Er zijn verschillende vormen van grondbeleid. Deze hebben verschillende kenmerken met een verschillend instrumentarium en verschillende risicoprofielen. In onderstaand schema worden de belangrijkste kenmerken weergegeven. Vervolgens wordt nader ingegaan op de verschillende vormen.
Vorm
Kern
Maatschappelijke impact
Financiële risico’s
Toelichting
Faciliterend zonder regie
Passief, uitvoering volledig bij derden
Weinig sturing op bijdrage aan gemeentelijke doelen
Laag voor de gemeente, maar kans op gemiste maatschappelijke meerwaarde
Weinig gemeentelijk risico, maar kans dat noodzakelijke ontwikkelingen uitblijven of onvoldoende bijdragen aan de Toekomstvisie.
Faciliterend met regie
Gemeente stimuleert, geeft richting en stelt kaders; uitvoering bij derden
Grotere zekerheid dat publieke doelen (kwaliteit, duurzaamheid, maatschappelijke functies) worden gehaald
Beperkt; gemeente draagt uitvoering niet maar kan financieel betrokken raken via macro-aftopping of beperkte bijdrage
Sturen op inhoud en tempo zonder uitvoeringsrol; publieke belangen beter geborgd.
Samen-werking
Taken, zeggenschap en risico’s gedeeld met partners
Evenwichtige realisatie van doelen
Middelgroot; afhankelijk van afspraken en betrouwbaarheid van partners
Gezamenlijke verantwoordelijkheid met voordelen van regie en gedeelde lasten; stevige afspraken noodzakelijk.
Actief grondbeleid
Gemeente koopt, ontwikkelt en draagt risico’s
Maximale zekerheid dat maatschappelijke doelen worden gerealiseerd
Hoog; directe invloed op begroting en weerstandsvermogen
Maximale regie en doorzettingsmacht, maar ook de hoogste financiële verantwoordelijkheid.