Voor wat betreft de reserves ligt er een nadrukkelijke relatie met het weerstandsvermogen en het risicoprofiel van onze gemeente.
Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is om financiële tegenvallers op te vangen (wendbaarheid) om haar taken te kunnen continueren en waarin de gemeente niet op een andere wijze (verzekering/voorziening) kan voorzien. Het bestaat uit twee componenten, de risico’s en de weerstandscapaciteit. Door een goed inzicht in het weerstandsvermogen kan worden voorkomen dat elke financiële tegenvaller onmiddellijk dwingt tot bezuinigingen.
In de paragraaf Weerstandsvermogen & risicobeheersing in de begroting en de jaarstukken wordt jaarlijks inzicht gegeven in de omvang van de weerstandscapaciteit en de solvabiliteitsratio.
Weerstandscapaciteit
De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente Bergeijk beschikt of kan beschikken om risico’s af te dekken. Omdat voorzieningen vreemd vermogen zijn, behoren deze niet tot de beschikbare weerstandscapaciteit. Er wordt daarbij onderscheid gemaakt worden tussen incidentele en structurele weerstandscapaciteit.
Incidentele weerstandscapaciteit is het vermogen om calamiteiten en andere eenmalige tegenvallers op te vangen zonder dat dit invloed heeft op de voortzetting van het bestaande beleid. Binnen de gemeente Bergeijk bestaat de incidentele weerstandscapaciteit uit de algemene reserve (inclusief grondexploitaties) en het incidentele begrotingssaldo.
Structurele weerstandscapaciteit wordt gevormd door de middelen die permanent kunnen worden ingezet om (mogelijke) tegenvallers in de lopende exploitatie te dekken, zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van programma’s. Binnen de gemeente Bergeijk bestaat de structurele weerstandscapaciteit uit de resterende belastingcapaciteit, de in de begroting opgenomen raming voor onvoorziene uitgaven en het structurele begrotingssaldo. Omdat structurele tegenvallers een meerjarig karakter hebben, wordt voor de berekening geen rekening gehouden met de inzet van de algemene reserve voor 10% als structurele dekking.
Benodigde weerstandscapaciteit
De benodigde weerstandscapaciteit is de financiële capaciteit die nodig is om risico’s te dekken die voortvloeien uit de risico analyse.
De benodigde weerstandscapaciteit wordt bepaald door:
de kwaliteit en volledigheid van de risico-inventarisatie;
de verwachte risicokans;
de verwachte risico omvang;
de risicobereidheid of acceptatiehouding bij het afdekken van risico’s;
de mate waarin risico’s zijn afgedekt door de administratieve organisatie en interne controle (AO/IC);
het zekerheidspercentage bij de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit.
Weerstandsvermogen en solvabiliteitsratio
Het weerstandsvermogen is een getal dat aangeeft in welke mate de gemeente in staat is om risico’s op te vangen. Dit getal wordt berekend door de beschikbare weerstandscapaciteit te delen door de benodigde weerstandscapaciteit. Binnen de gemeente Bergeijk wordt zowel het incidentele als het structurele weerstandsvermogen berekend.
Doorgaans wordt onderstaande waardering aangehouden voor het beoordelen van het weerstandsvermogen.
In de gemeente Bergeijk is de afgelopen jaren de norm gehanteerd om minimaal aan C te voldoen. Er zijn geen argumenten om deze waardering bij te stellen.
Financiële positie
De aanwezigheid van reserves en voorzieningen en de wijze waarop de gemeente daarmee wenst om te gaan, is niet alleen bepalend voor het weerstandsvermogen en de weerstandscapaciteit, het is ook bepalend voor de financiële positie van de gemeente Bergeijk. Omdat de gemeente Bergeijk periodiek inzicht wenst te hebben in haar financiële positie stelt zij voor, naast de weerstandsratio ook de solvabiliteitsratio te hanteren als criterium voor de beoordeling van haar financiële positie. Solvabiliteit is in het algemeen gedefinieerd als de mate waarin een organisatie in staat is op lange termijn te voldoen aan haar financiële verplichtingen. Hiervoor wordt de verhouding eigen vermogen tot het totaalvermogen genomen.
Het streven is om de solvabiliteitsratio minimaal in categorie B te hebben.
Artikel 5.
Weerstandsvermogen
Onderdeel van Nota reserves en voorzieningen gemeente Bergeijk 2024 - 2028