Als iemand overleden is, moeten de kosten van lijkbezorging worden voldaan door die bloed- en aanverwanten, die krachtens het Burgerlijk Wetboek tot onderhoud van de overledene verplicht zouden zijn geweest. In zijn algemeenheid is het uitgangspunt dat een ieder zelf kan voorzien in de noodzakelijke kosten van lijkbezorging. De middelen om een begrafenis/crematie te bekostigen zijn:
verzekeringen op het leven, zoals begrafenis‑ en levensverzekeringen en ongevallenverzekering;
lidmaatschap van een speciale vereniging, bijv. crematievereniging;
overlijdensuitkering, indien de overledene een uitkering ontving krachtens de Ziektewet (Z.W.), Algemene Arbeidsongeschiktheidswet (A.A.W.), Wet Inkomensondersteuning Arbeidsongeschikten (WIA), Algemene Ouderdomswet (A.O.W.) e.d.;
spaargelden, waaronder ook het "vrij te laten bescheiden vermogen";
nalatenschap;
een in een depositofonds gestort bedrag met als enige bestemming de betaling van de kosten van begraven van de storter en eventuele partner.
Voor zover de eigen middelen daartoe niet toereikend zijn en de nabestaanden de kosten van lijkbezorging niet of niet geheel voor hun rekening nemen, bestaat de mogelijkheid om bijzondere bijstand voor deze kosten te verstrekken (natuurlijk met in achtneming van alle voorwaarden die aan de verstrekking van bijzondere bijstand zijn verbonden). Er dient rekening te worden gehouden met de eigen middelen van de overledene, de draagkracht van de aanvrager, evenals met de noodzakelijke kosten van lijkbezorging.
Niemand geeft opdracht voor de begrafenis.
De gemeente heeft de plicht te zorgen voor de lijkbezorging, geeft hiertoe opdracht en neemt de kosten op zich. Een en ander op grond van de Wet op de Lijkbezorging. In deze situatie is er dus geen sprake van bijstandsverlening. Achteraf zal altijd moeten worden bezien of er verhaal mogelijk is op de eventuele nalatenschap en op de nagelaten betrekkingen.
Begrafeniskosten in het buitenland
Bijstandsverlening voor begrafenis- of crematiekosten in het buitenland van een (in Nederland of in het buitenland) overleden vreemdeling is niet mogelijk. Ditzelfde geldt voor de overleden Nederlander die buiten Nederland begraven wordt.
Reiskosten naar een begrafenis/crematie
Voor de reiskosten om een begrafenis of crematie bij te wonen, wordt geen bijzondere bijstand verleend.
Noodzakelijke kosten zijn:
akte van overlijden
basistarief uitvaartverzorger
rouwkaarten (maximaal 100)
eenvoudige kist
opbaren in het rouwcentrum of thuis
rouwauto
grafrechten voor algemeen graf
begraafkosten begraafplaats
Niet noodzakelijk is in ieder geval:
rouwadvertentie
kosten eredienst
koffietafel etc.
meerdere volgauto's
bloemstuk op de kist
Voor de hoogte van de kosten kan gebruik worden gemaakt van de NIBUD richtlijnen.
Hoofdstuk 10.
Artikel 10.3.1.
Begrafenis- of crematiekosten
Onderdeel van beleidsregel bijzondere bijstand