Nieuwe woningen bouwen is niet altijd de enige oplossing. Een groot deel van de opgave ligt in het slimmer gebruiken van wat er al is.
We stimuleren woningsplitsing, woningdelen, tijdelijke bewoning, doorstroming en het ombouwen van leegstaand vastgoed. Zo vergroten we de woonruimte zonder extra ruimtebeslag. Dit vraagt om maatwerk, duidelijke regels en samenwerking met inwoners die bereid zijn hun woning of erf te delen.
A. Ouderen helpen kiezen: de seniorenwooncoach
Doel:
Ouderen ondersteunen bij hun toekomstige woonkeuzes en doorstroming bevorderen, zodat woningen vrijkomen voor nieuwe doelgroepen.
Beschrijving:
Samen met woningcorporaties en welzijnspartijen starten we een (senioren)wooncoach. Deze coach helpt inwoners bij vragen over verhuizen, woningaanpassing of levensloopbestendig wonen.
Kader & Uitvoering
Opstart Seniorenwooncoach
Start wooncoachproject in samenwerking met corporaties en welzijnspartijen in. Daarmee ondersteunen we ouderen bij hun toekomstige woonbehoefte en bevorderen we doorstroming. De wooncoach begeleidt jaarlijks minimaal 25/40/50 senioren bij woonkeuzes en mogelijke verhuisopties.
B. Beter benutten van bestaande woningen
Doel:
Het creëren van extra woonruimte door bestaande woningen slimmer te benutten, zodat de druk op de woningmarkt afneemt en meer mensen betaalbaar kunnen wonen.
Beschrijving:
Bij woningdelen wonen meerdere alleenstaanden (vanaf 18 jaar) samen in één woning. Ze hebben ieder een eigen slaapkamer en delen voorzieningen zoals de keuken, badkamer en woonkamer.
Woningdelen biedt voordelen:
betaalbaarheid: lagere woonlasten per persoon;
efficiënt ruimtegebruik: geen extra bouwgrond nodig;
sociale cohesie: gedeeld wonen kan leiden tot meer onderlinge steun.
Het is een passende oplossing voor mensen die zelfstandig willen wonen, maar geen toegang hebben tot een eigen woning. Tegelijkertijd benutten we de bestaande woningvoorraad beter.
Kader & Uitvoering
Omgevingsplanregel:
“Woningdelen is toegestaan in woningen van toegelaten instellingen. Per woning geldt een maximum van 3 volwassen bewoners zonder gezinsrelatie.
Voorwaarden:
woningdelen is alleen toegestaan bij huurwoningen van een toegelaten instelling.
minimaal één privéruimte per persoon
gedeelde keuken en leefruimte
eigen- of gedeeld sanitair (minimaal 1 sanitaire ruimte per 2 bewoners)
moet passen binnen de parkeernormen
Pilotprogramma: Start in 2026 een pilot met meerdere varianten van woningdelen in samenwerking met corporaties.
Communicatie: actieve voorlichting over hospitaverhuur en woningdelen.
Monitoring: jaarlijkse rapportage over aantal gerealiseerde deelwoningen en splitsingen.
C. Duidelijke regels voor voormalige bedrijfswoningen
Doel:
Zorgen voor veilig en leefbaar wonen in het buitengebied, zonder aantasting van de ruimtelijke kwaliteit.
Beschrijving:
We stellen heldere regels op voor het bestemmen van voormalige bedrijfswoningen in het buitengebied. Deze woningen in het buitengebied en hebben een andere ruimtelijke context dan reguliere woningen. Door voorwaarden te stellen, zoals minimale afstand tot het oorspronkelijke bedrijf of geurbelastinggrenzen, zorgen we voor een passende en veilige woonomgeving.
Kader & Uitvoering
Omgevingsplanregel:
“Een voormalige bedrijfswoning mag worden omgezet naar reguliere woning als wordt voldaan aan:
een maximale geurbelasting van 20 OUe/m³,
een minimale afstand van 50 meter tot het voormalige bedrijf,
geen nieuwe bedrijfswoning bij het oorspronkelijke bedrijf toegestaan.”
Toetsing vindt plaats bij de omgevingsvergunning.
D. Realiseringsprogramma flexwoningen
Doel:
Het structureel en programmatig realiseren van een voorraad hoogwaardige, tijdelijke flexwoningen om acute woonnood op te vangen voor spoedzoekers, starters, arbeidsmigranten en mensen in een overgangssituatie, zodat zij niet tussen wal en schip raken en de druk op de permanente woningvoorraad wordt verminderd.
Beschrijving:
We programmeren flexwoningen voor spoedzoekers, starters, arbeidsmigranten of mensen in een overgangssituatie. Flexwoningen kunnen relatief snel geplaatst worden en zijn vaak tijdelijk van aard. Door flexibel in te spelen op acute woonbehoeften, zorgen we voor een meer toegankelijke woningmarkt en voorkomen we dat mensen tussen wal en schip raken. De locaties en doelgroepsbenadering stemmen we zorgvuldig af met lokale partners.
Kader & Uitvoering
Programma Flexwonen 2025–2030:
realisatie van circa 70 flexwoningen tot 2030.
we wijzen twee locaties aan voor de realisatie van flexwoningen.
tijdelijkheid: vergunning maximaal 15 jaar, herijking na 10 jaar.
Monitoring: aantal gerealiseerde eenheden opnemen in de Volkshuisvestingsmonitor.
E. Communicatiecampagne Thuispoort
Doel:
Inwoners bewust maken van het belang van tijdige inschrijving bij het woonruimteverdeelsysteem Thuispoort, zodat kansen op een woning worden vergroot.
Beschrijving:
Veel inwoners weten niet dat je je op tijd moet inschrijven bij Thuispoort om kans te maken op een sociale- of midden huurwoning. Daarom starten we een gerichte communicatiecampagne.
We leggen op een duidelijke en begrijpelijke manier uit:
waarom inschrijven belangrijk is;
hoe de inschrijving werkt;
en waarom het goed is om je gegevens actueel te houden.
De campagne richt zich op alle doelgroepen: van jongeren en starters tot senioren. We gebruiken lokale kanalen zoals dorpsbladen, sociale media, wijkteams, scholen en maatschappelijke organisaties. Zo zorgen we ervoor dat de informatie iedereen bereikt.
Kader & Uitvoering
Communicatie: we ontwikkelen informatie op maat voor specifieke doelgroepen: jongeren, starters, senioren, en doelgroepen met urgentie of speciale behoeften. Dit omvat uitleg over inschrijving, wachttijden, en voorrangsregels.
Campagne: jaarlijks voeren we een gerichte communicatiecampagne (bijvoorbeeld voorlichtingsartikelen, sociale media, bijeenkomsten).
Bereik: doel dat alle 18-jarigen binnen 6 maanden na hun verjaardag bekend zijn met Thuispoort.
Samenwerkingspartners: samenwerking met corporaties, scholen, wijkteams en maatschappelijke organisaties voor verspreiding informatie.
Monitoring: jaarlijkse rapportage van aantal nieuwe inschrijvingen Thuispoort, leeftijdsopbouw nieuwe inschrijvers en bereik van de campagne (aantal views/lezers/deelnemers).
F. Woningbouw in kernrandzones onderzoeken
Doel:
Onderzoeken of en hoe we in de kernrandzones op een zorgvuldige manier kleinschalige woningbouw kunnen realiseren, zonder afbreuk te doen aan het landschap, de natuur, cultuurhistorie of bodemkwaliteit.
Beschrijving:
De overgangszone tussen kern en buitengebied biedt soms ruimte voor nieuwe woningen. Alleen als dit leidt tot kwaliteitsverbetering van het gebied en binnen duidelijke voorwaarden.
We kijken per locatie naar:
de ruimtelijke kwaliteit;
de natuur- en landschapswaarden;
de geschiktheid van de bodem;
en de aanwezigheid van intensieve veehouderijen.
Woningbouw in deze zones kan worden gekoppeld aan kwaliteitsverbetering van het buitengebied, zoals het saneren van agrarische bebouwing of het toevoegen van groen. We nemen deze ontwikkelingen mee in een integrale gebiedsaanpak, samen met thema’s als mobiliteit, water en klimaat. Deze integrale gebiedsaanpak noemen we de ruimtelijke ontwikkelkaart.
Kader & Uitvoering
Wat zijn kernrandzones:
Kernrandzones zijn overgangsgebieden tussen de bebouwde kom en het buitengebied, aangeduid in de Omgevingsvisie als mixgebieden of groene gezonde cirkels. Deze zones hebben een dubbel karakter: ze liggen dicht bij voorzieningen, maar grenzen aan agrarisch gebied en waardevolle landschappen.
Bebouwing in deze zones vraagt om zorgvuldigheid en kwaliteitsverbetering. Indien we hier bouwen, moet dit bijdragen aan:
Klimaatadaptatie (bijv. waterberging, hittestressreductie).
Natuur en biodiversiteit (bijv. landschapsinpassing, vergroening).
Recreatie en leefkwaliteit (bijv. groene routes, ontmoetingsplekken).
Het nettoresultaat voor deze opgaven moet altijd positief zijn. Het herstel van wijstgronden mag door nieuwe ontwikkelingen niet onmogelijk worden gemaakt, of moet integraal in het plan worden opgenomen.
Kaart en QuickScan kernrandzones: we maken een GIS-kaart van alle kernrandzones binnen Bernheze en voeren voor iedere zone een QuickScan uit op:
nabijheid bebouwde kom/infrastructuur,
ecologie (Natura2000/natuurwaarden),
cultuurhistorie/monumenten,
bodem/grondwater,
stikstofgevoeligheid,
aanwezigheid/intensiteit veehouderijen.
Deze locaties worden weergeven met ‘kansrijk', ‘voorwaardelijk’ en ‘onhaalbaar'.
Voorwaarden voor wijzigingen van het omgevingsplan:
woningbouw alleen toegestaan als sprake is van kwaliteitsverbetering buitengebied (bijv. sanering intensieve veehouderij of landschapsinpassing),
maximaal X woningen per locatie (te bepalen in afwegingskader),
behoud en versterking van cultuurhistorische en landschappelijke waarden.
woning voldoet aan de eisen zoals opgenomen in het Beeldkwaliteit plan Nieuwe woningen Buitengebied.
G. Samenwerken aan langer thuis wonen
Doel:
De samenwerking tussen zorg, welzijn en volkshuisvesting versterken, zodat mensen langer zelfstandig kunnen wonen.
Beschrijving:
Om inwoners te ondersteunen bij het langer zelfstandig wonen, werken we intensief samen met bestaande programma’s zoals: Groene Gezonde Structuren (GGS) en Breed Maatschappelijk Beleid (BMB). Deze samenwerking richt zich op: valpreventie, eenzaamheid tegengaan, toegankelijke en veilige woonomgevingen, groene en klimaatbestendige wijken, en het verbinden van wonen met zorg en welzijn.
Kader & Uitvoering
Om dit doel te bereiken, werken we aan de volgende concrete acties en kaders:
Structurele samenwerking: Structureel overleg met GGS- en BMB-programma’s om voortgang en knelpunten te bespreken.
Projectafspraken: jaarlijks projecten uitvoeren die bijdragen aan langer zelfstandig wonen (bijv. groene ontmoetingsplekken, preventieprogramma’s, woningaanpassingen).
Uitvoering Programma Volkshuisvesting: Jaarlijkse herziening van het uitvoeringsprogramma Volkshuisvesting op basis van de Woonzorgvisie. Dit borgt de koppeling tussen volkshuisvesting, zorg en welzijn.
Hoofdstuk 6. › Paragraaf 6.3
Artikel 6.3.3.
Subdoel: Slimmer benutten van de bestaande woningvoorraad
Onderdeel van Programma Volkshuisvesting 2026-2030