Belangrijke uitgangspunten bij de drie uitgewerkte scenario’s
Bij onderstaande beheerscenario’s gelden altijd de volgende aspecten:
- - Er wordt altijd gefaseerd gemaaid, wat inhoudt dat ongeveer 20-25% van een bermvak, niet behorende tot de eerste meter, jaarlijks wordt gespaard. Dat komt niet alleen insecten maar het gehele voedselweb ten goede. Gefaseerd maaien is daarnaast belangrijk voor de 5 ‘V’s’ (voedsel, veiligheid, verspreiding, voortplanting en verbinding).
- - De maaihoogte is niet lager dan 12 cm. Ook dat spaart een aanzienlijk deel van de insecten en dat is zeker bij gecombineerd maaien en zuigen van groot belang.
De tabellen bevatten samenvattingen. De complete opsommingen van de voor- en nadelen staan in hoofdstuk 5.
Scenario 1: Huidig beheer (na evaluatie/optimalisatie)
Scenario 1 betreft feitelijk het voortzetten van de huidige werkwijze met het huidige materieel.
Scenario 1 / huidig beheer aandeel ecologisch: 42%
Kenmerken
- - Voorzomer klepelen: eerste meter en uitzichthoeken
- - Najaar:
- - 35% ecologisch hooilandbeheer (maaien, paar dagen laten liggen, afvoeren)
- - 7% successiebeheer (berm mag door ontwikkelen tot houtsingel in de pilot structuurbermen)
- - Rest: klepelen
Materieel
- - Tractor 2 stuks
- - Cyclo-/schotelmaaiers
- - Klepelmaaiers
- - Hark/acrobaat
- - Vrachtwagen met knijper
- - Smalspoortrekker met bladblazer
Voors
- - 35% in hooilandbeheer, dit is voor zowel de vegetatie als insecten het optimale beheer
- - Huidig machinepark voorziet volledig, geen extra inzet nodig
- - Eenvoudig materieel, nauwelijks afschrijvingslasten;
- - Afzet van alle maaisel ecologisch hooilandbeheer in Olden-Eibergen, (vooralsnog) geen afzetkosten
Tegens
- - 58% wordt geklepeld, slechts 42% ecologisch beheer
- - De eerste meter (in veel bermen een aanzienlijk deel van de bermbreedte) wordt in de voorzomer alsnog geklepeld met alle nadelen van dien en waardoor het hooilandbeheer minder effectief is
- - Beperkt verschralingseffect
Kosten
- - Momenteel circa € 135.000 per jaar
- - Inzet personeel binnen eigen dienst: ca. 2.160 uur
- - Circa 11,3 cent per m1
Scenario 2: Inzet van frontklepelmaaiers met zuigwagens
Scenario 2 zet in op meer ecologisch beheer. Dat kan worden bereikt met het werken met (starre) frontklepelmaaiers die zijn gemonteerd aan de voorzijde van de tractor. Achter de tractor hangt een zuigwagen, zodat sprake is van een maai-zuig combinatie.
Scenario 2 / frontklepel - zuigcombinaties aandeel ecologisch: 85-90%
Kenmerken
- - Voorzomer:
- - eerste meter en uitzichthoeken met frontklepel/zuig
- - klepelmaaier: op uitzichthoeken en andere lastig bereikbare plekken voor frontklepel/zuig
- - Najaar:
- - alle bermen inclusief eerste meter en uitzichthoeken met klepel-zuig
- - klepelmaaier: op uitzichthoeken en andere lastig bereikbare plekken voor frontklepel-zuig
Materieel
- - Tractoren: 2 stuks van 120-150 pk. Eén aan te schaffen via vervanging.
- - Zuigwagens: 2 stuks, één aan te schaffen, één via vervanging
- - Frontklepelmaaiers: 2 stuks aan te schaffen
- - Klepelmaaier
- - Vrachtwagen met knijper
Voors
- - Grootste deel bermen wordt verschraald (inschatting 85-90%), overige klepel;
- - Afzet maaisel van de najaarsmaaibeurt in Olden Eibergen, zonder afzetkosten. En meer maaisel beschikbaar, de vraag is nu groter dan het aanbod
Tegens
- - Geen hooilandbeheer, dus ecologisch minder optimaal
- - Niet alle bermen kunnen worden gemaaid met de star gemonteerde frontklepelmaaier met zuigwagen. Een beperkt aantal bermen blijft dus worden geklepeld en dat beperkt de gewenste verschraling. Het betreft vaak de juist wat ruimere en kansrijke hoeken.
- - Aanschaf extra materieel vergt investering van ongeveer € 140.000 door combinatie met reguliere vervanging.
- - Er ontstaan afzetkosten voor maaisel van de voorjaarsmaaibeurt
- - De frontklepel is vrij star, waardoor met name rond de vele bomen het maaibeheer lastiger is
Kosten
- - Kosten circa € 165.000 per jaar, inclusief afschrijvingslasten
- - Investeren in materieel: € 140.000
- - Inzet personeel binnen eigen dienst: ca. 1.800 uur
- - Circa 14 cent per m1, exclusief afzetkosten maaisel en inclusief afschrijvingslasten.
Scenario 3: Inzet van maai-zuig-combinaties
Scenario 3 zet in op maximaal ecologisch beheer. Dat kan worden bereikt met het werken met optimaal materieel, de maai-zuigcombinatie met een aan de tractor gemonteerde zwenkarm. Achter de tractor hangt een zuigwagen, zodat sprake is van een maai-zuig combinatie.
Scenario 3 / maai-zuig combinaties met zwenkarm aandeel ecologisch: 100%
Kenmerken
- - Voorzomer: maaien/zuigen van alle bermen inclusief eerste meter en uitzichthoeken
- - Najaar: maaien/zuigen van alle bermen inclusief eerste meter en uitzichthoeken
- - Pilot 15 bermen: structuurbermenbeheer (ecologisch)
Materieel
- - Tractoren: 1 stuks van minimaal 200 pk, nieuw (extra) aan te schaffen
- - Zuigwagens: 1 machine, nieuw (extra) aan te schaffen
- - Zwenkarm klepelmaaiers: 1 machine, nieuw (extra) aan te schaffen
- - Vrachtwagen met knijper
Voors
- - Alle bermen inclusief eerste meter en uitzichthoeken maai/zuigen worden twee keer per jaar verschraald
- - Hoger (hoogste) verschralingstempo door afzuigen van maaisel bij elke maaibeurt
- - Eén maaimethode voor alles
Tegens
- - Geen hooilandbeheer, dus ecologisch minder optimaal
- - Aanschaf extra materieel vergt investering van ongeveer € 400.000
- - Betreft groot materieel, niet of nauwelijks breder inzetbaar
- - Er ontstaan afzetkosten voor maaisel van de gehele voorjaarsmaaibeurt
Kosten
- - Kosten circa € 250.000 per jaar, inclusief afschrijvingslasten
- - Investeren in materieel: € 400.000
- - Inzet personeel binnen eigen dienst: ca. 2.000 uur
- - Circa 21 cent per m1, exclusief afzetkosten maaisel en inclusief afschrijvingslasten