Afbakeningenlijst Jeugdwet regio Alkmaar
Deze lijst bevat een weergave van hulpvormen die mogelijk niet of onder voorwaarden onder de Jeugdwet vallen. Met deze lijst wordt beoogd om de toepassing van de Jeugdwet t.a.v. deze hulpvormen zo goed mogelijk af te bakenen. Als de aangevraagde hulp niet past binnen de Jeugdwet, dan kan de aanvraag worden afgewezen.
Bij het beoordelen van een aanvraag, wordt er gewerkt volgens het stappenplan van de Centrale Raad van Beroep (CRvB) opgenomen in artikel 3.5 van de Verordening. Dit betekent dat eerst wordt bepaald of er een hulpvraag is en zoja, wat de aard en omvang van de hulpvraag is. Vervolgens wordt gekeken naar oplossingen die de jeugdige en/of ouders van de jeugdige zelf of binnen hun netwerk kunnen inzetten op de hulpvraag. Hieronder kan ook het aanspreken van een aanvullende verzekering vallen, indien aanwezig. Daarna wordt onderzocht in hoeverre voorliggende voorzieningen of wetten een oplossing kunnen bieden op de hulpvraag. Wanneer dat niet (voldoende) mogelijk is blijft er een aanvraag voor de inzet van een individuele voorziening over vanuit de Jeugdwet.
Bij de toets op de Jeugdwet, wordt altijd gekeken of de nodige inzet bijdraagt aan de doelen van de Jeugdwet. Deze doelen staan benoemd in artikel 2.3, lid 1 van de Jeugdwet, te weten: 1. gezond en veilig opgroeien, 2. groeien naar zelfstandigheid, 3. voldoende zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie. Belangrijk is daarbij dat de hulp of ondersteuning wordt ingezet waarvoor het is bedoeld (effectiviteit). Ook volgt de toets op regionale en lokale geldende regelgeving (inkoopafspraken, verordening en/of beleids- of nadere regels), zoals een toets op ingekocht aanbod of de kwaliteitseisen van de in te zetten ondersteuning. En er wordt gewerkt volgens het Landelijk Kwaliteitskader Jeugd (SKJ), waar ook de norm van verantwoorde werktoedeling onder valt.
De Jeugdwet is en blijft een maatwerkwet. Hierdoor ontstaat er soms een grijs gebied en/of zijn er uitzonderingen mogelijk op de geldende regelgeving. In die gevallen dat de Jeugdwet dan toch wordt toegepast, is een goede onderbouwing van groot belang. Het hanteren van het stappenplan van de CRvB en/of methoden als moreel beraad, omgekeerde toets of de doorbraakmethode kunnen helpen bij het maken van de juiste afweging.
| Omschrijving hulpvorm | Voorliggende voorziening | Voorwaarden Jeugdwet | Toelichting |
| Alternatieve geneeswijzen en methoden | Er wordt gewerkt aan resultaten die vallen binnen de Jeugdwet. Hulpverlener is SKJ-of BIG geregistreerd. Andere hulpvormen bieden niet het gewenste resultaat. | Alternatieve geneeswijzen, zoals acupunctuur, haptonomie, hypnotherapie, mindfulness, meditatieve ontwikkeling, neurofeedback, neurolingistisch programmeren (NLP), spirituele therapie vallen niet onder niet onder het basispakket van de zorgverzekering. De mogelijkheden om deze hulp vanuit de Jeugdwet in te zetten worden individueel getoetst aan de doelen van de Jeugdwet en zijn afhankelijk van de situatie. Wanneer dit het geval is, wordt samen met de jeugdige/zijn ouders bekeken welk hulp passend is. De best passende hulp wordt ingegeven door een combinatie van factoren: de vraag van de jeugdige, aanbod van de aanbieder en beschikbaarheid van de zorg. Bovengenoemde behandelingen zijn nog onvoldoende effectief bewezen. Voor erkende effectieve jeugdinterventies wordt verwezen naar: https://www.nji.nl/interventies | |
| Begeleiding bij onderwijs (regulier of speciaal, basis of voortgezet) | Passend Onderwijs | Begeleiding die nodig is voor het kunnen volgen van onderwijs is de verantwoordelijkheid van de school en valt onder de wet Passend Onderwijs. Het primaire doel van de ondersteuning is bepalend. Als het doel van de extra ondersteuning primair is gericht op het leerproces (dus op het halen van leerdoelen, het volgen van onderwijs en het bieden van een passende onderwijsplek) dan valt de ondersteuning onder de zorgplicht van de school. Voorbeelden zijn: Ondersteuning die gericht is op het aanpakken van leerproblemen Observatie,(intelligentie)onderzoek Het aanschaffen van aangepast lesmateriaal (bijv. pictogrammen of braille leerboeken) Remedial teaching, ondersteuning bij het aanleren van schoolse vaardigheden Begeleiding bij dyslexie, niet zijnde ernstige dyslexie Dyscalculie Sociale vaardigheidstraining Cogmed, training ten behoeve van het vergroten van het werkgeheugen en het concentratievermogen Kindcoaching | |
| Begeleiding bij stage | (Passend) Onderwijs School (samenwerkingsver- band) Schoolmaat- schappelijk werk | Er is in principe sprake van een voorliggende voorziening. Een stage is onderdeel van het onderwijsprogramma. De begeleiding bij een stage valt onder de zorgplicht van de school ((Passend) Onderwijs). De zorgplicht van school geldt ook voor een leerling die speciaal onderwijs volgt met ‘een uitstroomprofiel dagbesteding’. Als deze leerling een stage wil lopen, moeten deze kosten ook door de school worden betaald. De school ontvangt hiervoor compensatie vanuit het Rijk op grond van artikel 25 van de Wet op de Expertisecentra. Een stage bij het ‘uitstroomprofiel dagbesteding’ - in tegenstelling tot het ‘uitstroomprofiel arbeidsmarktgericht’ – is niet verplicht. De school mag de leerling met ’uitstroomprofiel dagbesteding;’ dan ook niet verplichten stage te lopen in de vorm van dagbesteding. Als de leerling stage wilt lopen om te gaan wennen op de nieuwe (beschermde arbeids-) plek is de school financieel verantwoordelijk voor de kosten betreft de begeleiding bij de stage. De voorbereiding op de vervolgplek na school (de dagbesteding) maakt onderdeel uit van het onderwijsaanbod dat de school op basis van de kerndoelen moet aanbieden. | |
| Begeleiding bij vakantie(kamp) jeugdige | Vrij toegankelijk aanbod Stichting en fondsen (bijvoorbeeld vakantie en weekendjes weg vanuit verenigingen en stichtingen) Bijzondere bijstand | Er wordt gewerkt aan de resultaten die vallen binnen de jeugdwet. | Dit is geen individuele voorziening jeugdhulp onder artikel 2.3 Verordening Jeugdhulp. Zie vrijetijdsbesteding. De mogelijkheden om deze hulp vanuit de Jeugdwet in te zetten worden individueel getoetst aan de doelen van de Jeugdwet en zijn afhankelijk van de situatie. Dit betreft jeugdigen met een beperking en waarbij de begeleiding zijn/haar deelname aan het maatschappelijk verkeer bevordert of een bijdrage levert aan het zelfstandig functioneren van de jeugdige. Zie ook: Rechtbank Overijssel 18-4-2016 Rechtbank Midden-Nederland 14-2-2017, nr. 15/6728 UTR |
| Begeleiding bij zwemles | Er wordt gewerkt aan resultaten die vallen binnen de Jeugdwet. Andere hulpvormen bieden niet het gewenste resultaat. | Zwemles en zwemleskosten komen niet in aanmerking voor vergoeding vanuit de Jeugdwet. Indien de jeugdige extra begeleiding tijdens de zwemles nodig heeft, dienen ouders dit in beginsel zelf te bieden of te bekostigen. De mogelijkheden om deze hulp vanuit de Jeugdwet in te zetten worden individueel getoetst aan de doelen van de Jeugdwet en zijn afhankelijk van de situatie. Dit betreft jeugdigen met een beperking en waarbij de begeleiding zijn/haar deelname aan het maatschappelijk verkeer bevordert of een bijdrage levert aan het zelfstandig functioneren van de jeugdige. | |
| Cursus/training voor een jeugdige | Vrij toegankelijk aanbod / voorliggende voorzieningen Onderwijs | Er wordt gewerkt aan resultaten die vallen binnen de Jeugdwet. Het mag alleen worden ingezet als onderdeel van een specialistische behandeling, niet zelfstandig. | Hierbij valt te denken aan sociale vaardigheid, weerbaarheid en rots & water (zie ook begeleiding bij onderwijs). Dit zijn geen individuele voorzieningen jeugdhulp onder artikel 2.3 Verordening Jeugdhulp. Dergelijke trainingen kunnen bijvoorbeeld preventief vanuit de school, schoolmaatschappelijk werk of algemeen maatschappelijk werk ingezet worden. Op groepsniveau kan het positieve effecten opleveren. Dergelijke trainingen kunnen daarnaast worden ingezet als onderdeel van een specialistische behandeling, waarbij er wordt gewerkt aan resultaten die vallen binnen de Jeugdwet. Bv. als er sprake is van een individuele training gericht op het omgaan met psychosociale of psychische problemen. |
| Dagbesteding ter vervanging van onderwijs | Passend Onderwijs | Er wordt gewerkt aan de resultaten die vallen binnen de jeugdwet. Er zijn geen terugkeermogelijkheden naar het onderwijs. | Passend Onderwijs is voorliggend, wanneer het een jeugdige betreft die op leerplichtige leeftijd uitstroomt uit het onderwijs, met een tijdelijke leerplichtontheffing. De jeugdige krijgt een persoonlijk plan in de vorm van een onderwijs / zorgarrangement waar dagbesteding onderdeel van uitmaakt. De dagbesteding wordt specifiek ingezet om de jeugdige te laten werken aan doelen voortkomend uit problemen en/of stoornissen ten behoeve van terugkeer in het (speciaal) onderwijs. Dagbesteding valt alleen onder de Jeugdwet, wanneer: De jeugdige niet meer terugkeert in het onderwijs De dagbesteding (tijdelijk) wordt ingezet voor het bereiken van doelen voortkomend uit problemen en/of stoornissen van de jeugdige. |
| Doventolk | Zvw (basisverzekering) | De inzet van een doventolk is de verantwoordelijkheid van de aanbieder. Als een doventolk nodig is bij onderwijs of werk dan kan dat worden aangevraagd bij het UWV. Als een doventolk nodig is in privésituaties dan kan dat worden aangevraagd bij VWS. | |
| Hulphond ( voor bv. autisme of PTSS) | Zvw (basisverzekering) | Er wordt gewerkt aan resultaten die vallen binnen de Jeugdwet. Andere hulpvormen bieden niet het gewenste resultaat. | Dit betreft een hulphond die de jeugdige begeleid bij zijn problematiek. De inzet van een dergelijke hulphond is niet evidence based. Andere (goedkopere) voorzieningen zijn voorliggend, wanneer deze ook passend zijn. In het geval dat niet passend is, kan er worden gekeken naar de mogelijkheden vanuit de Jeugdwet. De mogelijkheden om de hulphond vanuit de Jeugdwet in te zetten worden individueel getoetst aan de doelen van de Jeugdwet en zijn afhankelijk van de situatie. Zie ook: CRvB 26-1-2022, ECLI:NL:CRVB:2022:254 CRvB 22-2-2024, ECLI:NL:CRVB:2024:376 Een hulphond die ondersteunt bij een functiebeperking, zoals een blindengeleidehond, wordt als een hulpmiddel gezien. Deze honden (hulpmiddelen) worden wel vergoed door de Zvw. |
| Hulpmiddelen (voor bv. bij dyslexie, bij school zoals computer of onderhoud ervan en hulpmiddelen bij langdurig gebruik, rolstoelen) | Uwv of bijzondere bijstand Passend Onderwijs Zvw (basisverzekering) Wmo 2015 | Dergelijke hulpmiddelen worden niet beschouwd als een individuele voorziening jeugdhulp onder artikel 2.3 Verordening Jeugdhulp en vallen niet onder de Jeugdwet. Zie ook: artikel 2.9 Besluit zorgverzekering in samenhang met artikel 2.6 Regeling zorgverzekering. Bekijk de mogelijkheden om hulpmiddelen elders te laten vergoeden. | |
| Hulpverlening met behulp van dieren (bv. paarden of honden) | Er wordt gewerkt aan de resultaten die vallen binnen de jeugdwet. Andere hulpvormen bieden niet het gewenste resultaat. De gebruikte methodieken dienen evidence based of best practice te zijn en opgenomen in de database van het NJI of het Trimbos Instituut als erkende interventie. Binnen de therapie zijn de doelen om de interventie met een dier in te zetten concreet beschreven en staan met elkaar in verhouding. Hierbij moet ook een duidelijk resultaat worden geformuleerd met een tijdpad. | Er is onvoldoende bewijs voor de effectiviteit van het gebruik van dieren voor een (jeugd-ggz) behandeling, zoals paarden- of hondentherapie. De mogelijkheden om deze hulp vanuit de Jeugdwet in te zetten worden individueel getoetst aan de doelen van de Jeugdwet en zijn afhankelijk van de situatie. Dieren kunnen onder voorwaarden worden ingezet als middel/instrument bij het bieden van (S-GGZ) behandeling aan jeugdigen. Op die manier kunnen er positieve resultaten behaald worden. Zie ook: CRVB 12-9-2018, ECLI:NL:CRVB:2018:2785 | |
| Kinderopvang | Wet op de kinderopvang | Er wordt gewerkt aan de resultaten die vallen binnen de jeugdwet. De best passende jeugdhulp en de duur ervan wordt ingegeven door een combinatie van factoren: de vraag van de jeugdige, aanbod van de kinderopvang/buitenschoolse opvanginstelling (plus) en passendheid en beschikbaarheid van de jeugdhulp. | Reguliere kinderopvang (kinderopvang, gastouder of gastouder aan huis 0-12 jaar) is geen jeugdhulp zoals bedoeld onder artikel 2.3 Verordening Jeugdhulp en valt niet onder de Jeugdwet. Er is mogelijk sprake van een voorliggende voorziening ( extra begeleiding op de kinderopvang, BSO+) Geacht wordt dat ouders en kinderopvang /buitenschoolse opvanginstelling gezamenlijk zorgdragen dat pedagogische professionals adequaat leren omgaan met kinderen met extra ondersteuningsbehoeften. Kinderen die extra ondersteuning nodig hebben, kunnen ook terecht op een kinderdagverblijf. Dit is geregeld in de Wet op de kinderopvang. Indien als gevolg van een hulpvraag aanvullende begeleiding vereist is die niet door pedagogische professionals kan worden geboden en niet van ouders kan worden verwacht, kan jeugdhulp worden ingezet. Dit kan alleen in de situaties waarbij opvang niet het doel is, maar er sprake is van ontwikkelingsdoelstellingen. Daarbij kan gedacht worden aan (ernstige) gedragsproblematiek. De mogelijkheden om deze hulp vanuit de Jeugdwet in te zetten worden individueel getoetst aan de doelen van de Jeugdwet en zijn afhankelijk van de situatie. |
| Leermiddelen (aangepast instructiemateriaal of les- en leermaterialen) | Passend Onderwijs | Dergelijke leermiddelen worden niet beschouwd als een individuele voorziening jeugdhulp onder artikel 2.3 Verordening Jeugdhulp en vallen niet onder de Jeugdwet. Bekijk de mogelijkheden om leermiddelen elders te laten vergoeden. | |
| Vaktherapie als onderdeel van een specialistische behandeling Vaktherapieën: Speltherapie Muziek-therapie Danstherapie Dramatherapie Beeldende therapie Psycho-motorische therapie | Vaktherapie kan alleen worden ingezet in de vorm van een individuele jeugdhulpvoorzieningen als naar oordeel van het jeugdteam(cjg) en de behandelaar van de jeugdhulpaanbieder sprake is van een noodzakelijke bijdrage aan de jeugdhulp en als er geen alternatief of andere passende ondersteuning, als bedoeld in artikel 2.3 van de wet, beschikbaar is Er wordt gewerkt aan resultaten die vallen binnen de Jeugdwet. De vaktherapie onderdeel is van specialistische behandeling en behandeldoelen in het behandelplan. Hulpverlener werkt onder de verantwoordelijkheid van een regiebehandelaar. Hulpverlener staat geregistreerd in Register Vaktherapie. Hulpverlener is aangesloten bij de Federatie Vaktherapeutische Beroepen of andere vaktherapeutische beroepsvereniging. | Onder vaktherapie vallen therapievormen die gebruik maken van een ervaringsgerichte aanpak zoals spel, muziek, dans, beweging, drama en beeldend materiaal. Als onderdeel van een specialistische behandeling onder regie van een BIG-geregistreerde hoofdbehandelaar draagt vaktherapie bij aan de gehele behandeling. De mogelijkheden om deze hulp vanuit de Jeugdwet in te zetten worden individueel getoetst aan de doelen van de Jeugdwet en zijn afhankelijk van de situatie. Wanneer dit het geval is, wordt samen met de jeugdige/zijn ouders bekeken welk hulp passend is. De best passende hulp wordt ingegeven door een combinatie van factoren: de vraag van de jeugdige, aanbod van de aanbieder en beschikbaarheid van de zorg. | |
| Vaktherapie losstaand Vaktherapieën: -Speltherapie -Muziektherapie -Danstherapie -Dramatherapie -Beeldende therapie -Psycho-motorische therapie | Vaktherapie kan alleen worden ingezet in de vorm van een individuele jeugdhulpvoorzieningen als naar oordeel van het jeugdteam(cjg) en de behandelaar van de jeugdhulpaanbieder sprake is van een noodzakelijke bijdrage aan de jeugdhulp en als er geen alternatief of andere passende ondersteuning, als bedoeld in artikel 2.3 van de wet, beschikbaar is Er wordt gewerkt aan resultaten die vallen binnen de Jeugdwet. Hulpverlener staat geregistreerd in Register Vaktherapie Hulpverlener is aangesloten bij de Federatie Vaktherapeutische Beroepen of andere vaktherapeutische beroepsvereniging. Aanvullende criteria over maximale duur, maximaal aantal sessies en verlenging. | Onder vaktherapie vallen therapievormen die gebruik maken van een ervaringsgerichte aanpak zoals spel, muziek, dans, beweging, drama en beeldend materiaal. Vaktherapie kan door een vrijgevestigde vaktherapeut als losstaand product worden geleverd. Dit is een relatief laagdrempelige en lichte vorm van ondersteuning, die ingezet kan worden om zwaardere vormen te voorkomen. De mogelijkheden om deze hulp vanuit de Jeugdwet in te zetten worden individueel getoetst aan de doelen van de Jeugdwet en zijn afhankelijk van de situatie. Wanneer dit het geval is, wordt samen met de jeugdige/zijn ouders bekeken welk hulp passend is. De best passende hulp wordt ingegeven door een combinatie van factoren: de vraag van de jeugdige, aanbod van de aanbieder en beschikbaarheid van de zorg. Bij matige tot en met ernstige klachten of wanneer de veiligheid van het kind en/of de behandelaar in het geding is, moet worden doorverwezen naar de specialistische ggz of ambulante jeugdhulp (Landelijk Kwaliteitskader Jeugd). Vaktherapie kan dan niet (meer) als losstaand product worden ingezet. Dit kan eventueel wel nog als onderdeel van een complete specialistische behandeling. Vaktherapeuten komen niet in aanmerking voor een SKJ-registratie. Het is wel van belang dat de vaktherapeut staat ingeschreven in het Register Vaktherapie; op die manier borgen we dat de vaktherapeut zich regelmatig laat bijscholen en visiteren en dat er intervisie en supervisie plaatsvindt. Vaktherapie valt niet onder niet onder het basispakket van de zorgverzekering. Als ouders aanvullend verzekerd zijn, dan moet het maximaal aantal uren behandeling dat via de zorgverzekering wordt vergoed worden afgetrokken van het maximale aantal uren dat voor deze behandeling kan worden geïndiceerd. | |
| Vervoer van en naar school van de jeugdige | Leerlingenvervoer | Dit is geen individuele voorziening jeugdhulp onder artikel 2.3 Verordening Jeugdhulp en valt niet onder de Jeugdwet. Er is sprake van een voorliggende voorziening, namelijk leerlingenvervoer. | |
| Vervoer van school naar een buitenschoolse/ naschoolse opvanginstelling van een jeugdige | Dit is geen individuele voorziening jeugdhulp onder artikel 2.3 Verordening Jeugdhulp en valt niet onder de Jeugdwet. Er is mogelijk sprake van een voorliggende voorziening. Vervoer wordt indien van toepassing geregeld via de buitenschoolse/naschoolse opvanginstelling. | ||
| Vrijetijdsbesteding, bekostiging en/of begeleiding | Vrij toegankelijk/voorliggend aanbod gemeente | Er wordt gewerkt aan de resultaten die vallen binnen de jeugdwet. | Dit is geen individuele voorziening jeugdhulp onder artikel 2.3, Verordening Jeugdhulp. Het eigen netwerk van de jeugdige wordt geacht de jeugdige te voorzien in (de bekostiging van) vrijetijdsbesteding, zoals entreegeld, deelnamekosten, contributie, personal trainer of de kosten van begeleiding. De mogelijkheden om deze hulp vanuit de Jeugdwet in te zetten worden individueel getoetst aan de doelen van de Jeugdwet en zijn afhankelijk van de situatie. Dit betreft jeugdigen met een beperking en waarbij de begeleiding zijn/haar deelname aan het maatschappelijk verkeer bevordert of een bijdrage levert aan het zelfstandig functioneren van de jeugdige. Zie ook: Rechtbank Overijssel 18-4-2016 Rechtbank Midden-Nederland 14-2-2017, nr. 15/6728 UTR |