In Amersfoort ligt ruim 1.050 km rioolleidingen, waarvan 90% zogenaamd ‘vrijverval riool’, waar het water door de zwaartekracht vrij doorheen stroomt.
Lengte vrijverval riolen (in km)
Type rioolstelsel
eind 2020
medio 2011
gemengde riool
128
147
gescheiden DWA riool
367
205
gescheiden RWA riool
(waarvan Infiltratieriool)
456
(24)
26
(6)
verbeterd* gescheiden DWA riool
3
126
verbeterd* gescheiden RWA riool
4
147
totaal vrijverval riool
958
892
* Mede vanwege de vele foutaansluitingen bij gescheiden riolering en diffuse bronnen van verontreiniging zoals lekkende motorolie van auto’s, is overgegaan op de aanleg van verbeterd gescheiden riolering waarbij een groot deel van het afstromend regenwater alsnog naar de rioolwaterzuivering werd afgevoerd. Tegenwoordig zijn vrijwel alle foutaansluitingen opgespoord en gesaneerd en diffuse verontreinigingen afgenomen. Om niet onnodig relatief schoon regenwater naar de rioolwaterzuivering te verpompen, zijn vrijwel alle verbeterd gescheiden stelsels omgebouwd naar gescheiden rioolstelsels (waar alle afstromende neerslag naar oppervlaktewater wordt afgevoerd). Door gewijzigde inzichten en omstandigheden is ‘verbeterd’ dus is in de loop van de tijd minder goed en gewenst geworden dan ‘gewoon’ gescheiden.
Bij vergelijking van de huidige lengtes riolering met de lengtes medio 2011 (bron: Gemeentelijk Rioleringsplan 2012-2021), valt het volgende op:
- - De lengtes gemengd riool zijn de afgelopen planperiode verder afgenomen door ombouw naar gescheiden stelsel bij vervanging.
- - De lengtes gescheiden riool zijn fors toegenomen. Dit komt grotendeels door het ombouwen van vrijwel alle verbeterd gescheiden riolering naar gescheiden riolering. Daarnaast zijn deze lengtes toegenomen door nieuwe aanleg.
Van de 958 km vrijverval riolen is ruim 80% van beton, ruim 10% van kunststof en de rest van andere materialen. Het jaar van aanleg van de vrijverval riolen is in de afbeelding hiernaast weergegeven (lengtes in km). Ruim 56% van de vrijverval riolen is jonger dan 30 jaar.
Naast de vrijverval riolen is er ook de ‘mechanische riolering’, waar het water met pompen door heen wordt gedrukt. Deze bestaat uit:
- - 58 km persleidingen en 132 gemalen,
- - 55 km drukriolering en 267 minigemalen.
Bij neerslag wordt afstromend hemelwater via de riolering naar oppervlaktewater afgevoerd. Dit gebeurt via een aantal lozingspunten:
- - 27 externe riooloverstorten van gemengde stelsel, waarvan 7 met een randvoorziening voor vermindering van de vuilemissie op oppervlaktewater,
- - 1 uitlaat van verbeterd gescheiden RWA stelsel,
- - 769 uitmondingen van gescheiden RWA stelsel.
De overstortingen vanuit het gemengde stelsel zijn ongewenst omdat deze het oppervlaktewater en de waterbodem vervuilen. Daarom wordt gewerkt aan het terugdringen van deze overstorten, meestal door het hemelwater van de gemengde riolering ‘af te koppelen’. Als in een gebied voldoende hemelwater is afgekoppeld, kan een overstort wordt dichtgezet. In de afgelopen planperiode zijn zo drie externe overstorten gesaneerd. (bron: Gemeentelijk Rioleringsplan 2012-2021; medio 2011 waren er nog 23 + 7 externe overstorten).
In de afbeelding op de volgende bladzijde is de ligging van de riolering weergegeven, waarbij onderscheid is gemaakt in het type rioolstelsel en de locaties van externe overstorten van het gemende stelsel, gemalen en pompen en lozingspunten van de regenwaterriolering zijn aangegeven (situatie eind 2020).
Ligging van de riolering in Amersfoort, met type rioolstelsel en locaties van externe overstorten van het gemende stelsel, gemalen en pompen en lozingspunten van de regenwaterriolering