**1.** Het thema handhaving is tamelijk omvangrijk. Het handhavingsvraagstuk krijgt in de bestuursrechtelijke praktijk steeds nadrukkelijker de aandacht. Hierbij speelt niet alleen de vraag van een goede afstemming tussen bestuur, politie en OM, maar heel nadrukkelijk ook de vraag op welke wijze de bestuurlijke handhaving vorm kan worden gegeven. Afspraken over het gecombineerd optreden van gemeentebestuur, politie en OM, waardoor bestuursrechtelijke en strafrechtelijke instrumenten goed gecoördineerd kunnen worden, worden ook wel “handhavingsarrangementen” genoemd. Het handhavingsarrangement is een richtlijn. In ernstige of spoedeisende gevallen kan hiervan worden afgeweken.
**2.** Het is min of meer vanzelfsprekend dat voor een goede handhaving van het lokaal drugsbeleid, samenwerking tussen gemeentebestuur, OM en politie noodzakelijk is. Iedere partij heeft immers een deel van de handhavingspuzzel in handen. In de OM-richtlijn van 1996 wordt de samenwerking van de lokale driehoek als uitgangspunt voor het gedoogbeleid van coffeeshops gehanteerd. Ook in jurisprudentie van de Hoge Raad wordt deze samenwerking uitdrukkelijk bevestigd.
**3.** De taken van de politie zijn: • opsporing• controle• constatering overtreding• opmaken proces-verbaal indien noodzakelijk• eventueel verrichten van aanhoudingen of in beslag nemen van aanwezige voorraden• informeren van de burgemeester (ingeval van bestuursrechtelijk optreden: schriftelijk - door middel van processen-verbaal van bevindingen -indien het gerelateerd is aan bepaalde locaties).De taken van het Openbaar Ministerie zijn:• vervolging in geval van proces-verbaal • toepassen van dwangmiddelen (zoals doorzoekingen of voorlopige hechtenis, indien daartoe wettelijke bevoegdheden zijn)• leiden van opsporingsonderzoekenDe taken van de gemeente zijn:• al dan niet verlenen van gedoogverklaringen• controle• toepassen bestuursdwang• opleggen last onder dwangsom.
**4.** Politie en gemeente zullen toezicht en controles uitvoeren om te controleren of coffeeshops de aan hen gestelde eisen in de gedoogverklaring naleven. Deze controles kunnen gezamenlijk plaatsvinden of individueel. De controles vinden onregelmatig en onaangekondigd plaats. Gemeente en politie maken afspraken over het aantal en de aard van de controles. Daarnaast hebben politie en gemeentelijke diensten een signalerende functie in het kader van de uitoefening van hun reguliere taken.
**5.** Gemeente, politie en OM maken voldoende capaciteit vrij om aan het arrangement uitvoering te kunnen geven. Na een geconstateerde overtreding vindt altijd een vervolgactie plaats. Deze bestaat ofwel uit een schriftelijke waarschuwing, bestuursdwang of dwangsom, ofwel uit strafrechtelijke vervolging door het OM, ofwel uit beide, afhankelijk van de aard van de overtreding. Incidenteel kan ook worden volstaan met een transactie.
**6.** In het kader van de handhaving van het drugsbeleid wordt met name gebruik gemaakt van de volgende wet- en regelgeving:• Opiumwet (burgemeester: artikel 13b; politie en OM: overige artikelen)• Gemeentewet (artikel 174a)• Algemene wet bestuursrecht• APV: artikel 2.3.1.3 (tijdelijke sluiting horecabedrijven) en artikel 2.7.1 (verbod begeven op de weg om drugs te verhandelen) en het opleggen van verblijfsontzeggingen.Verder zal indien passend, eveneens de volgende wetgeving worden gehanteerd:• Drank- en Horecawet• Wetboek van Strafrecht, waaronder “pluk-ze wetgeving” (ontneming wederrechtelijk verkregen voordeel)• Wet Wapens en Munitie• Wet op de Kansspelen• Wet Milieubeheer• Woningwet• Wet op de Ruimtelijke Ordening• Wet BIBOB.
**7.** Het gedogen van coffeeshops (mits onder voorwaarden) heeft, zo blijkt uit onderzoek, een gunstig effect op het terugdringen van de illegale handel op ongewenste plaatsen, zoals bij scholen, overige straathandel of horecabedrijven en op de overlast die wordt ervaren ten gevolge van drugshandel. Het aantal illegale verkooppunten zal uiteindelijk verminderen door de concurrentie van de coffeeshops. De overlast bij de gedoogde verkooppunten zal beperkt zijn. De exploitanten hebben er namelijk belang bij zich te houden aan de gestelde criteria en te voorkomen dat er overlast ontstaat. Doen zij dit niet, dan lopen zij immers het risico dat hun gedoogverklaring wordt ingetrokken of dat de coffeeshop wordt gesloten.De gunstige invloed van het (beperkt) gedogen van coffeeshops op het terugdringen van illegale verkooppunten en de overlast, is voor het OM en de politie een reden om gerichter ondersteuning te bieden. Zo zal het OM meer prioriteit toekennen aan (en de daarbij behorende capaciteit vrijmaken voor) de vervolging van drugsgerelateerde delicten en overtredingen. Bij de politie heeft de aanpak van de drugsproblematiek onveranderd een zeer hoge prioriteit. Hun inzet zal gecontinueerd en zo mogelijk geïntensiveerd worden, met name ook gericht op de voor het publiek toegankelijke lokalen. De inzet van politie en OM met betrekking tot de handhaving is bovendien effectiever door de mogelijkheid deze te combineren met de bestuursrechtelijke instrumenten die de gemeente (met name de burgemeester) tot haar beschikking heeft. In het handhavingsarrangement zullen burgemeester, politie en OM concrete afspraken maken over hun inzet.
**8.** Een coffeeshop is een alcoholvrije horecagelegenheid. Het is een inrichting waar handel in en gebruik van softdrugs plaatsvindt. Daarnaast mogen in een coffeeshop (uitsluitend) alcoholvrije dranken worden geschonken. Daarvoor heeft de coffeeshop een zogenaamd verlof nodig op grond van de gemeentelijke drank- en horecaverordening. Op basis hiervan moet een coffeeshop, maar ook de exploitant van de coffeeshop tevens voldoen aan de eisen die gesteld worden ten aanzien van “reguliere” horecabedrijven en -ondernemers.
Handhaving AHOJG-criteria voor coffeeshops.
1. Affichering
Toelichting: in, dan wel vanuit de inrichting mag geen reclame worden gemaakt voor de verkoop van softdrugs; aan de buitenkant van de inrichting is, naast de naam van de inrichting, enkel de aanduiding “coffeeshop” toegestaan, waarvan de afmetingen het formaat1 m x 0,50 m niet mag overschrijden. Verder mag niet op enigerlei wijze wervend worden opgetreden om daarmee de aandacht op de coffeeshop te vestigen.
Bestuursrechtelijke sanctie1e keer: schriftelijke waarschuwing2e keer (binnen 1 jaar na dewaarschuwing): sluiting voor de duur van 3 maanden3e keer (binnen 1 jaar na deheropening): sluiting voor de duur van maximaal 12 maanden
2. Verkoop harddrugs
Toelichting: het verkopen en of voorhanden zijn van harddrugs in de inrichting is verboden.
Bestuursrechtelijke sanctieOnmiddellijke sluiting van de inrichting tot maximaal 12 maanden
3. Overlast door de coffeeshop
Toelichting: de coffeeshop mag geen overlast veroorzaken voor de omgeving. Overlast kan bijvoorbeeld bestaan uit lawaai, (fout) geparkeerde auto’s en/of fietsen van klanten, zwerfvuil afkomstig uit de inrichting etc.
Bestuursrechtelijke sanctie1e keer: schriftelijke waarschuwing2e keer (binnen 1 jaar na dede waarschuwing): sluiting voor de duur van maximaal 3 maanden3e keer (binnen 1 jaar na deheropening): sluiting voor de duur van maximaal 12 maanden
Bij zeer ernstige overlast, dit is bijvoorbeeld dreigen met wapens, mishandeling e.d., kan onmiddellijk en zonder uitstel overgegaan worden tot sluiting voor maximaal 12 maanden
Zie ook: - 11. Criminele activiteiten -4. Toegang voor minderjarigen
Toelichting: een coffeeshop is uitsluitend toegankelijk voor personen van 18 jaar of ouder. Het toelaten van minderjarigen en / of het verkopen of verstrekken aan minderjarigen is daarom verboden.
Bestuursrechtelijke sanctie1e keer: sluiting voor de duur van 3 maanden2e keer (binnen 1 jaar na dede heropening): sluiting voor de duur van maximaal 12 maanden
5. Overschrijding maximale hoeveelheid per transactie
Toelichting: er geldt een maximum van 5 gram per transactie. Er mag slechts één transactie per persoon per dag plaatsvinden.
Bestuursrechtelijke sanctie1e keer: sluiting voor de duur van 3 maanden2e keer (binnen een jaar na de heropening): sluiting voor de duur van maximaal 12 maanden
6. Overschrijding maximaal toegestane handelsvoorraad
Toelichting: de inrichting mag niet meer dan 500 gram softdrugs in voorraad hebben.
Bestuursrechtelijke sanctie1e keer: sluiting voor de duur van maximaal 3 maanden2e keer (binnen 1 jaar na deheropening): sluiting van de inrichting voor maximaal 12 maanden
Handhaving overige criteria voor coffeeshops.
7. Overtreding alcoholverbod
Toelichting: in de inrichting mag geen alcoholhoudende drank aanwezig zijn.
Bestuursrechtelijke sanctie1e keer: schriftelijke waarschuwing2e keer (binnen 1 jaar): sluiting voor de duur van 3 maanden
8. Overtreding kansspelautomatenverbod
Toelichting: in de inrichting mogen geen kansspelautomaten worden geplaatst.
Bestuursrechtelijke sanctie1e keer: schriftelijke waarschuwing aan zowel de exploitant van de speelautomaten als aan de exploitant van de coffeeshop2e keer (binnen 1 jaar): sluiting voor de duur van 3 maanden
9. Exploitatie van een terras
Toelichting: de inrichting waarvoor een gedoogverklaring is dan wel zal worden afgegeven mag geen terras exploiteren of anderszins buiten op straat of op het open erf c.q. aanhorigheid, direct gelegen aan de weg, als bedoeld in artikel 1.1. van de APV, zitten of verblijfmogelijkheden bieden.
Bestuursrechtelijke sanctie1e keer: schriftelijke waarschuwing2e keer (binnen 1 jaar): sluiting voor de duur van maximaal 3 maanden
10. Ontbreken voorlichtingsmateriaal
Toelichting: in de inrichting dient voor iedere klant voorlichtingsmateriaal omtrent het gebruik, werking en eventuele risico’s van cannabisproducten beschikbaar te zijn. Dit materiaal dient afkomstig te zijn van een instelling / organisatie die zich toelegt op de wetenschappelijke bestudering van o.a. softdrugs en –gebruik, dan wel de uitvoering van de ambulante verslavingszorg.
Bestuursrechtelijke sanctie1e keer: schriftelijke waarschuwing2e keer (binnen 1 jaar): sluiting voor de duur van maximaal 3 maanden
11. Criminele activiteiten
Toelichting: de aanwezigheid van bijvoorbeeld wapens en / of gestolen goederen / heling van die gestolen goederen in de inrichting geldt als criminele activiteit.
Bestuursrechtelijke sanctie1e keer: zonder voorafgaande waarschuwing sluiting van de inrichting voor 12 maanden.Er is sprake van een gedoogde coffeeshop indien deze in het bezit is van een gedoogverklaring van de burgemeester. Hierin zijn voorschriften opgenomen. Bij overtreding van deze voorschriften wordt bestuursrechtelijk en / of strafrechtelijk opgetreden. De gedoogverklaring wordt voor maximaal één (kalender)jaar verleend. Wil een exploitant de coffeeshop verder exploiteren, dan zal deze telkens opnieuw een aanvraag moeten indienen.In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van zowel de bestuursrechtelijke als de strafrechtelijke maatregelen ingeval er sprake is van geconstateerde feiten die strijdig zijn met het vastgestelde drugsbeleid, dan wel in strijd zijn met de gedoogcriteria zoals omschreven in de verleende gedoogverklaring. Ten opzichte van het handhavingsarrangement in de nota “Wiet in de Rozenstad” 2002, is dit arrangement op onderdelen uitgebreid en aangescherpt. De te verbeuren dwangsommen zijn verhoogd en in een aantal situaties is voorzien in een langere sluitingsduur. Voorts is voorzien in een meer stringente aanpak ingeval er sprake is van recidive. Hiervoor is de mogelijkheid opgenomen van sluiting voor onbepaalde tijd. In de gevallen waar het arrangement niet in voorziet (bijvoorbeeld recidive van overtredingen waar geen sluiting op staat) zal in lijn van het arrangement worden opgetreden.Het opleggen van strafrechtelijke sancties berust bij het Openbaar Ministerie. In het kader van dit handhavingsarrangement zal in voorkomende gevallen sprake zijn van het opmaken van een proces-verbaal, in beslagname van de aangetroffen drugs en vervolging. Voor overtreding van het verbod op het aanwezig hebben van speelautomaten in coffeeshops binnen 1 jaar na de schriftelijke waarschuwing van de burgemeester volgt proces-verbaal en in beslagname van de apparatuur. Op overtredingen van het verbod om een terras te exploiteren en bij het ontbreken van voorlichtingsmateriaal in coffeeshops volgt uitsluitend een bestuursrechtelijke sanctie.De constatering van overtredingen ligt bij de politie en / of de gemeente. De handhaving ligt bij de politie en het OM en bij de gemeente (burgemeester, college van burgemeester en wethouders). De wettelijke basis om te handhaven is in de meeste gevallen de Opiumwet, de Drank- en Horecawet, de Gemeentewet, het Wetboek van Strafrecht en / of de Algemene Plaatselijke Verordening.Ten aanzien van de situaties waarbij bestuursdwang (i.c. sluiting) wordt toegepast, geldt dat deze maatregelen worden toegepast op het pand. Dit houdt in dat de vermelde volgorde in de bestuursrechtelijke aanpak onverkort wordt gehanteerd, ongeacht het feit of sprake is van een wijziging van de exploitant.
**9.** Verkoop vanuit voor publiek toegankelijke inrichtingen.
Hieronder vallen alle andere openbare inrichtingen – zoals winkels en horecabedrijven – die niet in het bezit zijn van een gedoogverklaring voor het exploiteren van een coffeeshop.
In het geval van softdrugs
Bestuursrechtelijke sanctie1e keer: sluiting voor de duur van maximaal 6 maanden2e keer (binnen 1 jaar na de heropening): sluiting voor de duur van maximaal 12 maanden3e keer (binnen 1 jaar na deheropening): sluiting voor onbepaalde tijd
In het geval van harddrugs
Bestuursrechtelijke sanctie1e keer: onmiddellijke sluiting voor de duur van 12 maanden + (bij horeca-inrichtingen:) intrekking drank- en horecavergunning2e keer (binnen 1 jaar na de heropening): onmiddellijke sluiting voor onbepaalde tijd + (bij horeca-inrichtingen:) intrekking drank- en horecavergunning.
**10.** In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van de bestuursrechtelijke maatregelen ingeval er sprake is drugsverkoop vanuit woningen. Handel in drugs kan in een woonomgeving grote overlast veroorzaken. De burgemeester kan op grond van artikel 174a van de Gemeentewet besluiten een woning, een niet voor het publiek toegankelijk lokaal of een bij die woning of het lokaal behorend erf te sluiten, indien door gedragingen de openbare orde daar wordt verstoord. Sluiting van een woning is echter een ingrijpend middel. Er wordt inbreuk gemaakt op het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer (artikel 10 Grondwet). De wettelijke bevoegdheid is daarom een ultimum remedium, dat alleen kan worden toegepast als andere middelen niet toereikend zijn gebleken. Om tot sluiting over te gaan, moet er sprake zijn van een ernstige verstoring van de openbare orde, die een voortdurende aantasting van de veiligheid en gezondheid van omwonenden met zich brengt. Dit zal moeten blijken uit de door de politie overgelegde processen-verbaal van bevindingen.Daarnaast kan worden opgetreden krachtens het geldende bestemmingsplan (opleggen van een last onder dwangsom), wegens het met de bestemming strijdige gebruik van de woning.
1. In het geval van softdrugs.
Toelichting: vanuit een woning mag geen handel in softdrugs plaatsvinden.
Bestuursrechtelijke sanctie1e keer: schriftelijke waarschuwing
2e keer (binnen 1 jaar na dewaarschuwing): uitnodiging voor zienswijzengesprek op korte termijn alsmede dwangsom aanschrijving van € 2.500,-- per overtreding tot maximaal € 5.000,--3e keer (binnen 1 jaar na dwangsom-aanschrijving): verbeuren dwangsom4e keer (binnen 1 jaar na datum verbeuren 1e dwangsom): verbeuren dwangsom5e keer (binnen 1 jaar na datumverbeuren 2e dwangsom): sluiting van de woning
2. In het geval van harddrugs.
Toelichting: vanuit een woning mag geen handel in harddrugs plaatsvinden. Bij geconstateerde handel in harddrugs is de overlast veelal een gegeven en kan tot sluiting worden overgegaan.
Bestuursrechtelijke sanctie1e keer: sluiting van de woning
**11.** Handel in en gebruik van drugs op straat brengt een aanzienlijke overlast met zich mee. Om hieraan het hoofd te bieden is een modelbepaling ontworpen die het begeven op de weg om drugs te verhandelen strafbaar stelt, waartegen de politie optreedt (zie ook paragraaf 3.5.).
Toelichting: de straathandel in zowel soft- als harddrugs is verboden.
Bestuursrechtelijke sanctieOpleggen van een verblijfsontzegging door of namens de burgemeester.
**12.** Het begrip bestuursrechtelijke sanctie betekent voor de uitvoering van dit handhavingsarrangement niet dat het hier gaat om een zogenaamde punitieve sanctie, zoals een bestuurlijke boete. Het bestuursrechtelijk optreden dient uitsluitend te worden gezien als corrigerend optreden, dan wel optreden met het oog op herstel van een situatie of handelen overeenkomstig te wettelijke regels. Indien van toepassing kan het bestuursrechtelijk optreden ook worden gezien als het laten terugkeren naar de door het bestuursorgaan bij het gedogen van een coffeeshop beoogde situatie.
Voor de toepassing van bestuursrechtelijke sancties is gekozen voor een trapsgewijze aanpak. Dit houdt in dat bij een herhaling van de overtredingen, de sanctiemiddelen ingrijpender zullen zijn. In de meeste gevallen wordt bij de opvolging van de genoemde overtredingen uitgegaan van een periode van een jaar. De periode begint bij de constatering van de eerste overtreding. Volgen er binnen een jaar na de eerste constatering of - ingeval van bestuursdwang - na de heropening van inrichting nieuwe overtredingen, dan zullen de sanctiemiddelen ingrijpender zijn. Het strafrecht kent deze trapsgewijze aanpak ook.
**13.** Dit arrangement geldt van 1 juni 2006 tot en met 1 juni 2010 en wordt telkens voor een jaar stilzwijgend verlengd. Redenen tot opzegging kunnen zijn: buiten werkingtreding van de betreffende wetgeving, wijziging van die wetgeving, wijziging Europese regelgeving en / of beleidswijziging door rijks- of gemeentelijke overheid en / of jurisprudentie. In deze gevallen zal het arrangement worden aangepast.
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies