Doel van de participatie

  • - Bewustwording: mensen aan het denken zetten en laten nadenken over milieu
  • - Betrokkenheid: betrokkenen weten van het proces en kunnen input leveren/ aangeven wat zij belangrijk vinden
  • - Informatie ophalen: Hoe staat het ervoor in Assen? Ervaren mensen hinder en waar dan? Wat vinden betrokkenen belangrijk? Waar moeten we aan denken bij het opstellen van milieubeleid?
  • - Verbinding: Betrokkenen weten van het proces en kunnen aansluiten, eigen ervaringen delen of inspiratie opdoen uit onze ervaring
  • - Een start maken met wettelijk verplichte monitoring, nulmeting. We wisten niet of er op dit moment hinder wordt ervaren en waar.
  • - Mede-eigenaarschap. Betrokkenen intern en extern voelen zich mede- eigenaar waardoor het beleid van “ons” wordt.

Wat waren de kaders van de participatie

  • - Juridische kaders:
  • - Vanuit de omgevingswet is de gemeente verplicht milieubeleid op te stellen.
  • - Milieubeleid moet overeenkomen met en aansluiten op Europees, landelijk en provinciaal beleid.
  • - Monitoring is verplicht onder de omgevingswet
  • - Onder de omgevingswet is participatie een belangrijk onderwerp
  • - Organisatorische kaders:
  • - De omgevingsvisie Assen nog mooier mist een hoofdstuk over milieu. Eind 2025 wordt de herziene versie van de omgevingsvisie opgesteld, hiervoor is een hoofdstuk milieu nodig. Door beleid op te tellen over de milieuthema’s heeft de hele organisatie van gemeente Assen (aanvullende) richtlijnen voor het ontwikkelen en onderhouden van de stad.
  • - Politiek-bestuurlijke kaders:
  • - Assen is SDG-gemeente. Daarmee ondersteunt Assen de Sustainable Development Goals (Duurzame ontwikkelings doelen). Duurzaamheid wordt door de Brundtland-commissie van de VN gedefinieerd als: “Voldoen aan de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen”
  • - Assen is aangesloten bij het Schone lucht akkoord
  • - Het bestuur kan aangesproken worden door inwoners: “Wat heeft u gedaan om mijn gezondheid te beschermen?”
  • - 100 % van de Kinderraad heeft aangegeven Milieu een belangrijk thema te vinden.
  • - Omgevingsvisie Assen nog mooier: “Assen is veilig, schoon en mooi”
  • - Asser Ambitie Agenda: Sterker, Slimmer, Schoner
  • - Coalitieakkoord Dichtbij en Daadkrachtig: Leefbaar en ontspannen wonen voor iedereen.
  • - Inhoudelijke kaders:
  • - We moeten voldoen aan de Europese en landelijke regelgeving

Samenwerking

  • - Inwoners
  • - VNG
  • - Provincie
  • - Regio Groningen Assen
  • - NG40
  • - NG4
  • - Andere gemeenten
  • - Milieudefensie
  • - Asser Ondernemers
  • - Vaart in Assen
  • - Ministerie van I&W
  • - Interne collega's van teams O&A en Ruimte
  • - Adviesbureau Haskoning

Korte samenvatting van de samenwerking

Gesprekken met stakeholders in de aanloop van het ontwikkelen van het milieubeleid

Tussen 2022 en 2024 vonden gesprekken plaats met diverse interne en externe stakeholders met betrekking tot milieubeleid. We bespraken onderwerpen zoals luchtkwaliteit, geluidoverlast, water- en bodemkwaliteit, duurzaamheid en de implementatie van de Omgevingswet. De stakeholders variëren van gemeentelijke (beleids)medewerkers tot externe organisaties zoals Rijkswaterstaat en de Milieufederatie Drenthe.

De gesprekken met verschillende stakeholders hebben bijgedragen aan een breed inzicht in de uitdagingen en mogelijkheden op het gebied van milieubeleid. De samenwerking tussen interne en externe partijen is belangrijk voor het succesvol implementeren van duurzaamheidsinitiatieven en het naleven van milieuwetgeving. We benadrukken dat doorlopende communicatie belangrijk is en samenwerking om milieudoelstellingen te bereiken.

Kerngroep kadernota gezonde leefomgeving

De kadernota gezonde leefomgeving is geschreven in samenwerking met Haskoning en daarbij is een kerngroep betrokken die input heeft geleverd. In de kerngroep zaten vertegenwoordigers van: Omgevingsdienst Drenthe, GGD Drenthe, Veiligheidsregio Drenthe, gemeente Assen.

Ingezette participatie

  • - Diverse gesprekken in de aanloop intern en extern
  • - Een gesprek met Kinderraad over lucht, geluid en geur
  • - Snuffelfietsen project
  • - Enquête Stadspanel, jeugdpanel, social media, berichten van de brink
  • - NHL Stenden Bestuurskunde: onderzoek monitoring
  • - Feedbackronde Bedrijven (Asser Ondernemers en Vaart in Assen)

Doelgroepen

  • - Belanghebbenden intern en extern
  • - Kinderen (Kinderraad)
  • - Jongeren (Jeugdpanel)(Snuffelfietsenproject)
  • - Inwoners (Stadspanel)
  • - Studenten (NHL Stenden Bestuurskunde: onderzoek monitoring)
  • - Ondernemers (Asser ondernemers, Vaart in Assen)

Samenvatting van de participatie per doelgroep

Kinderraad

In gesprek met de kinderraad op 12 december 2024 over lucht, geluid en geur. We bespraken de overlast (“prikkels”) die mensen kunnen hebben van geur en geluid aan de hand van een filmpje van Het Klokhuis en hoe luchtvervuiling is voor mensen met gezondheidsklachten.

Alle kinderraadsleden waren aanwezig

De Kinderraad van Assen besprak overlast en milieuproblematiek. De meeste kinderen geven de voorkeur aan fietsen boven autorijden en vinden dat evenementen geen hinder voor ouderen mogen veroorzaken. Ze kiezen voor picknicken in plaats van barbecueën uit respect voor mensen met astma. Het bewustzijn over het milieu en rekening houden met anderen staat bij de kinderen hoog in het vaandel.

Panel onderzoek enquete inwoners

In januari - maart 2025 hielden we een enquete onder de inwoners. Ze werden uitgenodigd via het stadspanel, jongerenpanel, social media en berichten van de brink om mee te doen. Van de 2.818 stadspanelleden deden 1.740 (62%) mee aan dit onderzoek. Van de 240 jongerenpanelleden deden er 39 (16%) mee. De totaal aantal deelnemers was 1.892 inwoners.

We hebben de inwoners een aantal stellingen over overlast door luchtvervuiling, geluid, stank, trillingen en licht voorgelegd. Respondenten konden behulp van een schaal van 1 tot 5 antwoorden. De betekenis van de waarden waren:

  • - Geen overlast: geen merkbare hinder of ongemak
  • - Lichte overlast: af en toe lichte hinder, maar niet storend
  • - Matige overlast: regelmatige hinder, wat soms storend is maar nog draaglijk.
  • - Ernstige overlast: vaak en duidelijk hinder, het heeft elke dag invloed op mijn leven.
  • - Zeer ernstige overlast: altijd en ernstige hinder, het verstoort elke dag mijn leven sterk.

Samenvatting van de resultaten:

  • - 31% van de respondenten ervaart (zeer) ernstige overlast door luchtvervuiling.
  • - 25% van de respondenten ervaart (zeer) ernstige overlast door geluid.
  • - 7% van de respondenten ervaart (zeer) ernstige overlast door stank.
  • - 7% van de respondenten ervaart (zeer) ernstige overlast door trillingen.
  • - 8% van de respondenten ervaart (zeer) ernstige overlast door licht.
  • - 94% van de respondenten vindt een gezonde leefomgeving (heel) belangrijk.
  • - 34% van de respondenten maakt zich (heel) veel zorgen over vervuiling.

Snuffelfietsen

De gemeente Assen gaf in september 2024 Stichting GLOBE Nederland opdracht om een educatief project uit te voeren waarin middelbare scholieren zelf de luchtkwaliteit meten. Dit sloot aan bij het landelijke Schone Lucht Akkoord (SLA) en betrof metingen van fijnstof (PM) en stikstofdioxide (NO₂).

Deelnemende school: Dr. Nassau College.

Educatief aspect:

  • - Leerlingen werkten vakoverstijgend (biologie, scheikunde, aardrijkskunde, Nederlands).
  • - Ontwikkeling van onderzoeksvaardigheden, datageletterdheid en burgerschap.
  • - Ondersteund met gastlessen, lesmateriaal, en bijeenkomsten.

Resultaten

  • - Fijnstof: Volledig meettraject met 10 sensoren.
  • - NO₂: Deelname aan landelijke meetcampagne (najaar 2024); in Assen werden lage concentraties gemeten (6–8 µg/m³), wat wijst op relatief schone lucht.
  • - Slotpresentatie in het gemeentehuis voor wethouder, beleidsmakers en pers.
  • - Betrokkenheid op het onderwerp.

NHL Stenden Bestuurskunde: onderzoek monitoring

In het najaar van 2024 onderzochten twee groepjes van de studenten van NHL Stenden hoe de gemeente het beste de milieu thema’s kan monitoren. De uitkomsten van deze onderzoeken worden gebruikt als er volgend op de kadernota gezonde leefomgeving een omgevingsprogramma wordt opgesteld. Hun aanbevelingen worden gebruikt bij het opstellen van het monitoringsplan.

Bedrijven

Via de Ondernemend Assen en Vaart in Assen zijn bedrijven in Assen benaderd om mee te lezen in de 60% versie van de kadernota gezonde leefomgeving.

Dit is de feedback die we ontvingen:

Algemene indruk

  • - Positieve waardering voor duurzame ambities en aandacht voor binnenstad.
  • - Zorgen over uitvoerbaarheid en economische impact.

Belangrijkste aandachtspunten

  • - Doelstellingen: Sluiten aan bij landelijke kaders, maar missen lokale concretisering.
  • - Maatregelen: Herkenbaar, maar strengere eisen kunnen kleine ondernemers hinderen.
  • - Tijdspad: Ontbreekt; behoefte aan duidelijke planning.
  • - Monitoring: Ondernemers willen actief betrokken worden en transparantie in resultaten.
  • - Samenwerking: Het belang wordt erkend, blijf inzetten op goede communicatie en afstemming.

Knelpunten

  • - Mogelijke kostenstijging bij strenger beleid.
  • - Blijf letten op de ruimte voor bedrijven in industriegebieden en gemengde gebieden, zoek hier een goede balans.

Verbetersuggesties

  • - Maatwerk bij evenementen en horeca.
  • - Proeven met duurzame bevoorrading en subsidiemogelijkheden.
  • - Blijf helder communiceren en structureel overleggen met ondernemers.

Samenvatting

De bedrijvenorganisaties pleiten voor een gezonde leefomgeving in balans met economische vitaliteit. Actieve betrokkenheid van ondernemers en ruimte voor maatwerk zijn belangrijk voor succesvolle uitvoering.

Samenvatting van de reacties

Belangrijkste punten van alle betrokkenen

  • - Gezonde leefomgeving is belangrijk
  • - Het beleid moet concreet en meetbaar zijn (SMART)
  • - Het beleid moet voldoen aan de wetgeving
  • - Het beleid moet in verbinding staan met ander beleid
  • - Het beleid moet rekening houden met een compexe wereld (groeiende bevolking, groeiende stad, beperkte ruimte, economische ontwikkeling, klimaatverandering)

VNG

De VNG vertegenwoordigt gemeenten richting het landelijk bestuur en benadrukt het belang van een integrale en eenduidige aanpak van milieuproblemen.

Provincie

De provincie geeft aan de samenwerking belangrijk te vinden en trekt graag samen op als het gaat om luchtkwaliteit.

Waterschappen

De waterschappen zijn bevoegd gezag als het gaat over de kwaliteit en met monitoren van het oppervlaktewater. Zij geven aan de samenwerking belangrijk te vinden.

Andere gemeenten

Andere gemeenten (Tynaarlo, Meppel, Emmen, Groningen, Kampen, Gorinchem, Arnhem, Deventer) zijn allemaal aan de slag met de omgevingswet. Vooral kleinere gemeenten geven aan geen capaciteit te hebben voor een adviseur milieu en daardoor niet voorop te lopen. Alle ambtenaren van de andere gemeenten erkennen de uitdaging waar we voor staan, vanwege de omgevingswet, maar ook vanwege de toenemende druk op de leefomgeving.

Veiligheidsregio Drenthe

Veiligheidsregio Drenthe benadrukt het belang van bij blijven op het gebied van nieuwe risico’s die ontstaan door de technologische ontwikkeling zoals megabatterijen. Ook klimaatverandering zorgt voor nieuwe uitdagingen zoals het bereikbaar houden (of maken) van natuurgebieden voor brandweer.

Omgevingsdienst Drenthe

Omgevingsdienst Drenthe vraagt vooral duidelijk beleid met concrete normen en doelen. Ook vragen zij de gemeente als opdrachtgever beleid op stellen voor de manier waarop beleid uitgevoerd moet worden. Denk dan het inzetten van communicatie, voorlichting naast of voorafgaande aan vergunningverlening en handhaving. Ook pleiten zij voor versterken van de samenwerking.

GGD

De GGD benadrukt het belang van een gezonde leefomgeving. Door te zorgen voor een gezonde leefomgeving kan ziekte voorkomen worden en leven mensen langer.

Vaart in Assen

De Vaart pleit voor een gezonde leefomgeving in balans met economische vitaliteit. Actieve betrokkenheid van ondernemers en ruimte voor maatwerk zijn essentieel voor succesvolle uitvoering.

Ministerie van I&W

Assen is aangesloten bij het Schone lucht akkoord. In het Schone lucht akkoord werken het ministerie van IenW, het RIVM, Rijkswaterstaat, de provincies en de deelnemende gemeenten samen aan schonere lucht. Het ministerie benadrukt het belang van het uitvoeren van de plannen van het schone lucht akkoord en ondersteunt de gemeente daarbij.

Collega’s van team Ontwikkeling en advies

Collega’s van beleid erkennen het belang van integraal werken. Milieubeleid werkt aan een gezondere leefomgeving en kwaliteit van de natuur. Daarmee is er verbinding met de onderwerpen: groen, klimaat, energietransitie, mobiliteit, wonen, gezondheid, jeugd, economie.

Collega’s team Ruimte

Van team ruimte zijn de adviseurs en planjuristen betrokken. De adviseurs benadrukken de belangrijkste punten van hun respectievelijke expertise zoals juridisch, ecologie en bodem, dit betreft vooral nieuwe wetgeving en nieuwe risico’s vanwege verdichting van de stad en de beperkte ruimte en klimaatverandering. Planjuristen geven aan dat het belangrijk is beleid op te stellen dat richting kan geven aan het omgevingsplan. Het beleid moet concreet en meetbaar zijn (SMART) en voldoen aan de wetgeving (Omgevingswet).

Kinderraad

De kinderraad vindt milieu een belangrijk onderwerp en vraagt de raad rekening te houden met de inwoners als het gaat om vervuiling en overlast. Ze willen dat het bestuur van Assen maatregelen neemt als dat kan.

Inwoners

Inwoners geven aan te hopen dat er iets gedaan wordt met de enquete. Ze vinden milieu belangrijk. Tussen de 15 en 20 % ervaart ernstige tot zeer ernstige overlast door luchtvervuiling en geluidsoverlast.

Veel inwoners maakten gebruik van de gelegenheid om een opmerking toe te voegen aan de enquête. Hierin lazen we meerdere malen dat de inwoners hoopten dat er nu echt beleid zou komen waar ook iets mee gedaan wordt.

Bedrijven

De bedrijvenorganisaties pleiten voor een gezonde leefomgeving in balans met economische vitaliteit. Actieve betrokkenheid van ondernemers en ruimte voor maatwerk zijn belangrijk voor succesvolle uitvoering.

Impact van de inbreng op het project/beleid

Van dit participatie traject is de input gebruikt bij het opstellen van de kadernota gezonde leefomgeving en bij het informeren van de Raad.

Afwegingen, argumentatie

De kadernota Gezonde Leefomgeving is een beleidsdocument op visieniveau. De input van de participatie is hierin verwerkt. Uit de participatie bleek dat betrokkenen het van groot belang vinden dat er beleid wordt ontwikkeld en dat de gemeente keuzes maakt en regels opstelt die rekening houden met de complexiteit van de samenleving en de ruimtelijke uitdagingen in een stad als Assen.

Toekomstige betrokkenheid

Na het vaststellen van de kadernota Gezonde Leefomgeving zullen er 1 of meer omgevingsprogramma(‘s) worden opgesteld, waarbij participatie een belangrijke rol speelt. Bij het opstellen van een omgevingsprogramma programma is het belangrijk dat betrokkenen kunnen meedenken over de uitvoerbaarheid en haalbaarheid. Daarnaast is het belangrijk om de gezondheid van de inwoners en de kwaliteit van de natuur te beschermen. Het vinden van een balans is hierbij noodzakelijk. Participatie met verschillende betrokken partijen kan hieraan bijdragen.

Conclusie en aanbevelingen

Conclusie

Belanghebbende organisaties geven aan dat het belangrijk is dat de gemeente milieubeleid opstelt. Beleid zorgt voor duidelijkheid en richting.

Kinderraad, jeugdraad en inwoners beschouwen het milieu als een belangrijk thema. Uit de enquête onder inwoners bleek dat 31% van de respondenten (zeer) ernstige overlast ervaart door luchtvervuiling en 25% door geluidsoverlast. Daarnaast vindt 94% van de respondenten een gezonde leefomgeving (heel) belangrijk en maakt 34% zich (heel) veel zorgen over vervuiling.

Het snuffelfietsenproject heeft ervoor gezorgd dat leerlingen van het Nassaucollege zich meer bewust zijn geworden van luchtvervuiling en hun kennis over dit onderwerp hebben vergroot.

Aanbevelingen

Het is belangrijk om het milieubeleid verder te ontwikkelen en te integreren in het gemeentebeleid. De eerste stap na de kadernota gezonde leefomgeving is om het hoofdstuk milieu, zoals geformuleerd in de kadernota, op te nemen in de Omgevingsvisie. Vervolgens worden er 1 of meer omgevingsprogramma(‘s) opgesteld. We zullen daarbij inwoners, bedrijven en ketenpartners te blijven betrekken, zodat het beleid uitvoerbaar en haalbaar is en de gezondheid van de inwoners wordt beschermd.