Verblijfsrecreatie

Uit het ‘Vitaliteitsonderzoek Verblijfsrecreatie Achterhoek’, dat in 2019 is uitgevoerd, komt naar voren dat het aanbod van verblijfsaccommodaties in Berkelland met name aantrekkelijk is voor de toeristisch-recreatieve doelgroepen harmonie-, rust- en verbindingszoekers. Deze Leisure-leefstijlen zijn weergegeven in de figuur hiernaast. Voor zogenoemde avontuurzoekers liggen er nog kansen in Berkelland, evenals voor plezier-, stijl- en inzichtzoekers.

In de gemeente Berkelland vonden in 2022 514.000 toeristische overnachtingen plaats. Dit aantal is inclusief overnachtingen op vaste standplaatsen (83.100). In 2020 waren dit er ruim 477.000 en in 2019 ruim 497.000 overnachtingen. Berkelland is in 2022 goed voor 10,6% van het aantal toeristische overnachtingen in de Achterhoek. De meeste overnachtingen vonden plaats op campings (289.000 incl. op vaste plaatsen) gevolgd door bungalowparken/solitaire bungalows (108.200) en hotels (38.400).

Dagrecreatie

In 2022 hebben er 851.000 dagrecreatieve activiteiten plaatsgevonden in Berkelland. In 2020 waren dat er 674.000 en in 2019 bijna 910.000. Het aandeel dagrecreatieve activiteiten van Berkelland in de Achterhoek bedroeg in 2022 ruim 11%. De meeste bezoeken aan Berkelland vonden plaats in de categorieën route gebonden buitenrecreatie (406.000), sportief/outdoor (124.000) en de categorie attracties en bezienswaardigheden (122.000). Het aantal museumbezoeken is weer gestegen van 62.000 in 2020 naar 102.000 in 2022 (in 2019 waren het er bijna 115.000).

Bestedingen en werkgelegenheid

In de gemeente Berkelland stegen de bestedingen absoluut gezien met name in de hotels (ondanks sluiting van Forrest hotel de Tuinkamer), groepsaccommodaties en campings (met bijna 40 doorgaans kleinere campings heeft Berkelland hier een behoorlijk aanbod in). Ook in musea en de sportieve leisure (aantrekkend bezoek van openluchtzwembaden) steeg het aantal bezoeken.

Waar de bestedingen in 2019 nog circa € 26,4 miljoen bedroegen, is dit aantal in 2020 gedaald naar € 20,8 miljoen en in 2022 weer met 49% gestegen naar 30,9 miljoen. Het aandeel bestedingen van Berkelland in de Achterhoek bedroeg ca. 9,4%. Dit geld komt onder andere terecht bij verblijfsaccommodaties, vervoerders, horeca, dagattracties en andere lokale winkels. Het totaal aantal banen in de toeristisch-recreatieve sector in Berkelland is 1.030. Dit is 5,7% van het totaal aantal banen in Berkelland.

Conclusie is dat de vrijetijdssector een belangrijke sector is voor Berkelland.

Samenspel met andere sectoren

De vrijetijdssector van Berkelland staat niet op zichzelf. De aantrekkelijkheid van de kernen en buitengebieden is afhankelijk van het samenspel tussen verschillende omgevingswaarden zoals het landschap, de natuur en erfgoed. Daarnaast speelt ook het voorzieningenniveau en de infrastructuur hierbij een belangrijke rol. Juist doordat het samenspel van bovengenoemde factoren Berkelland aantrekkelijk maakt, is het belangrijk om de samenwerking op te (blijven) zoeken tussen verschillende stakeholders.

Vrijetijdssector als smeermiddel voor leefbare omgeving

De vrijetijdssector stimuleert niet alleen de lokale economie, maar draagt ook bij aan de leefbaarheid van een bestemming. Zo maken toeristen en recreanten gebruik van de horeca, de bakker, overige winkels en

dienstverlening in het centrum en bezoeken ze plaatselijke evenementen. Daarnaast profiteren ook andere bedrijven met indirecte diensten zoals schoonmaakbedrijven, fietsenwinkels en cateraars van de vrijetijdssector. Wanneer er wordt geredeneerd vanuit de inwoners kan ook worden verondersteld dat de vrijetijdssector bijdraagt aan een aantrekkelijke woonomgeving. Zonder de aanwezigheid van toeristen en recreanten is er in veel gevallen niet altijd een uitgebreid en divers aanbod aan fiets-, wandel-, mountainbike- en ruiterpaden en andere voorzieningen zoals dagattracties, restaurants en winkels.

Bijdrage brede welvaart: Inwoners tevreden over toerisme in de gemeente

Inwoners Uitkomsten Achterhoek

Uit een groot inwoneronderzoek dat in de eerste helft van 2024 is uitgevoerd onder de inwoners van Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Lochem en Oude IJsselstreek (het jaar ervoor al in Oost-Gelre en Winterswijk) blijkt dat de meeste inwoners tevreden zijn over het toerisme in hun gemeente.

De voordelen wegen volgens de inwoners op tegen de nadelen en recreatie en toerisme mag verder aangemoedigd worden. Wel vinden inwoners het belangrijk om bij verdere ontwikkeling van toerisme en recreatie voldoende aandacht te hebben voor het behouden en beschermen van de natuur en dat het toerisme zich ontwikkelt op een schaal die past bij de gemeente.

Uitkomsten Berkelland

In maart 2024 konden inwoners uit gemeente Berkelland meedoen aan het inwonersonderzoek over recreatie en toerisme binnen de gemeente. De vragenlijst is door 831 mensen compleet ingevuld. Hieronder een samenvatting van de resultaten.

Niet te veel toeristen

De meeste inwoners lijken nog geen overtoerisme te ervaren. Slechts 4% van de ondervraagden vindt dat er te veel (dag)toeristen naar onze gemeente komen. Voor 47% is het aantal (dag)toeristen niet te veel en niet te weinig en volgens 35% van de respondenten komen er zelfs (veel) te weinig (dag)toeristen naar hun gemeente.

Reuring en levendigheid

81% van de respondenten is het (helemaal) eens dat de komst van toeristen zorgt voor meer levendigheid, reuring en/of gezelligheid. Ook een meerderheid, 64%, geeft aan dat de komst van toeristen bijdraagt aan het gevoel van trots. Respondenten zien ook dat recreatie en toerisme bijdragen aan de lokale economie (74%) en zorgen voor meer recreatiemogelijkheden voor inwoners (61%). Zo maken inwoners zelf, net als toeristen, vaak gebruik van horeca, wandel- en fietsroutes, natuurgebieden en het winkelaanbod in hun gemeente. Tot slot ziet 56% van de inwoners dat recreatie en toerisme de culturele identiteit en historische gebouwen beschermen.

Veel voordelen en relatief weinig nadelen

De meeste respondenten zien geen negatieve effecten in hun gemeente door recreatie en toerisme. Negatieve effecten die zij wel benoemen zijn schade aan de natuur (32%), verkeersproblemen (20%) en een minder aantrekkelijke openbare ruimte (23%). De meerderheid van de respondenten (68%) vindt de voordelen van toerisme en recreatie opwegen tegen de nadelen. Van 75% mag recreatie en toerisme ook verder aangemoedigd worden.

Behouden en beschermen van de natuur

Als er gevraagd wordt naar welke onderwerpen voor inwoners het belangrijkst zijn op het gebied van recreatie en toerisme dan is dat vooral het behouden en beschermen van de natuur en het landschap (68%), gevolgd door het ontwikkelen van toerisme op een schaal die past bij de gemeente (60%). Het vergroten van de levendigheid, reuring en gezelligheid staat op de 3e plek (40%) en het behouden en beschermen van de culturele identiteit op de vierde (35%).