 oktober 2025 de contouren geschetst van het vernieuwde boa-bestel, dat in 2028 volledig in werking zal treden. Met dit nieuwe bestel wordt beoogd de positie van de boa te versterken en het huidige stelsel te vereenvoudigen en toekomstbestendiger te maken.

Samenvattend houdt de herziening in dat de bestaande zes domeinen worden samengevoegd tot twee hoofddomeinen: handhaving in de publieke ruimte en handhaving van specialistische wetgeving (zoals milieu, infrastructuur en omgevingswetgeving). Deze vereenvoudiging draagt bij aan meer duidelijkheid over taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden, en bevordert daarmee samenwerking tussen de boa, de politie en het Openbaar Ministerie.

Daarnaast worden de taken en bevoegdheden van boa’s uitgebreid en verduidelijkt. Zij krijgen een nadrukkelijkere rol bij het voorkomen, beëindigen en opsporen van strafbare feiten, binnen de kaders van hun eigenstandige taak in de publieke ruimte. Tegelijkertijd blijft de handhaving van de openbare orde de kerntaak van de politie, waarbij boa’s aanvullend optreden. Ook wordt de informatiepositie van boa’s versterkt, onder andere door toegang tot relevante gegevensregisters, zodat zij hun werkzaamheden efficiënter en veiliger kunnen uitvoeren.

Het nieuwe bestel legt verder meer nadruk op kwaliteit, opleiding en verantwoording. De gemeente Amersfoort krijgt een grotere verantwoordelijkheid voor de deskundigheid en integriteit van hun boa’s. Dit betekent dat er meer aandacht zal moeten komen voor opleiding, her- en bijscholing en een zorgvuldige omgang met bevoegdheden en persoonsgegevens (en bijbehorende analyses).

Voor de gemeente Amersfoort betekent dit dat wij de komende jaren onze beleidskaders, functiebeschrijvingen en opleidingsstructuur zullen moeten afstemmen op het vernieuwde landelijke stelsel. Ook vraagt dit om organisatorische en administratieve voorbereidingen, onder meer op het gebied van gegevensbeheer, toezicht en kwaliteitsborging. De herziening biedt daarnaast kansen om de lokale handhaving toekomstbestendig in te richten, met een duidelijkere rolverdeling tussen boa’s, politie en andere veiligheidspartners.

Samenwerkingsconvenanten gemeente Nijkerk en Leusden

Het afgelopen jaar heeft de afdeling Handhaving meerdere gesprekken gevoerd met de buurgemeenten om de mogelijkheden en behoeften voor samenwerking te verkennen. Uit deze gesprekken is gebleken dat de gemeenten Nijkerk en Leusden de meerwaarde zien van een gezamenlijke aanpak in de grensgebieden van beide gemeenten. Deze samenwerking richt zich op een effectievere en meer uniforme handhaving binnen deze gebieden. Ter ondersteuning hiervan is een samenwerkingsovereenkomst opgesteld, die naar verwachting in het komende jaar zal worden vastgesteld. Hiermee wordt een belangrijke stap gezet richting een structurele en doelmatige samenwerking tussen de betrokken gemeenten.

Toegang tot het rijbewijzenregister in 2026

Begin 2026 zal de Minister van Justitie en Veiligheid uitvoering geven aan de toezegging dat buitengewoon opsporingsambtenaren zelfstandig toegang krijgen tot het rijbewijzenregister. Dit bekent een belangrijke verbetering in de uitvoering van de dagelijkse werkzaamheden. Door deze toegang kunnen boa’s, aan de hand van de in het register opgenomen foto, de identiteit van een staande gehouden persoon vaststellen, ook wanneer deze geen identiteitsbewijs kan tonen. Dit maakt het mogelijk om zelfstandiger te werken en identiteitscontroles sneller en efficiënter af te handelen.

De verwachte effecten zijn dat de identiteitsvaststelling minder tijd in beslag neemt, de inzet van politieondersteuning afneemt en de kans op escalatie of agressie bij de staande gehouden persoon of omstanders wordt verkleind. Tegelijkertijd brengt de openstelling van het rijbewijzenregister ook aanvullende administratieve en organisatorische verplichtingen met zich mee voor de gemeente als werkgever. De gemeente is als verwerkingsverantwoordelijke gehouden om de benodigde maatregelen te treffen op het gebied van privacy (denk hierbij aan het uitvoeren van een DPIA), gegevensbescherming en informatiebeveiliging, zodat de toegang tot en het gebruik van het register op een rechtmatige en zorgvuldige wijze plaatsvinden.

Aanvraag opsporingsbevoegdheid voor Buitengewoon Opsporingsambtenaar Domein 2

De gemeente Amersfoort hecht grote waarde aan de naleving van wet- en regelgeving op het gebied van milieu en natuur. In het afgelopen jaar heeft de boa met het taakaccent groen zich gericht op het in kaart brengen van de actuele problematiek en aandachtspunten binnen dit domein. Op basis van deze bevindingen zal de afdeling Handhaving zich in het komende jaar nadrukkelijker richten op de handhaving van milieuwet- en regelgeving en de bescherming van de openbare groene ruimte.

Om deze inzet verder te versterken, is het voornemen om in het derde kwartaal van 2025 een tweede boa met het taakaccent groen aan te stellen. Hiermee wordt beoogd de capaciteit binnen het domein milieu en natuur structureel te vergroten en de uitvoeringskracht van de handhaving verder te versterken. Daarnaast wordt ingezet op de beëdiging van beide groene boa’s in domein II, zodat zij beschikken over de specifieke opsporingsbevoegdheden die nodig zijn om hun taken effectief en zelfstandig uit te voeren.

De aanvraag tot beëdiging is reeds meerdere malen ingediend, maar heeft tot op heden nog geen goedkeuring ontvangen van de Direct Toezichthouder BOA. De gemeente blijft hierover actief in overleg met de betrokken instanties, met als doel om in het komende jaar alsnog tot beëdiging te komen. Daarbij wordt zorgvuldig toegewerkt naar een verantwoorde uitbreiding van bevoegdheden, binnen de geldende wettelijke en kwaliteitseisen.

Met deze stappen beoogt de gemeente Amersfoort de toezicht- en handhavingscapaciteit op milieu- en natuurgerelateerde onderwerpen duurzaam te versterken en zo bij te dragen aan een schonere, veiligere en beter beschermde leefomgeving.

Herijking DPIA Bodycams voor Handhavers

In het komende jaar zal de Data Protection Impact Assessment (DPIA) met betrekking tot het gebruik van bodycams door handhavers worden herijkt. Deze herijking volgt uit de evaluatie van het huidige gebruik van bodycams binnen de handhaving.2Raadsinformatiebrief “Uitkomsten evaluatie “2024 Evaluatie Bodycams” RIB Evaluatie Bodycams.docx Met deze herziening beoogt de afdeling Vergunningen, Toezicht en Handhaving bij te dragen aan een zorgvuldige en verantwoorde omgang met persoonsgegevens en beeldmateriaal. Hiermee benadrukt de gemeente Amersfoort haar verantwoordelijkheid voor de digitale veiligheid en privacy van zowel inwoners als bezoekers.

Evaluatie handhavingsarrangement Politie – Gemeente Amersfoort

De gemeente Amersfoort heeft samen met de politie afspraken gemaakt over de verdeling van verantwoordelijkheden op het gebied van leefbaarheid en de openbare ruimte. Deze afspraken zijn vastgelegd in het zogenoemde Handhavingsarrangement. Het huidige arrangement dateert uit 2022. Aangezien zowel maatschappelijke ontwikkelingen als vormen van overlast continu in beweging zijn, is het van belang dat deze afspraken periodiek worden geëvalueerd. Door het Handhavingsarrangement te herzien, kan beter worden aangesloten op de actuele situatie en kan de samenwerking tussen de gemeente en de politie verder worden geoptimaliseerd.

Beëdigde stagiaires handhaving

Vanuit de twee opleidingsinstellingen die de opleiding tot handhaver aanbieden, is de wens uitgesproken om stagiaires te beëdigen als buitengewoon opsporingsambtenaar (boa). Door deze beëdiging kunnen stagiaires, altijd onder directe begeleiding en verantwoordelijkheid van een ervaren boa, in de praktijk sanctionerend optreden.

Het doel van deze aanpak is om stagiaires beter voor te bereiden op hun toekomstige rol binnen de handhaving. Door in de praktijk kennis te maken met de bevoegdheden en verantwoordelijkheden die het boa-schap met zich meebrengt, ontwikkelen zij niet alleen vakinhoudelijke kennis, maar ook professioneel handelingsvermogen in uiteenlopende situaties.

De beëdiging vindt uitsluitend plaats binnen een zorgvuldig afgebakend kader. De stagiaires mogen alleen optreden onder begeleiding van een beëdigde en ervaren boa, binnen de taken die passen bij hun leerdoelen en het gemeentelijke handhavingsbeleid. De gemeente blijft hierbij eindverantwoordelijk voor de uitvoering, de naleving van wet- en regelgeving, en de borging van integriteit en professionaliteit.

Op deze manier wordt de balans bewaard tussen een veilige leeromgeving voor de stagiaire en een zorgvuldige en rechtmatige uitvoering van handhavingstaken in de publieke ruimte. De beëdiging draagt daarmee bij aan een betere aansluiting tussen opleiding en praktijk, en aan een continue instroom van goed opgeleide en vakbekwame handhavers binnen de gemeente Amersfoort.

Vernieuwd parkeerbeleid gemeente Amersfoort

Komend jaar voert de gemeente Amersfoort belangrijke wijzigingen door in het parkeerbeleid. Betaald parkeren wordt op meer plekken ingevoerd om de beschikbare parkeerruimte beter te benutten en de doorstroming in de binnenstad en omliggende wijken te verbeteren.

De uitvoering van de parkeercontroles verandert eveneens. Waar gemeentelijke handhavers tot nu toe zelfstandig parkeerronden lopen om te controleren op naleving van de betaalplicht, nemen de handhavers van Parkeerservice Amersfoort deze taak voortaan over. Zij maken daarbij gebruik van een scanauto. Door deze nieuwe werkwijze kunnen de gemeentelijke handhavers hun inzet verschuiven naar andere prioritaire thema’s binnen de U&H Strategie. Zo versterken we de effectiviteit van onze handhaving en maken we beter gebruik van de beschikbare capaciteit.

Wijziging handhavingsuitvoeringsplan Handhaving

De komende jaren zal de afdeling Handhaving meer nadruk leggen op de handhavings- of ‘blauwe’ kant van het handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP). Hiermee wordt beoogd de uitvoering van toezicht en handhaving verder te professionaliseren en de inzet van boa’s en toezichthouders beter af te stemmen op hun specifieke taken en verantwoordelijkheden.

Door deze ontwikkeling ontstaat er een duidelijkere scheiding tussen de ‘groene’ (en ‘blauwe’ kant van de afdeling. Deze onderscheidende focus doet meer recht aan de verschillen in uitvoering, beoordeling en resultaatverantwoordelijkheid van de werkzaamheden binnen de afdeling VTH.