Op voorwaarden moet toezicht kunnen worden gehouden. Daarvoor is nodig dat de formuleringen van de voorwaarden voldoende bepaald zijn (zie hoofdstuk 3 hiervoor). Zo is duidelijk waaraan de verdachte/veroordeelde zich moet houden, zodat sprake is van rechtszekerheid en de kans op uitvoeringsproblemen worden gereduceerd. Bij opleggen en vorderen van voorwaarden dient te worden aangesloten bij de standaardformuleringen die binnen de strafrechtketen overeen zijn gekomen, en zoveel mogelijk bij de formulering die de reclassering adviseert.
Met betrekking tot de uitvoerbaarheid van voorwaarden moet onderscheid worden gemaakt tussen een categorie voorwaarden waarbij actief gehandhaafd dient te worden door de reclassering, en voorwaarden waarbij reactieve controle als toezicht voldoende is of andere instanties het toezicht uitvoeren. Bij die eerste categorie voorwaarden ligt het feitelijk toezicht altijd bij de reclassering. Bij die tweede categorie is dat niet altijd het geval. Het gegeven dat niet actief wordt gecontroleerd op de naleving, betekent niet dat deze voorwaarden niet kunnen worden gesteld of gevorderd. Deze voorwaarden kunnen nuttig zijn, omdat indien wordt geconstateerd dat de voorwaarde niet is nageleefd, dit een titel kan vormen om in te grijpen. Niet-naleving van (een) voorwaarde(n) kan immers reden zijn om bijvoorbeeld een vordering tenuitvoerlegging in te dienen, het kan grond zijn om de schorsing van de voorlopige hechtenis op te heffen of er kan alsnog worden gedagvaard.
Onder 4.1. hierna is aangegeven bij welke voorwaarden reclasseringstoezicht dient te worden opgelegd of gevorderd, en wanneer dit achterwege dient te blijven. Daarmee wordt eveneens inzichtelijk gemaakt bij welke voorwaarden in elk geval actief wordt gehandhaafd (namelijk die waarbij reclasseringstoezicht wordt opgelegd of gevorderd).
Voor het stellen of vorderen van voorwaarden met reclasseringstoezicht, is het voor de uitvoerbaarheid nodig dat de reclassering heeft geadviseerd. Het stellen of vorderen van voorwaarden met reclasseringstoezicht zonder dat de reclassering een advies heeft uitgebracht, kan slechts na instemming van de reclasseringsofficier of bij diens afwezigheid een senior officier van justitie. Het OM is terughoudend met het stellen en vorderen van bijzondere voorwaarden die niet door de reclassering in het advies zijn geadviseerd. Sommige voorwaarden kunnen bovendien slechts gesteld of gevorderd op advies van de reclassering of na instemming van de reclasseringsofficier of bij diens afwezigheid een senior officier van justitie (hiervoor wordt verwezen naar de Aanwijzing voorwaardelijke straffen en schorsing van voorlopige hechtenis onder voorwaarden en paragraaf 5.3 van deze aanwijzing).
Op de volgende voorwaarden houdt de reclassering toezicht. Bij deze voorwaarden dient expliciet ook de verplichting om mee te werken aan reclasseringstoezicht te worden gesteld of gevorderd. Dit geldt ook als de verplichting om mee te werken aan reclasseringstoezicht van rechtswege geldt. Voor alle betrokkenen is dan duidelijk dat invulling moet worden gegeven aan het reclasseringstoezicht. Zie ook paragraaf 4.2.:
Contactverbod met elektronisch toezicht
Locatieverbod met elektronisch toezicht
Locatiegebod met elektronisch toezicht
Reisverbod met elektronisch toezicht
Drugs-/alcoholverbod (onderdeel van het verbod is dat verdachte/veroordeelde meewerkt aan een middelencontrole)
Opneming in een zorginstelling – klinische behandeling
Behandelverplichting – ambulante behandeling
Het verblijven in een instelling voor begeleid wonen of maatschappelijke opvang
Het deelnemen aan een gedragsinterventie
Meldplicht bij de reclassering
Volgen van een opleiding
Meewerken aan hulpverlening door een aanbieder uit het lokale zorgveld (zoals schuldhulpverlenging, maatschappelijk werk etc.)
Geen andere huisvesting zonder toestemming
Meewerken aan middelencontrole
Verbod kansspelen
Vermijden contact met minderjarigen
Vermijden kinderporno
Andere gedragsvoorwaarden die de reclassering heeft geadviseerd en waarop de reclassering zelf toezicht kan houden.
Als uitsluitend een of meer van de volgende voorwaarden worden opgelegd of gevorderd, is de reclassering niet de instantie die daarop toezicht houdt. In dat geval moet de verplichting om mee te werken aan reclasseringstoezicht niet worden opgelegd/gevorderd:
Herstel van de door het strafbare feit veroorzaakte schade
Schadevergoeding
Waarborgsom
Storten in het schadefonds geweldsmisdrijven/ten gunste van een instelling
Meewerken aan een (voorlichtings)rapportage Pro Justitia
Meewerken aan reclasseringsadvies6De reclassering zal wel een melding doen als de verdachte/veroordeelde niet meewerkt aan het reclasseringsadvies. Voor deze voorwaarde is geen reclasseringstoezicht nodig.
Meldplicht bij de politie
Verhuisplicht
Vestigingsverbod
Contactverbod zonder elektronisch toezicht
Locatieverbod zonder elektronisch toezicht
Locatiegebod zonder elektronisch toezicht
Reisverbod zonder elektronisch toezicht
Verbod bepaalde werkzaamheden
Houdverbod dieren
Mediaverbod.
Bij voorwaarden met reclasseringstoezicht dient altijd een meldplicht bij de reclassering als bijzondere voorwaarde te worden opgelegd/gevorderd. Bij opdracht van de rechter tot reclasseringstoezicht geldt die meldplicht van rechtswege, maar door deze ook dan nadrukkelijk te vorderen, wordt duidelijk dat daaraan volgens het Openbaar Ministerie ook invulling gegeven moet worden.
Artikel 4
Uitvoerbaarheid van het toezicht
Onderdeel van Aanwijzing kader voor toepassing van voorwaarden, gedragsaanwijzingen en maatregelen· Strafrecht
Deze tekst geldt sinds 1 januari 2024