Bij het vaststellen van de Omgevingsvisie, het Programma of Omgevingsplan toetst de gemeente (college of de gemeenteraad afhankelijk van het kerninstrument) of voldoende participatie heeft plaatsgevonden bij het opstellen. Hierbij wordt gekeken naar het proces en de inhoud en wat gedaan is met de resultaten van de participatie.
Procesmatig: De gemeente beoordeelt of alle verplichte processtappen zijn uitgevoerd. Zoals beschreven bij de kerninstrumenten in hoofdstuk 3.
Dit doet de gemeente aan de hand van de motivering en participatieverslag. Zo nodig kan dit worden geverifieerd door betrokkenen te bevragen naar het verloop van het proces;
Inhoudelijk: We gaan op basis van informatie van de initiatiefnemer en eigen beschikbare informatie na of alle belangen voldoende inzichtelijk zijn en wat er met de inbreng van de deelnemers is gedaan. In de kern gaat het om de afweging of belanghebbenden nadelige gevolgen ondervinden die onevenredig zijn in verhouding tot het doel van de aanvraag. Wanneer we onvoldoende informa¬tie hebben om tot een zorgvuldige belangenafweging en besluit te komen, vragen we om meer informatie of het alsnog uitvoeren van het participatieproces.
Daarnaast wordt gekeken:
1. wie zijn uitgenodigd om te participeren en of rekening wordt gehouden met de verschil¬lende belanghebbenden van de omgeving;
2. hoe het overleg heeft plaatsgevonden met belanghebbenden;
3. wat met de resultaten van de participatie is gedaan; Hierbij beoordeelt de gemeente of de inbreng van de participanten het plan integraal verbetert en of de initiatiefnemer dit voldoende in het oorspronkelijke plan heeft verwerkt;
4. of de initiatiefnemer de bevindingen heeft vastgelegd in een participatieverslag.
Als het bevoegd gezag van mening is dat het onderdeel participatie onvoldoende is of te weinig met de resultaten is gedaan is het mogelijk dat besloten wordt om de Omgevingsvisie, het Programma of Omgevingsplan niet vast te stellen en een nieuwe participatieronde te vragen of een plan gewijzigd vast te stellen.
Bij de omgevingsvergunning is niet in alle gevallen participatie verplicht. Alleen voor die gevallen waarvan de raad heeft besloten dat participatie verplicht is moet initiatiefnemer aangeven hoe aan participatie is gedaan en wat de resultaten zijn. Bij het ontbreken van het participatieverslag wordt de aanvraag niet in behandeling genomen.