Regelgeving, taken en plichten rondom de positie van en omgang met dieren zijn in Nederland in verschillende wetten vastgelegd. Gemeenten in Nederland hebben verschillende diergerelateerde taken en rollen, die uit deze wetten volgen. In dit hoofdstuk geven we een overzicht van de voor de gemeente Buren relevante wetten en welke taken daar mogelijk uit voort komen.
In sommige gevallen is er sprake van een grijs gebied.
Burgerlijk Wetboek
In Boek 5, artikel 8, lid 3 van het Burgerlijk Wetboek staat hoe de specifieke bewaar- en opvangplicht geregeld is voor gevonden dieren, die vermoedelijk een eigenaar hebben. Deze dieren worden zwerfdieren genoemd. De opvangplicht voor gemeenten geldt voor 14 dagen en het eigendom van het dier kan na deze periode aan een derde (bijvoorbeeld een asiel) worden overgedragen. Van de bewaarplicht kan worden afgeweken als er onevenredige kosten mee gemoeid zijn. Als binnen 14 dagen een eigenaar bekend wordt of zich meldt, komen de kosten voor rekening van de eigenaar.
In Boek 5, artikel 5 is ook de verplichting opgenomen om een gevonden zaak (wat ook een dier kan zijn) te melden bij de gemeente. Zolang de vinder het dier niet in bewaring heeft gegeven aan de gemeente ligt de zorgplicht bij vinder.
Wet Dieren
De Wet Dieren[1] uit 2013 bevat de belangrijkste nationale wetgeving rondom gehouden dieren. Het gaat daarbij om huis/hobbydieren en bedrijfsmatig gehouden dieren. De Wet Dieren vormt het belangrijkste wettelijk kader voor dierenwelzijn van dieren met een eigenaar.
Het is een kaderwet, waarin hoofdlijnen van regelgeving beschreven staan. Deze zijn verder uitgewerkt in verschillende algemene maatregelen van bestuur, besluiten en regelingen, zoals het Besluit Houders van Dieren[2].
‘De intrinsieke waarde van dieren staat centraal in de Wet Dieren.’
Daarnaast bevat de wet verboden op het onnodig pijn en of letsel veroorzaken en aantasting van het welzijn van dieren.
Het Besluit Houders van Dieren is de belangrijkste uitwerking van de Wet Dieren en bevat specifieke regels rondom het houden van dieren met verschillende doelen, welzijnseisen en waarborging van gezondheid. Daarnaast zijn onder meer eisen voor de huisvesting en verzorging beschreven.
Omgevingswet
Met het in werking treden van de Omgevingswet in 2024 zijn tal van wetten onder een grote parapluwet terecht gekomen. Een van deze wetten is de Wet Natuurbescherming, die toeziet op omgang met flora en fauna.
Hierin is ook de zorgplicht opgenomen voor wilde dieren die hulp behoeven. Deze zorgplicht geldt voor iedereen en de gemeente Buren vindt dat deze zorgplicht ook op haar van toepassing is.
Algemene Wet Bestuursrecht
In de Algemene Wet Bestuursrecht is het bestuursrecht geregeld. Onderdeel daarvan is de bewaarplicht van goederen bij bestuursdwang, zoals bij huisuitzettingen. Zoals beschreven in artikel 5.29 en 5.30 heeft de gemeente in zulke gevallen 13 weken bewaarplicht.
Wet Veiligheidsregio’s
De Wet Veiligheidsrisico’s omvat bepalingen over onder meer rampenbestrijding en crisisbeheersing.
Daaruit volgt dat het college belast is met het organiseren daarvan (artikel 2). Veiligheid van mens en dier bij ongevallen en rampen is primair de taak van de brandweer (artikel 3, lid 1a en artikel 25, lid b).
Wet Publieke Gezondheid
In de Wet Publieke Gezondheid zijn de bescherming en bevordering van de volksgezondheid geregeld. Deze taken zijn grotendeels ondergebracht bij de GGD. Dode of zieke dieren kunnen een gevaar vormen voor de volksgezondheid, bijvoorbeeld in het geval van vogelgriep of andere ziektes die van dier op mens kunnen overspringen, de zogenaamde zoönosen.
Het beschermen van de volksgezondheid vormt de aanleiding van de gemeentelijke taak om dode dieren uit de openbare ruimte te verwijderen.
APV
De gemeente Buren heeft in haar Algemene Plaatselijke Verordening (APV) een aantal zaken opgenomen rondom het hebben van dieren. Deze bepalingen gaan vooral over honden. Het gaat om een aanlijngebod en een verplichting van een identificatiekenmerk, artikel 2:57. Dit zorgt ervoor dat ontsnapte honden sneller herenigd kunnen worden met een eigenaar.
Daarnaast zijn er regels vastgesteld voor verontreiniging door honden, om overlast door hondenpoep te voorkomen, artikel 2:58. Tot slot zijn er regels voor (potentieel) gevaarlijke honden, waarbij de burgemeester een volledig aanlijngebod en/of muilkorfgebod kan opleggen, om bijtincidenten te voorkomen, artikel 2:59.
Overzicht wettelijke taken gemeente:
De bovenstaande wettelijke kaders leveren ten minste de volgende wettelijke taken op voor de gemeente Buren.
Taak
Wet
Uitvoerder
Omvang
Opvang zwerfdieren en wildlevende soorten in nood
Burgerlijk Wetboek 5, Wet Dieren en Omgevingswet
- Dierenambulance Tiel
- Dierenasiel Tiel
100+ per jaar (zwerf en wild)
+- 100 per jaar (hond en kat)
Vervoer zwerfdieren en wildlevende soorten in nood
Idem
Dierenambulance Tiel
+- 600 ritten per jaar
+- 1200 meldingen per jaar
Opvang (bewaarplicht) bij bestuursdwang
Algemene Wet Bestuursrecht
Niet formeel geregeld
enkele per jaar (op basis van landelijk gem.)
Algemene zorgplicht voor wildlevende dieren
Omgevingswet (vm. Wet Natuurbescherming)
Eenieder
n.v.t.
Crisisbeheersing en rampenbestrijding
Wet Veiligheidsrisico’s
Brandweer
Afhankelijk van incident
Bescherming volksgezondheid
Wet Publieke Gezondheid
GGD
Alle inwoners
Geen cijfers over aantal dode dieren in openbare ruimte
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies